Chợ vắng giữa mùa lễ
Trưa 27/4, khu bán thịt tại chợ Bà Chiểu (phường Gia Định, TPHCM) không còn cảnh chen chúc như những mùa lễ trước. Trên sạp, thịt vẫn còn khá nhiều, bà Dương Mai (hơn 50 năm buôn bán thịt heo) ngồi lặng nhìn dòng người thưa thớt. Khi có nữ khách hàng ghé mua tròn 1kg ba rọi khiến bà phấn chấn hẳn lên.
Theo bà Mai, những năm trước, dịp lễ luôn là thời điểm bán chạy nhất. Khách thường mua 3–5kg thịt để đãi tiệc, tụ họp gia đình. Còn bây giờ, họ chỉ mua vài lạng về nấu canh, kho. Người mua nhiều lắm cũng chỉ khoảng 1kg.
Sự thay đổi khiến bà phải điều chỉnh lượng hàng nhập mỗi ngày. Nếu trước đây có thể bán tới 200 - 300kg/ngày, nay giờ chỉ dám lấy 30–40kg nhưng vẫn không tiêu thụ hết. “Chợ rất vắng, thậm chí lễ còn đìu hiu hơn ngày thường” - bà Mai chia sẻ.
Tại chợ Phạm Văn Hai (phường Tân Sơn Hòa), không khí cũng không khá hơn. Nhiều sạp thịt mở cửa nhưng vắng khách, tiểu thương tranh thủ ngồi trò chuyện hoặc dọn dẹp để giết thời gian. Chị Minh Trang (ngụ đường Trường Sa) cho biết, gia đình đã thay đổi cách chi tiêu.
“Tiền điện, tiền gas tăng nên phải bớt lại. Thịt heo dù có giảm vẫn hơn cả trăm nghìn đồng/kg, đắt hơn so với rau, trứng. Với số tiền đó, tôi có thể mua được nhiều thực phẩm khác ăn trong vài ngày” - chị Trang nói.
Không chỉ riêng chị Trang, xu hướng chuyển sang thực phẩm thay thế đang diễn ra khá phổ biến. Cá, trứng, đậu hũ trở thành lựa chọn thường xuyên trong bữa cơm gia đình. Điều này khiến thịt heo dần mất đi vị trí ưu tiên, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế gia đình bị siết chặt.
Ghi nhận tại các chợ đầu mối ở TPHCM, giá một số mặt hàng phổ biến như: thịt đùi, cốt lết ở mức 82.000 đồng/kg; ba rọi 115.000 đồng/kg; sườn non 135.000 đồng/kg; nạc dăm 120.000 đồng/kg; giò trước 78.000 đồng/kg; giò sau 70.000 đồng/kg… Mức giá này không tăng nhưng cũng chưa đủ hấp dẫn để kích cầu tiêu dùng.
Một tiểu thương tại chợ Xóm Củi cho biết thêm, giá thịt không giảm sâu do phụ thuộc vào giá heo hơi. “Giá đầu vào còn cao thì bán lẻ khó giảm. Nhưng người mua thì ngày càng tính toán kỹ hơn, nên hàng bán chậm là điều dễ hiểu” – người này nói.
Ngoài yếu tố kinh tế, tâm lý lo ngại dịch tả heo châu Phi cũng khiến một bộ phận người tiêu dùng dè dặt hơn khi chọn mua thịt heo.
Doanh nghiệp giảm lợi nhuận để giữ giá
Không chỉ tiểu thương, các doanh nghiệp trong ngành cũng đang đối mặt với bài toán cân đối giữa giá bán và chi phí. Tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 của Công ty CP Việt Nam Kỹ Nghệ Súc Sản (Vissan) vừa qua, Tổng giám đốc Lê Minh Tuấn nhìn nhận, từ đầu năm 2026 đến nay, sức mua thịt heo rất chậm. Trong khi đó, giá đầu vào lại tăng, có thời điểm giá heo hơi lên tới 74.000 đồng/kg; bao bì tăng 30–40%; nguyên liệu nhập khẩu tăng 10–20%...
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp buộc phải cắt giảm chi phí và chấp nhận giảm biên lợi nhuận để giữ giá bán ổn định. Đây được xem là giải pháp nhằm duy trì sức mua trong bối cảnh người tiêu dùng nhạy cảm với giá. Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để tối ưu vận hành, giảm chi phí nhân công. Việc tái cơ cấu cũng được triển khai nhằm thích ứng với thị trường nhiều biến động.
Cũng theo lãnh đạo Vissan, TPHCM đang triển khai sàn giao dịch heo và đây là thuận lợi cho các doanh nghiệp kinh doanh thịt tươi sống. Khi đưa yêu cầu tiêu chuẩn lên sàn, các nhà cung cấp sẽ cạnh tranh giá cả với nhau. Nếu sàn hoạt động ổn định, Vissan sẽ rất thuận lợi trong việc kiểm soát và cạnh tranh mức giá đầu vào.
Ở khâu chăn nuôi, ông Nguyễn Văn Hùng (chủ một trang trại tại Củ Chi) cho biết, người nuôi vẫn có lãi với mức giá heo hơi hiện tại, nhưng rủi ro dịch bệnh luôn thường trực. Chỉ cần dịch bùng phát là thiệt hại rất lớn nên phải kiểm soát chặt từ đầu vào.
Theo ông Phạm Kim Đăng, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, chi phí thức ăn hiện chiếm tới 60–70% giá thành sản phẩm, trong khi phần lớn nguyên liệu phải nhập khẩu. Điều này khiến ngành chăn nuôi trong nước gặp bất lợi về cạnh tranh.
Ở góc độ quản lý địa phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM Võ Thành Giàu cho biết, hệ thống giết mổ hiện vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Nhiều cơ sở nhỏ lẻ chưa đảm bảo tiêu chuẩn về thú y và môi trường, trong khi quá trình đô thị hóa khiến một số cơ sở nằm trong khu dân cư.
“Thành phố đang định hướng phát triển các cơ sở giết mổ tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại để đảm bảo nguồn cung ổn định và kiểm soát tốt dịch bệnh” – ông Giàu cho biết.
