Sói thảo nguyên - Cuốn sách bị hiểu nhầm ghê gớm

Sói thảo nguyên - Cuốn sách bị hiểu nhầm ghê gớm
TP - Sói thảo nguyên viết về một con người cô độc và khủng hoảng tinh thần, nhưng tác giả không hề muốn dẫn người đọc đi đến tuyệt vọng, mà ông muốn một sự chữa lành.

> Học để biết thua
> "Tiền Phong trợ giá - Khám phá hàng tuần"

Nhà văn Thụy Sĩ gốc Đức Hermann Hesse (viết tắt H.H) lấy tên nhân vật chính trong tiểu thuyết quan trọng Sói thảo nguyên của ông là Harry Haller. Không thể lộ liễu hơn để gợi liên tưởng đến chính tác giả. Ông chẳng giấu giếm gì việc đó, trong sách còn có cả những nhân vật lấy hình mẫu từ người ngoài đời, chẳng hạn người tình rất đẹp của ông.

Hesse chọn chính mình làm hình mẫu để viết về một người cô độc. Rất nhiều tác phẩm văn chương lớn viết về sự cô độc. Dường như đó là một cuộc chạy đua của các nhà văn. “Sói thảo nguyên” cô độc là hình tượng đầy lãng mạn Hesse dựng nên để mô tả nhân vật của mình, cũng là biệt danh của nhân vật trong tác phẩm.

Sách ra năm 1927, ngoài việc mô tả con người bị giằng xé giữa “nhân tính” và “thú tính” (qua hình tượng người – sói), Hesse đưa ra nhiều tiên đoán “kinh hoàng” về thế giới: Cuộc đối đầu con người – kỹ thuật, các tập đoàn tài chính (nói cách khác là đồng tiền) thâu tóm thế giới…

Mặc dù vậy, khi ra đời, đây lại là cuốn sách bị dư luận nước Đức quay lưng vì những cảnh báo bi quan của nó, và bị “hiểu nhầm ghê gớm” (cách diễn đạt của chính Hesse). Đến nỗi, chính tác giả phải lên tiếng kêu oan cho cuốn sách của mình trong lời bạt năm 1942. Nhưng dù sao thì, việc một cuốn sách được tiếp nhận ra sao hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát của tác giả.

Hesse viết trong lời bạt đó: “Quyển sách này do một người 50 tuổi viết ra và nói những vấn đề của lứa tuổi đó, nhưng nó lại rất thường rơi vào tay các bạn đọc quá trẻ”.

Ông cho rằng bạn đọc tìm được chính mình trong Sói thảo nguyên, nhưng đã quá đơn giản khi đồng nhất bản thân với nhân vật, cùng đau và cùng mơ với nhân vật. Ông phân bua: “Cuốn sách tuy kể về những đau khổ và cùng quẫn nhưng hoàn toàn không phải là sách của một kẻ tuyệt vọng, mà của một người tin tưởng”.

Còn đây là tâm tư của “Sói thảo nguyên” Harry Haller đã khiến người đọc đồng cảm: “Ngay giữa một thế giới mà không mục tiêu nào của nó tôi chia sẻ được, không một niềm vui nào phản ánh niềm vui của tôi, hỏi làm sao tôi không trở thành một con sói thảo nguyên…”. (trang 55).

“Quả thật, nếu thế giới này đúng, nếu thứ âm nhạc nọ trong các quán café, những hội hè lễ lạt, những con người Mỹ hóa này – những kẻ không đòi hỏi gì cao xa – đúng, thì tôi sai, tôi điên, như thế tôi đúng là Sói thảo nguyên, như tôi thường tự xưng, một con vật lạc loài trong một thế giới xa lạ và khó hiểu” (trang 56).

Nói đây là cuốn sách dành cho những người muốn tự tử thì nghe hơi trái tai, nhưng điều đó đúng, từ một khía cạnh nào đó. Hesse dành nhiều trang sách mổ xẻ tâm can của một “kẻ tự tử”, chính là nhân vật chính, và cũng là ông ngoài đời. Ngoài đời, những biến cố lớn cộng với bản tính cô độc khiến tác giả nhiều lần nghĩ đến chuyện tự tử.

Ông viết: “Mọi kẻ tự sát đều quen thuộc với việc cưỡng lại sức cám dỗ của việc tự hủy mình, Ở một ngóc ngách nào đấy trong tâm hồn, họ thừa biết tuy tự tử là một lối thoát, song vẫn chỉ là một lối thoát khá ươn hèn, không chính đáng”.

Sói thảo nguyên là tác phẩm nổi tiếng nhất trong văn nghiệp của tác giả - Nobel Văn học năm 1946. Bản tiếng Việt của dịch giả Lê Chu Cầu

Cùng chuyên mục

Chi tiết chuỗi hoạt động mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chi tiết chuỗi hoạt động mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

TPO - Từ ngày 21-24/11, Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 với nhiều sự kiện đặc sắc như diễu hành di sản quanh hồ Hoàn Kiếm, trình diễn ánh sáng 3D mapping tại Tháp Rùa, triển lãm văn hóa và đại nhạc hội quy mô 50.000 khán giả tại sân vận động Mỹ Đình.

