Nữ giám đốc nêu nghịch lý 9 tỷ USD của thị trường dược Việt Nam

TPO - Nữ giám đốc Buymed Bùi Cẩm Vân gây chú ý khi chỉ ra nghịch lý thị trường dược Việt Nam gần 9 tỷ USD, lớn thứ hai Đông Nam Á nhưng vẫn chưa có một “nhà vô địch quốc gia” đủ sức dẫn dắt.

Chiều 15/9, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025, đã diễn ra phiên đối thoại chuyên đề “Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo - Sức bật để vươn mình”.

Diễn đàn do Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam chủ trì tổ chức, phối hợp cùng Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, dưới sự chỉ đạo của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam.

Dự phiên đối thoại chuyên đề, có ông Hoàng Bình Quân - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương, Chủ tịch danh dự Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam; bà Nguyễn Lưu Trà My - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam; bà Trương Lý Hoàng Phi - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh, CEO IBP/InnoEx chủ trì phiên đối thoại chuyên đề.

z7013986993900-bd015eca3ed31219f11f8d82b7a4fdec.jpg
z7014047516488-197c5b6c95317f26d4ad2826cb561252.jpg
z7014094155763-6a44753f7990fe7da0026030838490bf.jpg
Toàn cảnh phiên đối thoại chuyên đề “Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo - Sức bật để vươn mình”. Ảnh: Trọng Quân

Nghịch lý 9 tỷ USD: Có thị trường, thiếu nhà vô địch quốc gia

Theo bà Bùi Cẩm Vân - Giám đốc khối quản trị doanh nghiệp Buymed, dữ liệu và công nghệ đang là tư liệu sản xuất mới của thời đại, quyết định sức cạnh tranh. Nếu tài nguyên này bị độc quyền hay phân mảnh, những doanh nghiệp trẻ, giàu tiềm năng sẽ khó có cơ hội bứt phá.

Dẫn số liệu từ IQVIA, bà Bùi Cẩm Vân cho biết, năm 2024, thị trường dược Việt Nam đạt gần 9 tỷ USD, lớn thứ hai Đông Nam Á. Nhưng 10 công ty dược lớn nhất Việt Nam cộng lại vẫn nhỏ hơn công ty dược phẩm hàng đầu của Indonesia. Nguyên nhân nằm ở sự phân mảnh, thiếu R&D (nghiên cứu và phát triển), tư duy bảo hộ khiến ngành không tạo ra những “đầu tàu” đủ lớn. Hệ quả là bệnh nhân chịu chi phí thuốc cao, doanh nghiệp mãi lệ thuộc vào thuốc ngoại.

“Và để tạo nhà vô địch quốc gia, tôi cho rằng, cần mở quyền tiếp cận công bằng cho doanh nghiệp tư nhân thông qua dữ liệu mở và hạ tầng chia sẻ. Trong dược phẩm dữ liệu đăng ký thuốc, truy vết, logistics cần được kết nối qua API (giao diện lập trình ứng dụng) để doanh nghiệp xây giải pháp”, bà Vân nói.

Theo bà Vân, cần cải cách tư duy chính sách từ bảo hộ sang tạo động lực. Nhà nước cần làm trọng tài công bằng, để mọi doanh nghiệp tuân cùng một chuẩn minh bạch. Ngoài ra, chị Vân cũng cho rằng, một doanh nghiệp dược mạnh không thể chỉ sống bằng vốn ngắn hạn. “Vì thế, chúng tôi ủng hộ mạnh mẽ các sáng kiến về Quỹ phát triển kinh tế tư nhân, để tạo cơ chế vốn dài hạn trong nước, giúp nhiều doanh nghiệp Việt có cơ hội lớn lên”, bà Vân nói.

z7014171754964-a29dab6ee163bad6e58284f95adf9d26.jpg
Bà Bùi Cẩm Vân - Giám đốc khối quản trị doanh nghiệp Buymed. Ảnh: Trọng Quân

Đưa công nghệ trở thành “lõi” của doanh nghiệp

Ông Nguyễn Văn Khoa - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, CEO FPT Corp cho rằng, công nghệ phải trở thành “lõi” trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Nhưng để làm được điều đó, cần sự đồng hành quyết liệt từ phía Chính phủ, đặc biệt trong cơ chế, chính sách.

Nhiều luật, nghị quyết đã ban hành cơ chế khấu trừ 200% chi phí R&D (nghiên cứu và phát triển khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn vì thiếu hướng dẫn và thủ tục còn phức tạp. Vì vậy, anh Khoa cũng đề nghị Chính phủ sớm ban hành hướng dẫn chi tiết, tháo gỡ thủ tục, để doanh nghiệp tư nhân thực sự được hưởng lợi và có động lực đầu tư dài hạn vào đổi mới sáng tạo.

