Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến có sức cạnh tranh, thu hút nguồn vốn nước ngoài trung và dài hạn chất lượng cao. Giai đoạn 2026-2030, mục tiêu thu hút FDI đăng ký khoảng 200-300 tỷ USD (40-50 tỷ USD/năm); vốn thực hiện khoảng 150-200 tỷ USD (30-40 tỷ USD/năm). 75% vốn đầu tư nước ngoài đến từ các nền kinh tế phát triển, có tiềm lực về công nghệ, vốn và quản trị hiện đại…
Nhiều "đại bàng" công nghệ tới Việt Nam
Sau gần 40 năm mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu về tăng trưởng kinh tế, hội nhập quốc tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo việc làm. 5 tháng đầu năm nay, Việt Nam thu hút gần 25 tỷ USD vốn FDI. Tổng số vốn FDI thực hiện tiếp tục đạt 9,75 tỷ USD - mức cao kỷ lục trong 5 năm vừa qua, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước.
Làn sóng FDI công nghệ cao "đổ bộ" vào Việt Nam, với nhiều dự án lớn. Tháng 4/2026, UBND TPHCM trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 4 dự án công nghệ cao với tổng vốn hơn 1,23 tỷ USD, tập trung vào trung tâm dữ liệu, y sinh và sản xuất điện tử.
Samsung hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 23 tỷ USD. Tập đoàn có hơn 300 nhà cung cấp là doanh nghiệp nội địa sau hơn 10 năm phát triển tại Việt Nam. Tại cuộc gặp lãnh đạo Chính Phủ đầu năm 2026, ông Choi Joo Ho - Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam - cho biết sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư sang lĩnh vực mới.
Hải Phòng được xem là "thủ phủ" công nghiệp công nghệ cao của LG tại Việt Nam. Tập đoàn có 3 công ty con (LG Display, LG Electronics, LG Innotek) tại Hải Phòng. Tổng vốn đầu tư của LG đạt hơn 10,65 tỷ USD. Tại cuộc làm việc với các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn LG tại Hải Phòng, lãnh đạo địa phương đề nghị LG Display sớm triển khai phần vốn còn lại trong cam kết 5 tỷ USD trước đây, nghiên cứu mở rộng sản xuất và thu hút thêm các doanh nghiệp vệ tinh, nhà cung cấp trong chuỗi sản xuất đến đầu tư tại Hải Phòng.
Với lĩnh vực bán dẫn, Việt Nam đã trở thành điểm đến của Amkor. Amkor là tập đoàn hàng đầu thế giới trong lĩnh vực đóng gói và kiểm thử bán dẫn. Tại Bắc Ninh, nhà máy bán dẫn đầu tiên của Amkor tại Việt Nam được khánh thành vào tháng 10 năm 2023 với vốn đầu tư ban đầu 529 triệu USD. Đến tháng 7 năm 2024, tỉnh Bắc Ninh đã trao Giấy chứng nhận điều chỉnh đầu tư cho Công ty trách nhiệm hữu hạn Amkor Technology Việt Nam, nâng tổng vốn đầu tư lên 1,6 tỷ USD.
Mới đây, tại buổi làm việc của lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh tại Hàn Quốc, ông Lee Jin An - Tổng Giám đốc Tập đoàn Amkor - cho biết, dự án của Amkor tại Việt Nam đang vận hành ổn định, từng bước mở rộng quy mô sản xuất, đóng góp tích cực vào chuỗi cung ứng toàn cầu của tập đoàn.
20 năm sau khi đặt nền móng tại Khu Công nghệ cao TPHCM, Intel vừa đánh dấu một cột mốc quan trọng tại Việt Nam với tổng kim ngạch xuất khẩu vượt 110 tỷ USD, xuất xưởng hơn 4 tỷ đơn vị sản phẩm. Tổng vốn đầu tư cam kết lên đến 4,1 tỷ USD. Intel Products Việt Nam (IPV) trở thành cơ sở lắp ráp và kiểm định chip lớn nhất trong mạng lưới toàn cầu của Intel, tạo ra khoảng 6.500 việc làm trong lĩnh vực công nghệ cao.
