Những ngư dân thi sĩ

Thuyền trưởng Dương Thành Minh với chiếc Icom vẫn hát cho ngư dân nghe những đêm câu mực Ảnh: Hải Anh
Thuyền trưởng Dương Thành Minh với chiếc Icom vẫn hát cho ngư dân nghe những đêm câu mực Ảnh: Hải Anh
TP - Ngư dân Trường Sa có những người như thuyền trưởng Trương Đình Hiệp, vừa là Vua câu mực, vừa viết hàng trăm bài thơ về biển đảo… Nửa đêm, biển vắng, tiếng hát của ngư dân lại vang lên. Phập phù qua Icom, thế mà đó lại là thứ không thể thiếu.

> Cá lạ Trường Sa

Vua mực làm thơ, viết nhạc

Năm nay, vương miện “Vua câu mực Trường Sa” được dành cho một số tàu, trong đó có tàu của thuyền trưởng Trương Đình Hiệp. Tàu ông Hiệp câu được 60 tấn mực khô. Mỗi ngư dân được chia phần 200 triệu đồng sau 4 phiên biển.

Từ trước đến nay, chưa bao giờ ngư dân câu mực trúng đậm như vậy. Danh hiệu “Câu mực nhanh” thuộc về lão ngư dân Tiêu Viết Được. Một đêm trên biển, lão ngư Được câu được hàng ngàn con mực.

“Vua” câu mực Nguyễn Đình Hiệp còn là một thi sĩ. Anh sáng tác hàng trăm bài thơ mộc mạc về biển đảo, về cuộc sống lao động trên ngư trường Trường Sa…

Vua câu mực kiêm
Vua câu mực kiêm "ca sĩ" Nguyễn Đình Hiệp.

Trong những lần lên đảo giao lưu với chiến sĩ hải quân, nghe anh em thổ lộ niềm vui, nỗi cô đơn của người lính đảo, ông Hiệp bắt đầu sáng tác thơ và ca khúc. Có bài hát, ông viết thật như đếm: “Anh chiến sĩ ngã xuống Trường Sa, như tia sáng bầu trời xa xa, sống mãi trong lòng ta”.

Ngư dân bảo, tàu nào có ông thuyền trưởng thuộc nhiều bài hát, bài thơ và có máu văn nghệ, đội ngư dân của tàu đó rất khoẻ, đánh bắt đạt sản lượng và ít khi xảy ra tai nạn.

Là thuyền trưởng, vào những đêm vắng vẻ, khi các ngư dân xuống thúng câu mực, ông Hiệp phải trực Icom liên tục để nối sóng với các thúng và nghe thông tin thời tiết trên biển. Có tín hiệu giông biển, con tàu phải lượn một vòng vớt ngay các ngư dân, không để thúng bị lạc.

Trong những khoảnh khắc biển lặng yên, ông thuyền trưởng này bắt đầu lẩm nhẩm bài thơ, bài hát. Có bài mới, ông đọc và hát ngay vào Icom cho anh em trên thúng nghe luôn. Sau mỗi bài thơ ông Hiệp lại thuyết minh, giọng tỉnh bơ như người dẫn chương trình đang đứng trên sân khấu.

“Đọc bài Tình mẹ nữa đi ông Hiệp ơi !”, đêm văn nghệ nào, ngư dân cũng đề nghị được nghe bài này của ông Hiệp. Đọc xong, ông Hiệp tiếp tục dẫn nối chương trình bằng lời khuyên nhủ: “Vậy đó, chúng ta phải nghe lời mẹ, ai không nghe lời mẹ là chúng ta chưa tròn chữ hiếu”.

Hát cho khỏi… ngủ quên

Ngư dân Trường Sa vẫn quả cảm giữa biển khơi
Ngư dân Trường Sa vẫn quả cảm giữa biển khơi.

Cả 3 cha con lão ngư dân Kiều Thuần (ở xã Bình Chánh, Bình Sơn) đợt này cùng xuống tàu câu mực. Trong cảnh tấp nập ngày mở biển, ngư dân khệ nệ bê lên tàu đủ loại thực phẩm chuẩn bị cho những ngày ở Trường Sa. Một thuyền trưởng cho biết, ngư dân đi biển mang theo đủ thực phẩm để dùng dài ngày.