Phiên bản 'Con đĩ đánh bồng' mới

Phiên bản 'Con đĩ đánh bồng' mới

TPO - "Con đĩ đánh bồng" là điệu múa cổ của làng Triều Khúc, người múa phải là nam đóng giả nữ. Tồn tại qua hơn 1.000 năm, mới đây di sản này đã thu hút sự tham gia của một số nghệ sĩ quốc tế đến từ Pháp, Hà Lan, Italy trong sự kiện hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam.

Vẽ lại những điều có thể biến mất

Vẽ lại những điều có thể biến mất

TPO - Họa sĩ vẽ một góc vườn ở Bắc Sơn vì lo cảnh vật ấy có thể biến mất khi du lịch cộng đồng phát triển. Từ những góc vườn, bến sông đến những tác phẩm nhỏ xinh, triển lãm “Miền xa - miền gần” cho thấy cách các nghệ sĩ lưu giữ những hình ảnh bình dị của đời sống.

Đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm, người dân khen hoành tráng

Đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm, người dân khen hoành tráng

TPO - Sự xuất hiện của đôi rồng khổng lồ mang phong cách thời Lý tại sân khấu Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 đang tạo nên những luồng ý kiến trái chiều. Người trầm trồ trước thiết kế hoành tráng, người lại lo ngại công trình lấn át không gian cảnh quan quen thuộc của Hồ Gươm.

Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long năm 2026 khai mạc, chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok, tôn vinh bản sắc các dân tộc.

Khai mạc Tuần lễ văn hóa, Lễ hội Ok Om Bok

TPO - Tối 18/11, Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026 chính thức khai mạc. Đây là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa tốt đẹp, khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào và trách nhiệm của mỗi người dân đối với quê hương, đất nước.

Chuyện của những chiếc lá chưa nguyên vẹn

Chuyện của những chiếc lá chưa nguyên vẹn

"Có những ngày anh thấy cuộc đời sao mà ngột ngạt quá..." - Lời ca trong bài hát Bài này chill phết của Đen Vâu đã miêu tả chính xác cảm giác chênh vênh mà tôi mang theo khi bước vào ngưỡng tuổi hai mươi bảy.

Giải oan cho đôi rồng thời Lý bên Hồ Gươm

Giải oan cho đôi rồng thời Lý bên Hồ Gươm

TPO - Đôi rồng bên Hồ Gươm gây tranh luận ngay khi sân khấu còn đang lắp dựng. Một số chuyên gia lý giải thực tế tiếp nhận những biểu tượng, mẫu vật cổ trong đời sống đương đại bị đứt gãy nên nhiều người dễ có phản ứng trái chiều.

Hết thời phim 'giang hồ mạng' câu view bằng bạo lực, hung khí

Xóa sổ phim giang hồ mạng

TPO - Các phim ngắn, video bạo lực từng giúp nhiều nhân vật được gọi là “giang hồ mạng” thu hút hàng triệu lượt xem. Sau loạt vụ khởi tố người tổ chức, diễn xuất và phát tán nội dung, vụ Hoàng Mèo, Tấn Bo bị bắt tiếp tục đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của nghệ sĩ khi nhận lời tham gia sản phẩm này.

Hồ Hoài Anh viết riêng ca khúc cho Phúc Tiệp

Hồ Hoài Anh viết riêng ca khúc cho Phúc Tiệp

TPO - Sau 25 năm theo đuổi con đường âm nhạc, ca sĩ Phúc Tiệp - học trò của NSND Quang Thọ - thực hiện live show cá nhân mang tên "The Gentleman" (Quý ông). Tổng đạo diễn, nhạc sĩ Hồ Hoài Anh viết riêng ca khúc cho giọng ca thính phòng Phúc Tiệp.

Trọng Tấn giờ chỉ muốn trồng rau, nuôi mèo

Trọng Tấn giờ chỉ muốn trồng rau, nuôi mèo

TPO - Năm giọng ca tiêu biểu của dòng nhạc thính phòng, dân gian và nhạc cách mạng Việt Nam là Trọng Tấn, Đăng Dương, Việt Hoàn, Lan Anh và Anh Thơ cùng bước lên sân khấu Lửa tuổi 20 - 30 năm một chặng đường. Họ đã có chặng đường gắn bó nhiều kỷ niệm từ thời sinh viên.

Lý giải tạo hình đôi rồng bên Hồ Gươm: Nguyên mẫu rồng thời Lý, không phải cá sấu, bạch tuộc

Lý giải tạo hình đôi rồng bên Hồ Gươm: Nguyên mẫu rồng thời Lý, không phải cá sấu, bạch tuộc

TPO - Những ngày qua, tạo hình đôi rồng trên sân khấu khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội nhận những ý kiến đa chiều trên mạng xã hội. Theo chia sẻ của đạo diễn Hoàng Công Cường, thiết kế sử dụng mẫu rồng thời Lý, gắn với dấu mốc định đô Thăng Long năm 1010. Sân khấu là hạng mục lắp đặt tạm thời, sẽ tháo dỡ sau sự kiện.