Vĩnh biệt Trịnh Thanh Sơn, người đi dọc cánh đồng thơ

Vĩnh biệt Trịnh Thanh Sơn, người đi dọc cánh đồng thơ
TP - Tôi vừa ngả lưng vào giấc ngủ muộn vì phải làm việc qua đêm thì nhận được điện thoại của con trai nhà thơ Trịnh Thanh Sơn: “Bác ơi, bố cháu đi rồi” lẫn trong tiếng nấc. Thế là bạn tôi, người bạn thơ, bạn rượu, bạn chơi đã vĩnh viễn ra đi lúc 2h20’ sáng nay 17/9/2007.
Nhà thơ Trịnh Thanh Sơn
Nhà thơ Trịnh Thanh Sơn

Nhà thơ Trịnh Thanh Sơn bị căn bệnh không thể cứu chữa: ung thư, đã gần một năm nay, nhưng từ việc lên bàn mổ đến những ngày cuối cùng sự sống, anh đều bình tĩnh và thanh thản.

Hình như anh đã biết trước tất cả, và chuẩn bị sẵn sàng tất cả. Những người thân cũng đã vì anh mà làm tất cả những gì có thể.

Tuyển tập thơ Vàng gieo đáy nước, tuyển tập truyện Gã nhà quê, và hai tập tiếp theo của Người đi dọc cánh đồng thơ luận bàn về văn chương đã ra mắt ngay khi anh đang trên giường bệnh.

Hôm 12/9 vừa qua, tôi cùng Bằng Việt, Nguyễn Thụy Kha, Nguyễn Đình Toán, Trần Định… đến thăm và mừng sinh nhật cuối cùng của anh, anh nằm như ngủ, nhưng biết hết những ai đến, và nói những gì với anh, với vợ con anh. Và khi chúng tôi chào vợ anh ra về, bỗng thấy anh gượng hết sức giơ tay lên vẫy.

Và anh nói được một câu duy nhất: “Tạo bao giờ cũng là cuối cùng”. Lúc ấy tôi không hiểu nghĩa câu nói đó, nhưng ngày hôm sau, chị Lí nói lại là anh Sơn muốn nói, bài viết cuối cùng của anh ấy là viết về tập thơ Thế giới không còn trăng của anh Tạo. Chúng tôi chia tay Trịnh Thanh Sơn ra về, ai cũng nghĩ rằng, đây là lần cuối cùng với Sơn…

Đúng thế, Sơn xẹp dần trên giường bệnh. Một người lực lưỡng cuối cùng chỉ còn lại như một chiếc lá héo. Tin anh qua đời khiến tôi không thể ngủ, dậy viết những dòng tin đưa lên blog (http://nguyentrongtao.vnweblogs.com).

Không ngờ chỉ mấy phút sau đã nhận được tin chia buồn đầu tiên. Những người bạn, những người yêu Trịnh Thanh Sơn đã gửi liên tiếp vào blog của tôi một rừng lời chia buồn cùng với nhiều bài thơ viếng tặng người bạn thơ tài hoa đã ra đi. Tôi không bất ngờ, mà bị chấn động thực sự. Vậy là Trịnh Thanh Sơn đã có đời sống riêng trong công chúng yêu thơ.

Tôi ngồi đọc lại thơ anh. Những câu thơ đã găm vào trí nhớ của tôi từ lúc nảo lúc nào: “Một cọng với một thành đôi/ Anh cọng cô đơn thành biển/ Nắng tắt mà người không đến/ Anh ngồi rót biển vào chai”, “Ta làm sao tiêu hết cả buổi chiều”,  “Rạ rơm đi trống trải cả linh hồn”…

Và đây, 3 tập phê bình tiểu luận dày nghìn trang anh viết về thơ, về những nhà thơ. Một giọng tụng thơ đầy nhiệt huyết, hóm hỉnh và duyên. Thấy hay thì khen, thấy dở thì thôi.

Anh luôn tin cái hay cái đẹp mới đáng giá, mới đáng nói, mới đáng nhớ. Chính vì thế mà khi vui với nhau tôi đã xếp anh vào trường phái phê bình “Bạn ơi, hôn nhé!”. Và anh rất sung sướng khi được làm một nhà phê bình thơ như thế.

Bây giờ Sơn im lặng vĩnh cửu. Tôi không còn những tinh mơ gọi điện cho Sơn để đọc anh nghe những bài thơ mới viết, để được một lời khen hào phóng của người bạn luôn thấy bên đời chỉ có thơ. Những cây bút trẻ như hẫng hụt một người chia sẻ và ủng hộ. Cả những người mới trót làm một bài thơ lại được để ý, lăng xê… bỗng thấy thiếu anh, thiếu một người luôn đứng bên mình xòe hai tay nâng hứng… Đấy là Sơn, là Trịnh Thanh Sơn.