Tại Nghệ An, tháng 5 vừa qua khởi công dự án năng lượng quy mô nhất khu vực Bắc Trung bộ. Dự án có tầm quan trọng lớn, là dự án nguồn điện quan trọng, ưu tiên đầu tư tại Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia (Quy hoạch điện VIII). Tổng vốn đầu tư khoảng 59.372 tỷ đồng, tương đương hơn 2,2 tỷ USD. Dự án do liên danh Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam, Công ty TNHH Mía đường Nghệ An và Tập đoàn năng lượng SK Innovation (Hàn Quốc) đầu tư.
10.000 doanh nghiệp Việt vào chuỗi FDI cách nào?
TS. Phan Hữu Thắng - nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư - nay là Bộ Tài chính) cho biết, trong giai đoạn hướng tới tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần tập trung nâng cao chất lượng dòng vốn FDI. Hiện vẫn còn nhiều dự án công nghệ trung bình, giá trị gia tăng thấp, chủ yếu thực hiện gia công, lắp ráp. Mô hình thu hút FDI cũng đang bộc lộ những hạn chế như chất lượng dự án chưa đồng đều, liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước còn yếu, hiệu quả chuyển giao công nghệ chưa đạt kỳ vọng.
Một điểm nghẽn khác là sự kết nối giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước còn hạn chế do khoảng cách lớn về công nghệ và năng lực quản trị. Phần lớn doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa, chưa đủ sức tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.
"Vấn đề trọng tâm không chỉ là thu hút thêm vốn FDI, mà là nâng cấp chất lượng FDI và năng lực hấp thụ của nền kinh tế Việt Nam", TS. Phan Hữu Thắng nhấn mạnh.
Nghị quyết 10 cũng đặt mục tiêu nâng cao mức độ lan tỏa của khu vực FDI đối với nền kinh tế trong nước. Đến năm 2030, tỷ lệ nội địa hóa trung bình trong các ngành công nghiệp chủ lực được kỳ vọng đạt từ 45-50%. Việt Nam cũng đặt mục tiêu có khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI, trong đó có từ 500 đến 1.000 nhà cung ứng cấp một, tương ứng gấp 1,5 - 3 lần so với hiện tại.
TS. Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội (Hanoisme) - cho rằng, đây là mục tiêu cao, nhưng hoàn toàn cần thiết và đúng thời điểm. Ông Quốc Anh kỳ vọng, Nghị quyết 10 sẽ tạo ra sự thay đổi căn bản trong tư duy quản trị phát triển: Từ thu hút đầu tư bằng ưu đãi đơn lẻ sang kiến tạo hệ sinh thái đầu tư có chất lượng; từ cạnh tranh bằng đất đai, thuế, lao động giá rẻ sang cạnh tranh bằng thể chế, hạ tầng, nhân lực, công nghệ và khả năng liên kết chuỗi.
Đặc biệt, Phó Chủ tịch Hanoisme bày tỏ sự đồng tình với định hướng chuyển từ cơ chế ưu đãi theo đầu vào, sang hỗ trợ dựa trên kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư. Cách tiếp cận này sẽ khuyến khích doanh nghiệp FDI thực hiện nghiêm các cam kết về chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực Việt Nam, sử dụng nhà cung ứng trong nước và nâng cao tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa. Đây là mô hình hỗ trợ hiện đại, công bằng và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Ở góc độ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, ông Nguyễn Vân - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ TP. Hà Nội - cho rằng để trở thành nhà cung ứng cấp 1 cho các tập đoàn công nghệ lớn, doanh nghiệp Việt Nam cần xây dựng năng lực đáp ứng toàn diện các tiêu chuẩn khắt khe trên nền tảng tư duy quản trị theo chuẩn toàn cầu.
Theo ông Vân, vốn là nền tảng quan trọng, nhưng không phải là yếu tố quyết định đầu tiên. Vốn đi sau công nghệ và đơn hàng. Khi doanh nghiệp chứng minh được năng lực công nghệ, được các tập đoàn FDI chấp thuận bằng các cam kết đơn hàng dài hạn, việc huy động vốn, tiếp cận dòng vốn vay ưu đãi hoặc hợp tác đầu tư sẽ trở nên khả thi hơn rất nhiều.
Doanh nghiệp bắt buộc phải chuyển dịch từ gia công cơ học đơn thuần sang chế tạo sâu, ứng dụng tự động hóa, robot và trí tuệ nhân tạo vào dây chuyền sản xuất. Công nghệ chính là công cụ để doanh nghiệp hiện thực hóa các tiêu chuẩn khắt khe.