Tàu anh chở theo 150 thùng mì tôm, gần 200 thùng bia lon, ngoài ra còn vô số nước giải khát, đường, sữa, cà phê tương đương khoảng 150 triệu đồng.

Số hàng này ngang bằng một đại lý tạp hóa trên đất liền. Nhưng tàu ra Trường Sa, dù gì đi nữa cũng không thể thiếu những rổ đĩa ca nhạc DVD gồm đủ thể loại và thiết bị nghe nhìn.

Mỗi ngư dân thủ theo một chiếc radio để nắm bắt tình hình trong đất liền. Một ngư dân cho biết: “Những chương trình về biển Đông, hải đảo, hoặc chuyện đêm khuya luôn được ngư dân câu mực đón nghe”.

Ban đêm, ngư dân thi nhau hát qua Icom. Vừa câu vừa hát. Nửa đêm, sợ ngư dân xuống thúng thiu thiu ngủ, thuyền trưởng bật máy và hát. Ba, bốn chục chiếc máy Icom giắt trên thúng của các ngư dân nối sóng.

Thuyền trưởng hát xong, đến lượt ngư dân. Hát để quên đi giấc ngủ nặng trĩu đang ập đến, hát để biết rằng mình vẫn đang tồn tại trên chiếc thúng câu. Vào những đêm câu được nhiều mực, ngư dân càng hát rộn rã hơn.

Thuyền trưởng Dương Thành Vinh thuộc nhiều bài về quê hương Quảng Ngãi. Bình Sơn quê mẹ bao giờ cũng là bài mở đầu của ông Vinh. “Quê hương tôi Bình Sơn miền thùy dương biển xanh cát trắng, quanh năm tiếng sóng vỗ rì rào.

Mùa cá chuồn về cảng Sa Kỳ lao xao. Dân quê tôi hiền hoà như hạt muối Bình Châu Bình Thuận, như nước con sông Trà Bồng đã nuôi lớn bao thế hệ dân nghèo. Bình Sơn tiếng mẹ ầu ơ…”.

Ngư dân bảo, tàu nào có ông thuyền trưởng thuộc nhiều bài hát, bài thơ và có máu văn nghệ, đội ngư dân của tàu đó rất khoẻ, đánh bắt đạt sản lượng và ít khi xảy ra tai nạn.

Những bài nhịp điệu hùng tráng, tất cả các ngư dân đồng ca, chẳng hạn “Năm anh em trên một chiếc xe tăng”.

Hát át hiểm nguy

Trường Sa luôn là vùng biển đầy hứa hẹn tài nguyên hải sản, nhưng nghề câu mực khơi vẫn được coi là nguy hiểm nhất. Chỉ cần một cơn giông bất thần, lập tức 30 chiếc thúng trôi đi tứ tán.

Được mùa, ngư dân vẫn không thể quên những năm tháng nhọc nhằn đã qua. Ngư dân Dương Thanh Minh (44 tuổi, quê xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn) kể, lần đi bạn cho tàu câu mực của ông Cườm, quê ở Đà Nẵng, cứ thả câu là mực bu tới đông đặc.

Mực lượn sáng như sao biển. Mấy anh em chở thúng mực về tàu phơi xẻ. Nóc tàu cõng giàn mực chao đảo vì hàng tấn mực tươi.

Bỗng “rắc”, chiếc giàn sập đổ về một phía. Anh em la thất thanh, không kịp trở tay. Chiếc tàu lật úp xuống biển và chìm nghỉm. Anh Minh nhanh tay bám vào một chiếc thúng. Khi đã định thần, anh lượn vòng vớt các ngư dân đang lóp ngóp bơi dưới biển.

Trôi nổi trên chiếc thúng và liên tục đưa tay vẫy những con tàu nhỏ tí xíu phía đường chân trời trong tuyệt vọng. Cái nắng hanh hao khiến ngư dân teo tóp, bơ phờ như con mực khô. Cuối cùng, một chiếc tàu vận tải của Singapore phát hiện và vớt chùm ngư dân đưa về bờ.

Còn vụ tai nạn gần đây nhất ập xuống đối với gia đình ngư dân Ngô Phường (48 tuổi, quê xã Bình Chánh huyện Bình Sơn). Ông Phường đi trên tàu cá QNg 95078 TS. Thúng câu được thả xuống vùng biển quần đảo Trường Sa. Nửa đêm anh Phường vẫn còn lên máy Icom thông báo câu được nhiều mực.