Mặt khác, các ngành như AI, bán dẫn, công nghệ sinh học cần đầu tư lớn và thời gian chuẩn bị dài. Nếu chỉ để cơ chế tự chủ, các trường khó mạnh dạn mở ngành vì lo ngại thiếu đầu ra. Vì vậy, chính phủ cần giao chỉ tiêu đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược cho các trường đại học, cao đẳng, nhằm giải quyết tận gốc bài toán nhân lực cho doanh nghiệp.

z7013986980623-3172ad78250d3f5f6c5c56dfc0c133d9.jpg
Ông Nguyễn Văn Khoa - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, CEO FPT Corp chia sẻ tại phiên thảo luận. Ảnh: Trọng Quân

Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, CEO FPT Corp cho rằng, chính phủ cũng cần ban hành cơ chế GP (quản lý quỹ) - LP (góp vốn, trách nhiệm hữu hạn) để khơi thông vốn cho công nghệ. Đây là chuẩn mực quốc tế cho các quỹ đầu tư mạo hiểm với nhiều ưu điểm nổi bật như dễ thu hút vốn ngoại, vì quen thuộc với nhà đầu tư quốc tế. Phân tách rõ trách nhiệm giữa quản lý quỹ và góp vốn, trách nhiệm hữu hạn. Khơi thông vốn tư nhân trong nước, đặc biệt từ các tập đoàn lớn, khuyến khích đồng đầu tư công - tư, khi Nhà nước có thể tham gia với vai trò góp vốn để chia sẻ rủi ro.

Anh Khoa cho rằng, cộng đồng doanh nghiệp trẻ cũng kỳ vọng Luật Đầu tư sửa đổi sẽ dũng cảm cắt bỏ các thủ tục, quy định chồng chéo và điều kiện kinh doanh không cần thiết. Qua đó, thu hẹp phạm vi thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư chỉ với các dự án thật sự nhạy cảm về môi trường, quốc phòng, an ninh, tài nguyên… Đây là kỳ vọng lớn để giải phóng nguồn lực xã hội, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư mạnh mẽ hơn vào những lĩnh vực công nghệ chiến lược.

z7014094212583-71d0c991398d8159b22a08a9a595016b.jpg
Ông Phan Minh Thông - Chủ tịch HĐQT Phúc Sinh Group. Ảnh: Trọng Quân

Ông Phan Minh Thông - Chủ tịch HĐQT Phúc Sinh Group nhìn nhận, Việt Nam là một trong những quốc gia cung cấp sản phẩm nông sản như trà, tiêu, cà phê, gạo, quế, hồi… hàng đầu thế giới, nhưng phần lớn doanh nghiệp tư nhân vẫn dừng lại ở xuất khẩu nguyên liệu thô, với giá bán chưa phải cao nhất.

Một số rào cản chính như tính thương mại hóa và vươn ra quốc tế còn khiêm tốn nên ít thương hiệu Việt tạo được dấu ấn toàn cầu, chưa có nhiều chuỗi giá trị đồng bộ từ nông trại đến thành phẩm, thị trường nội địa chưa hấp thụ sản phẩm chế biến sâu, buộc phải bán nguyên liệu thô với giá trị gia tăng thấp. Doanh nghiệp Việt vẫn phụ thuộc vào giá thế giới, dễ bị “chao đảo” khi thị trường biến động, trong khi giá trị gia tăng phần lớn nằm ở nước ngoài.

Vì vậy, Chủ tịch HĐQT Phúc Sinh Group đề xuất đầu tư hệ thống hạ tầng nhà máy nghiên cứu và phát triển. Phát triển nhà máy hiện đại, trung tâm nghiên cứu & phát triển, ứng dụng công nghệ chế biến sâu để nâng giá trị nông sản.

“Đặc biệt, cần xây dựng sàn giao dịch hàng hóa quốc gia để tạo nơi minh bạch giá cả, dữ liệu, giảm phụ thuộc giá quốc tế, tăng quyền định giá cho doanh nghiệp Việt. Nhà nước hỗ trợ chính sách thuế hợp lý, cải cách thủ tục hành chính, đầu tư hạ tầng logistics để giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh…”, ông Thông nói.

z7014274620874-6cde7d652cf3bb2f5354717f0a9e9e1e.jpg
Đề xuất tại phiên thảo luận, bà Nguyễn Lý Kiều Anh - Giám đốc chiến lược Meey Group đề xuất Nhà nước tạo điều kiện để doanh nghiệp huy động vốn cộng đồng một cách trách nhiệm và minh bạch hơn, tạo đòn bẩy cho doanh nghiệp phát triển và nhà nước có thể kiểm soát được rủi ro.

