Ca nương kể chuyện hát ca trù ở Hàn Quốc

Ca nương kể chuyện hát ca trù ở Hàn Quốc
TP - Ca nương Phạm Thị Huệ vừa cùng giáo phường Ca trù Thăng Long tham dự Lễ hội Di sản Văn hóa Phi Vật thể Châu Á - Thái Bình Dương Jeonju 2011. Về Hà Nội, đào Huệ vẫn bồi hồi nhớ mùi cá khô nơi khách sạn xứ Hàn…

> Đờn ca tài tử rồi cũng phai nhạt, nếu…

Ca trù Thăng Long trình diễn tại Hàn Quốc	Ảnh: Hoa Hựu
Ca trù Thăng Long trình diễn tại Hàn Quốc. Ảnh: Hoa Hựu.

Ban tổ chức Lễ hội Di sản Văn hóa Phi Vật thể Châu Á - Thái Bình Dương lần thứ hai diễn ra tại cố đô Jeonju của Hàn Quốc (10 đến 13-6) đã tìm ra Ca trù Thăng Long qua mạng và mời đích danh chỉ 1 tháng trước khi lễ hội diễn ra.

Đoàn Ca trù Thăng Long dự lễ hội gồm 6 nghệ sĩ. Điều đặc biệt là nghệ sĩ biểu diễn cao tuổi và thấp tuổi nhất lễ hội đều ở đoàn Việt Nam. Đó là lão nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc và đào nhí Nguyễn Huệ Phương - con gái đào nương Phạm Thị Huệ.

BTC đánh giá cao sự tiếp nối thế hệ này và yêu cầu cả 3 thế hệ của đoàn Việt Nam (thêm đào nương Phạm Thị Huệ) có mặt tại buổi họp báo, trong khi mỗi đoàn khác chỉ yêu cầu 1 đại diện. Ca trù Thăng Long cũng có chương trình biểu diễn riêng ngay sau lễ khai mạc.

Dự lễ hội quốc tế về, Huệ Phương (12 tuổi) chăm học hát ca trù hẳn lên. Trước đây Phương từng “dọa” mẹ: “Có khi con không theo nghề đâu. Con nghĩ nghề này không nuôi được con”. Chị Huệ phải an ủi: “Rồi giai đoạn khó khăn sẽ qua. Ca trù đang được thế giới quan tâm, con đừng lo…”.

Lần đầu đưa Ca trù Thăng Long xuất ngoại để lại cho Phạm Thị Huệ (còn là giảng viên đàn tỳ bà, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) nhiều ấn tượng về ý thức gìn giữ văn hóa truyền thống của nước bạn. Trên đường phố Jeonju, trong thời gian diễn ra lễ hội, Huệ bắt gặp những đoàn thiếu nhi tầm 8-13 tuổi, hát, trình diễn nhạc cụ truyền thống hào hứng, say sưa. Khán giả vây quanh hò reo vỗ tay, nói đế (giống như trong chèo).

“Các em trình diễn với phong thái chuyên nghiệp. Qua cung bậc, lối rung nhấn, tôi biết đó là âm nhạc truyền thống thực sự”. Chị Huệ cũng cho biết những nghệ sĩ nhỏ tuổi này mới chỉ được đào luyện bậc trung cấp tại các nhà văn hóa hoặc cơ sở đào tạo địa phương. Những nghệ sĩ chơi nhạc cải biên không mặc trang phục truyền thống và chơi ở sân khấu riêng. Điều thú vị là khán giả đến với nhạc truyền thống thường đông hơn nhạc cải biên.

Phạm Thị Huệ cũng được gặp Biểu tượng Di sản Văn hóa Truyền thống của Hàn Quốc - tham gia biểu diễn trong lễ hội. Đó là một nghệ nhân hát nhạc truyền thống tuổi ngoài 70.