Nhưng sáng hôm sau, khi thuyền mẹ lượn một vòng vớt thúng, mới phát hiện thúng anh Phường rỗng không. Các ngư dân lạnh toát cả người. Trên sạp thúng còn một đống mực câu đen sì, gói mì tôm sống nhai dở, bịch cơm nguội rơi vãi, chiếc máy Icom vẫn lào xào nối sóng. Chủ nhân thì biến mất.

Trước đó, ngư dân Hồ Đông Tùng (SN 1974) cùng quê xã Bình Chánh huyện Bình Sơn bị tàu lạ nhấn chìm. Ngư dân Lê Văn Sơn câu gần thúng anh Tùng kể lại, chiếc tàu lạ lù lù xuất hiện trong đêm tối, lướt qua đè lên thúng của anh Tùng. Anh em bơi thúng tới tìm nhưng tất cả đã chìm nghỉm.

Cùng chuyên mục

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.

Cựu chiến binh Lại Vũ Yên và bà Nguyễn Thị Bè, mối tình và đám cưới trong chiến tranh, giờ đây đã hơn 50 năm Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài 2: Mối tình người lính quân y và nữ du kích

TP - Trước năm 1975, địch xem xã Hành Thịnh là một trong những cái gai rất khó nhổ. Bởi đây là một xã đồng bằng của Quảng Ngãi nhưng lại có rất nhiều ngọn núi: núi Dàng, núi Đuôi Chuột, núi Rố, núi Gò Đồn, núi và rừng Ông Đương, gò Rú. Địa thế hiểm trở vốn là lợi thế của quân giải phóng và là vùng đất chết đối với quân đội chính quyền Sài Gòn. Y sĩ Lại Vũ Yên đã trải qua những ngày gian nan tại đây, sau đó kết hôn với cô du kích…

 Ông Trương Minh Hải, Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản phường Hồng Ngự chăm sóc đàn cá tự nhiên Ảnh: Hoà Hội

'Ngôi nhà' của đàn cá trên sông Tiền

TP - Xuất phát từ ý tưởng giữ cá lại với dòng sông, người dân vùng đầu nguồn Hồng Ngự (Đồng Tháp) đã biến đoạn bờ kè bình dị thành “bến đỗ an toàn” của đàn cá hàng nghìn con. Cá được cho ăn, bảo vệ và sinh trưởng tự nhiên. Mô hình độc đáo này không chỉ góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn đánh thức tình yêu thiên nhiên trong cộng đồng.

Chiến dịch 500 ngày đêm đang được tổ chức tại nghĩa trang liệt sĩ Hành Thịnh, xã Đình Cương. Trong số các liệt sĩ nằm lại, có nhiều người là đồng đội của vợ chồng ông Tân Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng: Mối tình lính DKB và cô y tá

TP - Cách đây hơn nửa thế kỷ, khi đất nước hòa bình, hầu hết những người lính gác lại súng gươm để trở về với quê nhà, mang theo ký ức của một thời hoa lửa. Thế nhưng, tại xã Hành Thịnh (nay là xã Đình Cương) nằm dưới chân núi Dàng- vùng căn cứ cách mạng của Quảng Ngãi, vẫn có những người lính ở lại. Đầu tháng 9 này, họ đang lặng lẽ dõi theo từng nhát cuốc của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đang thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm.

Phiên chợ Sâm Ngọc Linh và dược liệu được tổ chức đều đặn mỗi tháng ở phố du lịch sầm uất của Đà Nẵng Ảnh: Giang Thanh

Quà quê kể chuyện Đà Nẵng

TP - Một tấm chiếu cói kể chuyện làng nghề, chai tinh dầu kể chuyện vùng dược liệu hay món đặc sản kể chuyện miền quê. Khi những món “quà quê” được đặt trong không gian trải nghiệm du lịch, câu chuyện về Đà Nẵng có cơ hội chạm vào du khách và theo họ đi xa hơn.

Gom rác đổi cháo sáng

Gom rác đổi cháo sáng

TPO - Từ những chai nhựa, vỏ lon, giấy vụn được gom lại từ mỗi gia đình, người dân xã Nghĩa Giang (tỉnh Quảng Ngãi) có thể đổi lấy cháo nóng. Những thứ từng bị xem là rác bỏ đi đang được biến thành nguồn quỹ để sẻ chia với người khó khăn.