Cộng đồng doanh nghiệp đồng kiến tạo

Tại phiên đối thoại chuyên đề, bà Trương Lý Hoàng Phi - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh, CEO IBP/InnoEx tổng hợp các góp ý bằng gói giải pháp “5 mũi nhọn”: thể chế - vốn - dữ liệu - nhân lực - hội nhập.

z7014047495939-a6b02f26ec1ca299b540bb90ab25a8ca.jpg
Bà Trương Lý Hoàng Phi - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh, CEO IBP/InnoEx chủ trì phiên thảo luận. Ảnh: Trọng Quân

Trên bảng xếp hạng Chỉ số Đổi mới Sáng tạo Toàn cầu (GII) năm 2024, Việt Nam đứng thứ 44 trên tổng số 133 nền kinh tế. Phân tích sâu hơn vào các trụ cột của GII cho thấy một điểm đặc biệt trong năng lực đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Cụ thể, Việt Nam thể hiện hiệu suất vượt trội trong các Đầu ra Đổi mới sáng tạo (Innovation Outputs), xếp hạng 36/133, cao hơn đáng kể so với thứ hạng về Đầu vào Đổi mới sáng tạo (Innovation Inputs), xếp hạng 53/133. Sự chênh lệch này cho thấy Việt Nam đang tạo ra kết quả đổi mới hiệu quả hơn nhiều so với nguồn lực đầu tư, phản ánh sự sáng tạo nội tại mạnh mẽ của người dân và doanh nghiệp.

Để nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, cần đẩy mạnh hợp tác với các đối tác toàn cầu thông qua các sáng kiến Liên doanh R&D xuyên biên giới cho phép doanh nghiệp Việt Nam đồng phát triển công nghệ với các tập đoàn và viện nghiên cứu quốc tế. Thành lập quỹ do Nhà nước và các quỹ toàn cầu cùng tài trợ để hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm tại thị trường nước ngoài.

Đề xuất hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo do tư nhân làm chủ, với sự hỗ trợ của Nhà nước, nhằm tạo ra hạt nhân lan tỏa công nghệ như mô hình PPP: Doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm chính trong đầu tư và vận hành, còn Nhà nước hỗ trợ về đất đai, ưu đãi thuế và cơ chế của khung thể chế thí điểm (sandbox) pháp lý.

Ngoài ra, cần thành lập một liên minh dữ liệu do khu vực công và tư đồng sở hữu, cho phép chia sẻ các kho dữ liệu mở (không định danh) về vận tải, du lịch, nông nghiệp, y tế. Việc xây dựng cơ chế cấp phép API thống nhất và có phí vi mô sẽ tạo ra nền tảng vững chắc cho việc phát triển các dịch vụ số và ứng dụng AI. Thiết lập cơ chế "đặt hàng ngược", trong đó doanh nghiệp nêu nhu cầu để nhà nước kết nối viện, trường giải quyết vấn đề thị trường, đảm bảo nguồn lực tập trung vào thực tiễn...

Cùng chuyên mục

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

Tuổi trẻ VNPT sẻ chia 'giọt hồng' vì cộng đồng

TPO - Ngày 19/11, Đoàn Thanh niên Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tổ chức Chương trình “Hiến máu tình nguyện 2026” với thông điệp “Sắc xanh kết nối – Giọt hồng sẻ chia”, thu hút gần 400 cán bộ, đoàn viên, thanh niên và người lao động trong toàn tập đoàn tham gia, tiếp nhận 352 đơn vị máu.

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

Thanh niên Thủ đô kiến nghị tháo gỡ rào cản chính sách nhà ở, thi tuyển chức danh lãnh đạo

TPO - Tại hội nghị đối thoại với thanh niên Thủ đô, thanh niên đã nêu những vấn đề sát sườn như: Tháo gỡ rào cản nhà ở và chi phí sinh hoạt cho người trẻ; chính sách hỗ trợ ổn định nơi ở, việc làm, học tập khi giải phóng mặt bằng, tái định cư. Đặc biệt, đề xuất mở rộng thi tuyển cạnh tranh chức danh lãnh đạo, quản lý...

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

Cộng đồng mạng xôn xao trước cái chết đột ngột của thủ khoa luật Hàn Quốc

TPO - Lee Jin Woo, sinh viên Trường Nha khoa thuộc Đại học Quốc gia Seoul (SNU), qua đời ở tuổi 32 sau khi mất liên lạc và vắng mặt tại buổi kiểm chứng năng lực. Cảnh sát tìm thấy mẩu giấy nghi là thư tuyệt mệnh. Cái chết của anh khiến dư luận Hàn Quốc chia rẽ giữa những lời tiếc thương và yêu cầu tiếp tục làm rõ nghi vấn gian lận chưa được xác minh.

