Từ nỗi trăn trở của người làm ngành y
Gần chục năm gắn với lĩnh vực y tế, anh Tạ Hồng Xuân trăn trở trước lượng lớn rác thải thủy tinh ngành này. Những chai lọ thuốc, ống nghiệm, vỏ thuốc… sau khi sử dụng thường rất khó xử lý, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và tai nạn nghề nghiệp.
Trong khi đó, thủy tinh lại là vật liệu có độ bền, không bị phân hủy. Một câu hỏi luôn thôi thúc trong anh: “Tại sao không biến thứ bỏ đi này thành một nguồn tài nguyên quý giá?”.
Anh Xuân bắt tay vào thử nghiệm ý tưởng nghiền nhỏ rác thủy tinh, tự mày mò phối trộn với các vật liệu xây dựng quen thuộc.
Khó khăn lớn nhất ập đến ngay từ những ngày đầu với anh, là thiếu máy móc chuyên dụng để nghiền thủy tinh một cách an toàn. “Công thức vàng” cho tỉ lệ phối trộn để sản phẩm không giòn, không nứt, chịu được nắng mưa cũng là một bài toán hóc búa.
“Tôi đã phải thử nghiệm hàng chục lần, điều chỉnh từng chút một. Có lúc sản phẩm đổ ra bị vỡ, có lúc lại không đủ độ kết dính”, anh nói.
Theo anh Xuân, vấn đề an toàn lao động cũng được anh đặt lên hàng đầu, phải liên tục cải tiến quy trình để tránh bụi thủy tinh và các mảnh vỡ sắc nhọn có thể gây thương tích.
Chính những gian khó đó đã giúp anh tích lũy được kinh nghiệm quý báu, từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất gồm 4 bước chính.
Cụ thể là bước thu gom và phân loại rác (chọn loại sạch, không lẫn hoá chất độc hại); nghiền nhỏ và sàng lọc để lấy bột thủy tinh đạt kích thước chuẩn; phối trộn nguyên liệu bột thuỷ tinh với cát, đá, xi, măng theo tỉ lệ và cuối cùng là đổ khuôn tạo hình sản phẩm.
“Mô hình của tôi hiện hoạt động quy mô nhỏ tại gia đình, tận dụng diện tích sân vườn, máy nghiền công suất nhỏ, và 2-3 lao động gia đình. Tuy nhỏ, nhưng hướng đến mục tiêu lớn hơn là góp phần giảm rác thải thủy tinh ra môi trường, đồng thời tạo sinh kế xanh, thân thiện và có giá trị kinh tế”, anh Xuân nói.
Những sản phẩm xanh, đẹp, bền, rẻ
Sản phẩm đầu tiên từ việc tái chế rác thủy tinh của anh Tạ Hồng Xuân là những viên gạch lát sân vườn đơn giản. Đến nay, anh Xuân đã cho ra đời thêm dòng chậu cây nghệ thuật được phủ sơn, phù hợp với xu hướng xanh, đẹp, bền, rẻ.
Theo anh Xuân, so với các vật liệu truyền thống, bột thủy tinh tái chế mang lại nhiều ưu điểm về độ cứng cao, khả năng chống thấm và chống rêu mốc tốt hơn. Độ phản quang của các hạt thủy tinh li ti còn tạo ra một hiệu ứng óng ánh nhẹ trên bề mặt sản phẩm, mang đến vẻ đẹp độc đáo không thể tìm thấy ở các loại chậu xi măng thông thường.
Dù chỉ mới hoạt động ở quy mô gia đình với khoảng 100 chậu cảnh và một số gạch lát, các sản phẩm của anh đã nhận được sự đánh giá cao từ những người xung quanh vì sự độc lạ, bền đẹp và câu chuyện ý nghĩa đằng sau nó.
Trong tương lai, anh dự định sẽ tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm bột thủy tinh và mở rộng ứng dụng sang các vật dụng trang trí khác. Bằng sự sáng tạo và trái tim nhiệt huyết, Tạ Hồng Xuân không chỉ xây dựng một con đường khởi nghiệp cho riêng mình mà còn lan tỏa thông điệp ý nghĩa về một thế hệ trẻ dám nghĩ, dám làm vì một tương lai xanh.
Không chỉ là một nhà khởi nghiệp tâm huyết, Tạ Hồng Xuân còn là một cán bộ Đoàn năng nổ, hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Thành Đoàn Cần Thơ. Anh từng được trao tặng Giải thưởng Lý Tự Trọng năm 2023; giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo toàn quốc năm 2022.
Ý tưởng làm chậu cây, gạch lát vườn từ rác thuỷ tinh của anh Tạ Hồng Xuân lọt Top 30 dự án vào vòng Chung kết cuộc thi Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2025 do T.Ư Đoàn tổ chức. Anh được trao tặng Bằng khen của Ban Chấp hành T.Ư Đoàn.
Anh cho biết, ý tưởng khởi nghiệp đến khi nhận thấy, mảng tái chế rác thải thủy tinh vẫn còn bỏ ngỏ, ít người khai thác.