“Một mình ông hát và diễn với chiếc quạt trong 40 phút cùng một nhạc công đánh trống mà không một tích tắc nào tôi cảm thấy nhàm chán dù không hiểu ngôn ngữ”, Huệ nhận xét. Nghệ nhân Hàn Quốc có phong thái tự tin, nói tiếng Anh vèo vèo, thậm chí nói được cả tiếng Việt. Ông từng có nhiều dịp sang Việt Nam biểu diễn. Gặp nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc, ông nói ngay: “Chào cụ, tôi là nam ca sĩ Hàn Quốc…”

“Chính sách đối đãi với nghệ nhân thể hiện sự trân trọng của nhà nước với di sản, là cách để xây dựng một nền văn hóa quốc gia vững mạnh, có tầm ảnh hưởng quốc tế”, Huệ nhận xét.

Theo Phạm Thị Huệ, Hàn Quốc có chính sách rõ ràng về văn hóa đối ngoại và đối nội. Các sản phẩm đưa ra ngoài như ca nhạc, phim ảnh, thời trang… có giá trị cao về thương mại, tiếp thị. Còn về đối nội, nước bạn vẫn coi trọng giáo dục văn hóa truyền thống. Tinh hoa truyền thống thường tập trung ở những trung tâm văn hóa du lịch như Jeonju. Đâm ra có câu: Đến Hàn Quốc, mà chưa đến Jeonju thì coi như chưa đến Hàn Quốc.

Lễ hội Di sản Văn hóa Phi Vật thể châu Á - Thái Bình Dương Jeonju 2011 diễn ra tại làng Hanok, thành phố Jeonju. Đây là dịp tôn vinh tinh hoa văn hóa phi vật thể khu vực châu Á - Thái Bình Dương (Việt Nam, Indonesia, Campuchia, Thái Lan, Đài Loan…) và giới thiệu văn hóa truyền thống Hàn Quốc.

 

Đoàn Việt Nam lưu trú ở một khách sạn gia đình. Hầu hết các khách sạn khác trong vùng đều theo mô hình đó. Không gian khách sạn đầy chất truyền thống. Ở một góc sân treo bó củi nhỏ tượng trưng cho rừng, góc đối diện treo mấy con cá khô tượng trưng cho biển. “Đầu tiên, mình thấy hơi khó chịu. Nhưng quen rồi lại thấy thân thương. Giờ ngửi mùi cá khô sẽ lại nhớ đến những ngày ở Hàn”, Huệ kể.

Bà chủ nhà muối rất nhiều loại kim chi và trình diễn cách chế biến món bibimbap (bạn kể, món này ngày xưa dành để bồi dưỡng cho vua khi ngài bị ốm) cho các thực khách Việt Nam. Các thành phần thức ăn nhiều màu sắc tượng trưng cho âm dương và 4 hướng Đông Tây Nam Bắc cuối cùng được cho vào một chiếc chậu lớn, mọi người cùng cầm thìa trộn đều. Khi ăn mỗi người xúc ra bát riêng…

Cũng thử đi ăn ở những chỗ khác, nhưng Huệ nhận ra về khách sạn ăn vẫn là ngon nhất. Phạm Thị Huệ: “Từ cách chào hỏi, đối đãi của chủ nhà toát lên bản sắc Hàn Quốc một cách tự nhiên. Mỗi khi quay về khách sạn tôi cảm giác như về nhà”.

Cùng chuyên mục

Công bố làm phim ‘Tuyên ngôn độc lập’

Công bố làm phim ‘Tuyên ngôn độc lập’

TPO - Bộ phim "Tuyên ngôn độc lập" do đạo diễn Phi Tiến Sơn thực hiện tái hiện những sự kiện lịch sử từ cuối tháng 8 đến ngày 2/9/1945, dự kiến ra mắt dịp Quốc khánh năm 2027.

Đôi bàn tay cô giáo

Đôi bàn tay cô giáo

Các bạn! Mỗi lần tôi ghé sát mắt vào trang giấy hay màn hình điện thoại để mượn những con chữ trải lòng cùng bạn đọc là một lần tôi nhớ về cô, nhớ về đôi bàn tay dịu dàng, ấm áp đã giúp tôi viết nên trang mới của cuộc đời. Có lẽ suốt những năm tháng tuổi thơ, hiện tại và cả sau này tôi vẫn sẽ không quên được cái ngày đó - một dấu mốc quan trọng trong hành trình thay đổi số phận của tôi.

Hé lộ kho cổ vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm

Hé lộ kho cổ vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm

TPO - 70 hiện vật gốm sứ từ tàu đắm Cù Lao Chàm có niên đại thế kỷ XV-XVI cùng nhiều bảo vật quốc gia, cổ vật quý được giới thiệu tại triển lãm ở Đà Nẵng thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Tiếp nối dấu ấn được UNESCO chọn giới thiệu với thế giới như một trải nghiệm văn hóa đặc sắc của Việt Nam, Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc. Đây là bước tiến lớn, khẳng định triết lý Cà Phê Đạo của Nhà sáng lập – Chủ tịch tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ trên toàn cầu sau khi hiện diện trên quê hương Trà Đạo Nhật Bản.

Sau 'Huy Bến xe', TPHCM rà soát phim giang hồ mạng

Sau 'Huy Bến xe', TPHCM rà soát phim giang hồ mạng

TPO - Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cho biết đang rà soát thông tin trên mạng hằng ngày, phối hợp công an xử lý nội dung vi phạm, trong đó có phim ca nhạc khai thác đề tài giang hồ, tội phạm, bạo lực để thu hút người xem.

Đại tướng Phan Văn Giang gợi mở những đề tài mới về người lính

Đại tướng Phan Văn Giang gợi mở những đề tài mới về người lính

TPO - Công việc của những người lính nghiên cứu, sản xuất vũ khí, trang bị là một trong những đề tài Đại tướng Phan Văn Giang gợi ra cho văn nghệ sĩ Quân đội. Đại tướng cũng đề nghị các cơ quan, đơn vị tạo điều kiện để người sáng tác đi thực tế, nhất là ở những lĩnh vực khó và địa bàn trọng yếu.

NSƯT Tân Nhàn nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

NSƯT Tân Nhàn nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

TPO - Sáng 19/11, PGS.TS. NSƯT Tân Nhàn - Trưởng khoa Thanh nhạc, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam - được trao bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì những thành tích xuất sắc trong đổi mới giảng dạy, đào tạo và bồi dưỡng sinh viên trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện.

Chi tiết chuỗi hoạt động mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chi tiết chuỗi hoạt động mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

TPO - Từ ngày 21-24/11, Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 với nhiều sự kiện đặc sắc như diễu hành di sản quanh hồ Hoàn Kiếm, trình diễn ánh sáng 3D mapping tại Tháp Rùa, triển lãm văn hóa và đại nhạc hội quy mô 50.000 khán giả tại sân vận động Mỹ Đình.

Phiên bản 'Con đĩ đánh bồng' mới

Phiên bản 'Con đĩ đánh bồng' mới

TPO - "Con đĩ đánh bồng" là điệu múa cổ của làng Triều Khúc, người múa phải là nam đóng giả nữ. Tồn tại qua hơn 1.000 năm, mới đây di sản này đã thu hút sự tham gia của một số nghệ sĩ quốc tế đến từ Pháp, Hà Lan, Italy trong sự kiện hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam.

Vẽ lại những điều có thể biến mất

Vẽ lại những điều có thể biến mất

TPO - Họa sĩ vẽ một góc vườn ở Bắc Sơn vì lo cảnh vật ấy có thể biến mất khi du lịch cộng đồng phát triển. Từ những góc vườn, bến sông đến những tác phẩm nhỏ xinh, triển lãm “Miền xa - miền gần” cho thấy cách các nghệ sĩ lưu giữ những hình ảnh bình dị của đời sống.

Đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm, người dân khen hoành tráng

Đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm, người dân khen hoành tráng

TPO - Sự xuất hiện của đôi rồng khổng lồ mang phong cách thời Lý tại sân khấu Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 đang tạo nên những luồng ý kiến trái chiều. Người trầm trồ trước thiết kế hoành tráng, người lại lo ngại công trình lấn át không gian cảnh quan quen thuộc của Hồ Gươm.