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

Học trò Trường Sa vẽ tranh tặng thầy cô dịp 20/11

TPO - Thầy cô, bạn bè, mái trường và người lính Hải quân là những hình ảnh học sinh ở Đặc khu Trường Sa chọn đưa vào tranh. Các em vẽ tranh tại hội thi của Trường Tiểu học Trường Sa trước thềm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Bí thư thường trực T.Ư Đoàn chúc mừng Bộ GD&ĐT ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

TPO - Chúc mừng Bộ Giáo dục và Đào tạo dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), anh Nguyễn Minh Triết - Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn mong muốn, Bộ GD&ĐT tiếp tục quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện để T.Ư Đoàn phối hợp, triển khai hiệu quả các chương trình, hoạt động dành cho đoàn viên, thanh thiếu nhi, góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ.

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

Đưa 35 'quái xế' đi dọn vệ sinh, thắp hương nghĩa trang liệt sĩ

TPO - Nhằm giáo dục ý thức chấp hành pháp luật và nâng cao trách nhiệm của thanh thiếu niên, Công an tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức cho 35 thanh niên có hành vi đua xe, gây rối trật tự công cộng và cổ vũ đua xe trái phép tham gia dọn vệ sinh, thắp hương tri ân các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Cà Đú.

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

Phát huy vai trò thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội

TPO - Sáng 19/11, tại Thái Nguyên, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị giao ban công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Cụm hoạt động số 1 năm 2026, nhằm đánh giá kết quả hoạt động, chia sẻ kinh nghiệm và đề ra giải pháp nâng cao chất lượng công tác Đoàn trong thời gian tới.

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

Đảng viên trẻ tốt nghiệp thủ khoa với điểm tuyệt đối 4.0/4.0

TPO - Trần Trung Dũng và Lê Văn Quang là 2 trong số 99 thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026 được Thành phố Hà Nội tuyên dương. Điểm chung nổi bật của hai chàng trai sinh năm 2004 này là cán bộ lớp, sớm đứng trong hàng ngũ của Đảng, sở hữu điểm học tập toàn khóa 4.0/4.0 và điểm rèn luyện xuất sắc.

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

Vinh danh 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc năm 2026

TPO - Trong số 99 Thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc các trường đại học, học viện trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026, có nhiều đảng viên trẻ, “Sinh viên 5 tốt” các cấp, gương vượt khó vươn lên, sở hữu các công trình nghiên cứu khoa học đoạt giải thưởng trong nước và quốc tế, cùng nhiều sáng kiến, giải pháp sáng tạo, thiết thực trong học tập và đời sống.

nháp

Chuyến đi 'ngàn dặm' của những giáo viên trẻ tiêu biểu

TPO - 100 gương mặt xuất sắc được vinh danh "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" đến từ 35 đơn vị trên cả nước – từ những cô giáo mầm non vùng cao vượt rào cản ngôn ngữ để bám bản, đến các giảng viên đại học tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy. Tất cả hội tụ về TP Đồng Nai để tham dự Lễ tuyên dương “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương lần thứ V, năm 2026 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức.

Chuyện của những chiếc lá chưa nguyên vẹn

Chuyện của những chiếc lá chưa nguyên vẹn

"Có những ngày anh thấy cuộc đời sao mà ngột ngạt quá..." - Lời ca trong bài hát Bài này chill phết của Đen Vâu đã miêu tả chính xác cảm giác chênh vênh mà tôi mang theo khi bước vào ngưỡng tuổi hai mươi bảy.

Người trẻ chọn quà gì cho ngày Quốc tế đàn ông 19/11?

Người trẻ chọn quà gì cho ngày Quốc tế đàn ông 19/11?

TPO - Không chỉ những dịp lễ dành cho phụ nữ, ngày Quốc tế đàn ông 19/11 cũng trở thành dịp để các bạn trẻ bày tỏ tình cảm với phái mạnh. Cách chọn quà dịp này cũng cho thấy sự đa dạng trong sở thích, nhu cầu và quan niệm về việc trao gửi yêu thương.

Vinh danh 100 Nhà giáo trẻ tiêu biểu cấp Trung ương năm 2026

TPO - Năm nay, 100 gương mặt xuất sắc được vinh danh "Nhà giáo trẻ tiêu biểu" đến từ 35 đơn vị trên cả nước – từ những cô giáo mầm non vùng cao vượt rào cản ngôn ngữ để bám bản, đến các giảng viên đại học tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy.