Youth Mental Health First Aid – Sơ cứu Sức khỏe Tinh thần cho người trẻ, là một chương trình phát triển năng lực, giúp những người lớn thường xuyên tiếp xúc với trẻ em và vị thành niên biết cách nhận diện và cung cấp những hỗ trợ ban đầu đối với những trường hợp có dấu hiệu gặp khó về sức khỏe tinh thần, cho đến khi họ tiếp cận được những trợ giúp chuyên môn hoặc khó khăn được giải quyết. Cùng với các chương trình về wellbeing đang được triển khai, Youth MHFA sẽ góp phần hoàn thiện hệ sinh thái chăm sóc toàn diện tại Vinschool.
Học sinh có thêm cơ hội được thấu hiểu và tiếp cận trợ giúp
Những vấn đề về sức khỏe tinh thần không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ràng. Một học sinh bỗng trở nên ít nói, dần tách khỏi bạn bè, giảm hứng thú học tập hoặc ngại đến lớp có thể đang cần được quan tâm. Những thay đổi này có nhiều nguyên nhân và chưa đủ để kết luận về tình trạng sức khỏe tinh thần, nhưng là tín hiệu để người lớn tìm hiểu và giúp đỡ các em.
Youth MHFA trang bị cho giáo viên và nhân viên kỹ năng tiếp cận, bắt đầu cuộc trò chuyện, lắng nghe không phán xét và hỗ trợ ban đầu. Người được đào tạo biết khi nào cần kết nối học sinh với chuyên viên tâm lý học đường hoặc những nguồn trợ giúp phù hợp; trong tình huống khẩn cấp, biết thực hiện các bước ứng phó theo quy trình của nhà trường. Đây là vai trò sơ cứu, không thay thế việc chẩn đoán hay trị liệu của người có chuyên môn.
Không phải học sinh nào gặp khó khăn cũng biết cách chia sẻ hoặc chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ. Khi người lớn ở bên các em là người có kỹ năng phù hợp, sự hỗ trợ có thể bắt đầu ngay trong những tương tác hàng ngày ở trường. Học sinh có thêm cơ hội được thấu hiểu và tiếp cận trợ giúp, kể cả khi các em chưa tự lên tiếng.
“Khi những người lớn gần gũi với học sinh có kiến thức và cách tiếp cận phù hợp, nhà trường có thêm cơ hội nhận ra khi một học sinh cần được quan tâm và kết nối con với những hỗ trợ đúng lúc. Đây là một bước quan trọng để xây dựng mạng lưới chăm sóc và bảo vệ sức khỏe tinh thần nhiều lớp đối với học sinh”, TS. Khúc Năng Toàn - Giám đốc Chương trình Tâm lý Học đường Vinschool - chia sẻ.
Phát triển năng lực chăm sóc học sinh ở quy mô toàn hệ thống
Mental Health First Aid được phát triển tại Australia từ năm 2000, hiện được triển khai tại 53 quốc gia, với 10 triệu người đã được đào tạo. Chương trình dựa trên bằng chứng khoa học và các hướng dẫn chuyên môn, trong đó có những hướng dẫn được phát triển bằng phương pháp đồng thuận Delphi - tổng hợp ý kiến qua nhiều vòng để xác lập sự đồng thuận giữa chuyên gia, người từng trải qua khó khăn về sức khỏe tinh thần và người chăm sóc. Nhờ kết hợp cơ sở khoa học với trải nghiệm thực tế, nội dung đào tạo chú trọng những cách tiếp cận và hỗ trợ ban đầu phù hợp với người cần giúp đỡ.
Tại Vinschool, Youth MHFA sẽ được tích hợp vào chiến lược Bảo trợ và Chăm sóc Toàn diện (Pastoral Care), với mạng lưới chuyên viên tâm lý học đường và hệ thống phát triển chuyên môn dành cho cán bộ, giáo viên, nhân viên. Theo lộ trình, nhà trường sẽ xây dựng đội ngũ chuyên viên nòng cốt được đào tạo và chứng nhận trở thành giảng viên MHFA. Đội ngũ này tiếp tục đào tạo giáo viên, nhân viên, đồng thời đồng hành cùng họ trong quá trình vận dụng kỹ năng phù hợp với vai trò và quy trình hỗ trợ học sinh tại trường.
Vinschool đặt mục tiêu hoàn thành đào tạo cho toàn bộ giáo viên Trung học trong năm học 2026-2027, sau đó tiếp tục mở rộng tới các nhóm nhân sự và cấp học khác theo lộ trình. Với 60 cơ sở, gần 52.000 học sinh và gần 8.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên, Vinschool có nền tảng để triển khai chương trình trên diện rộng.
Việc đào tạo sẽ đi cùng hỗ trợ sau khóa học và theo dõi cách kỹ năng được vận dụng trong thực tế. Trọng tâm là cách giáo viên tiếp cận, trò chuyện và hỗ trợ ban đầu cho học sinh, cũng như xác định thời điểm cần kết nối với chuyên viên tâm lý học đường. Qua đó, năng lực được phát triển và củng cố trong hoạt động chăm sóc học sinh hàng ngày.
Ông Angus Clelland - CEO Mental Health First Aid International - chia sẻ: “Chúng tôi rất vui mừng khi Vinschool trở thành đối tác của MHFA International tại Việt Nam. Với mạng lưới giáo dục và đội ngũ tâm lý học đường của Vinschool, chúng tôi nhìn thấy cơ hội đưa kỹ năng sơ cứu sức khỏe tinh thần vào thực hành hàng ngày để ngày càng nhiều người lớn có kiến thức và sự tự tin hỗ trợ học sinh khi các em cần”.
Hợp tác với MHFA International đánh dấu bước phát triển mới trong cách Vinschool chăm sóc sức khỏe tinh thần học sinh: Đưa năng lực hỗ trợ ban đầu vào đội ngũ thường xuyên ở bên các em, kết nối với mạng lưới tâm lý học đường hiện có. Qua đó, nhà trường từng bước xây dựng môi trường học tập có khả năng nhận ra nhu cầu hỗ trợ và chủ động đáp ứng để học sinh được quan tâm cả trong học tập lẫn những khó khăn trên hành trình trưởng thành.