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

TP - Từ những luống dâu ven sông Trà Khúc đến lò mật mía đỏ lửa, nhiều người trẻ ở Quảng Ngãi đang tìm cách đưa nghề truyền thống trở lại đời sống bằng tư duy mới. Không chỉ giữ nghề của cha ông, họ còn từng bước biến những giá trị văn hóa thành sản phẩm hàng hóa, tạo sinh kế và mở ra hướng phát triển mới cho quê hương.

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

TPO - Từ câu chuyện chực chờ bị ‘xóa sổ’ của cồn Thanh Long ở Vĩnh Long do sạt lở đã ngoài tầm kiểm soát, cho thấy giải pháp chống sạt lở cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang trở nên cấp bách, tốn kém. Đặc biệt, việc giảm khai thác cát sông đang ngày càng cần thiết để giảm sạt lở, xâm thực đất đai trù phú của vùng đồng bằng này.

Concert Thanh xuân thu hút khoảng 2 vạn bạn trẻ Ảnh: Như Ý

Chạm vào kí ức

TP - Vệt nắng chiều lóa trên những huân chương của cha nơi bức tường cũ, bừng lên trong tôi màu bất diệt của thanh xuân - sự tận hiến mãi mãi tuổi đôi mươi mà thời gian là kẻ đứng rìa. Và đêm nay, giữa sóng cuộn của tuổi trẻ, một lần nữa tôi cúi đầu tri ân. Đó là giai điệu giao hòa mang tên tình yêu Tổ quốc trong đêm Thanh xuân…

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

TPO - Mỗi mùa mưa, lũ về, những hộ dân sống ven sông Cửa Lớn, đoạn qua xã Đất Mới, tỉnh Cà Mau lại phải sống thấp thỏm với sạt lở. Có căn nhà bị “hà bá” nuốt trọn chỉ trong một đêm, có con đường bị dòng nước ngoạm mất, người dân phải tự tháo dỡ nhà, dựng cầu tạm để có lối đi.

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

TP - Dưới bóng trăng Phồn Xương, tiếng sáo sắt “Thiết địch thần phong” từng gắn với những năm tháng khởi nghĩa Yên Thế (tỉnh Bắc Ninh), nay đang được đánh thức, đưa võ sáo từ ký ức lịch sử trở thành di sản phát triển du lịch.

Tàu sân bay Mỹ USS George Washington trên vịnh Đà NẵngẢnh: Nguyễn Thành

Bất ngờ lời chào tiếng Việt trên tàu sân bay Mỹ

TP - Từ biển khơi, giữa tiếng sóng, tiếng động cơ và những mệnh lệnh bằng tiếng Anh, bất ngờ một giọng nữ cất lên qua bộ đàm tàu Pilot của Hoa tiêu hàng hải: “Xin chào các Hoa tiêu Việt Nam. Tôi người gốc Việt, chúng ta có thể trao đổi bằng tiếng Việt”. Khoảnh khắc ấy khiến những người có mặt trên tàu hoa tiêu không khỏi bất ngờ, thích thú và xúc động.

Hàng trăm điểm sạt lở mới, nhiều nơi ở Cần Thơ ‘báo động đỏ’

Hàng trăm điểm sạt lở mới, nhiều nơi ở Cần Thơ ‘báo động đỏ’

TPO - Dọc từ cửa biển cuối sông Hậu vào sâu trong đất liền, những vết sạt lở đang ngày một dài thêm. Rừng phòng hộ bị sóng biển cuốn đi, thân đê trơ trọi trước con nước. Ven sông, đường làng sụp xuống từng mảng, người dân thấp thỏm mỗi đêm vì không biết đất dưới chân mình sẽ biến mất lúc nào.

Đồng bào vui mừng khi thấy ngôi trường khang trang mọc lên giữa núi rừng Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn-Bài cuối: Niềm vui trường mới

TP - Đã qua rồi thời những cậu học trò nhỏ Giẻ Triêng, Cơ Tu phải đùm cơm mì nướng, đi bộ ròng rã 7 ngày đêm băng qua những cánh rừng rình rập thú dữ để đến trường. Hôm nay, giữa những ngọn núi mờ sương của dãy Trường Sơn, một “mái ấm tri thức” bề thế đang mọc lên trong giọt mồ hôi của những người lính áo xanh và niềm tin son sắt của dân bản.