17 tháng 9. Mùa Thu. Vâng, mùa Thu đã sinh ra bạn, và mùa Thu cũng đã trở về mang bạn đi là như vậy đó. Sơn ơi, vĩnh biệt!

Cùng chuyên mục

Từ đây có một tôi khác

Từ đây có một tôi khác

Năm mười tám tuổi, tôi có hai tiếng gọi. Một tiếng gọi muốn tôi đi thật xa, ngắm nhìn thế giới rộng lớn. Một tiếng gọi muốn tôi khoác lên mình màu áo xanh, cống hiến sức mình cho Tổ quốc.

Quảng bá di tích quốc gia đặc biệt Côn Sơn - Kiếp Bạc

Quảng bá di tích quốc gia đặc biệt Côn Sơn - Kiếp Bạc

TPO - Ông Lê Duy Mạnh - Phó Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc - nhìn nhận các hoạt động của thí sinh Hoa hậu Việt Nam 2026 góp phần quảng bá, phát huy các di sản văn hóa tiêu biểu của đất nước trong đó có quần thể di tích quốc gia đặc biệt Côn Sơn - Kiếp Bạc.

Chuyện không có gì phải ầm ĩ

Chuyện không có gì phải ầm ĩ

TPO - Theo nhà văn Nguyễn Trương Quý, câu chuyện hoa sữa liên quan đến cách Hà Nội nhận diện bản sắc, ứng xử với thiên nhiên và lựa chọn cây xanh đô thị. Anh cho rằng cần bình tĩnh cả khi nhân rộng một nét đẹp lẫn khi phản ứng trước những tác động không mong muốn. Các quyết định trồng, di dời hay chặt bỏ cây cần tính đến sự hợp lý, tránh những xáo trộn vô ích.

Từ vụ hoa sữa Hà Nội, các quốc gia ứng xử thế nào với cây biểu tượng?

Từ vụ hoa sữa Hà Nội, các quốc gia ứng xử thế nào với cây biểu tượng?

TPO - Từ hoa sữa Hà Nội đến bạch quả ở Mỹ hay phượng tím tại Nam Phi, nhiều loài cây không chỉ tạo cảnh quan mà còn gắn với ký ức và bản sắc của một thành phố. Tuy nhiên, khi mùi hương, quả rụng hoặc nguy cơ xâm lấn ảnh hưởng đến đời sống, chính quyền phải tìm cách dung hòa giá trị văn hóa với nhu cầu của cư dân.

MC Diễm Quỳnh bênh hoa sữa

MC Diễm Quỳnh bênh hoa sữa

TPO - “Mặc cho bao người ghét, mình vẫn kiên định ở team yêu hoa sữa nhé”, MC Diễm Quỳnh bày tỏ. Giữa những lời phàn nàn về mùi hương quá nồng, vẫn có người đứng về phía hoa sữa. Có người còn so sánh, hoa sữa sao độc bằng khói thuốc, mà chưa thấy ai đòi “bứng” người hút thuốc ra khỏi thành phố.

Mãn nhãn màn đại Xòe với 2.026 người

Mãn nhãn màn đại Xòe với 2.026 người

TPO - Tối 16/10, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 khai mạc tại tỉnh Lào Cai với điểm nhấn là màn đại Xòe quy tụ 2.026 nghệ nhân, diễn viên, tôn vinh di sản văn hóa của đồng bào dân tộc Thái.

Vận động sáng tác tri ân các anh hùng liệt sĩ

Vận động sáng tác tri ân các anh hùng liệt sĩ

TPO - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học, nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027). Cuộc thi kỳ vọng tạo ra những tác phẩm giàu giá trị tư tưởng, nghệ thuật, góp phần gìn giữ ký ức lịch sử và lan tỏa đạo lý uống nước nhớ nguồn.

Đại lễ hội Xòe Thái trước giờ khai mạc

Đại lễ hội Xòe Thái trước giờ khai mạc

TPO - Ngay trước giờ G của đêm khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, bầu không khí tại địa phương đang nóng lên từng giờ. Các hoạt động bên lề đang diễn ra sôi nổi, thu hút du khách tham quan.

Giải thưởng cao nhất Tiếng hát Hà Nội lên tới 700 triệu đồng

Giải thưởng cao nhất Tiếng hát Hà Nội lên tới 700 triệu đồng

TPO - Cuộc thi Tiếng hát Hà Nội 2026 chính thức khởi động với nhiều thay đổi trong phương thức tuyển chọn, mở rộng thể loại âm nhạc và tăng quyền bình chọn cho khán giả. Thí sinh có thể tham gia vòng sơ khảo bằng video trực tuyến, tranh tài ở bốn phong cách âm nhạc. Giải Đặc biệt trị giá khoảng 700 triệu đồng.