Nhà ở xã hội: Ưu đãi một lần, ràng buộc cả đời?

TPO - Tại dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ Xây dựng tiếp tục đề xuất người mua nhà ở xã hội hết thời hạn 5 năm vẫn không được bán theo giá thị trường đang khiến dư luận băn khoăn. Khi ưu đãi về tiền sử dụng đất, vay ngân hàng phải kèm hàng loạt ràng buộc về chuyển nhượng, người mua lo ngại quyền lợi của mình bị hạn chế quá mức, thậm chí chịu thiệt.

Ưu đãi giới hạn, ràng buộc ngày càng nhiều?

Chiều 28/10, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm khi thảo luận dự án Luật Nhà ở sửa đổi. Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) là chính sách nhân văn của Đảng, Nhà nước dành cho những người gặp khó khăn về chỗ ở. Tuy nhiên, việc chuyển nhượng loại nhà ở này cần có điều kiện để tránh tình trạng trục lợi chính sách.

Theo quan điểm của Bộ Xây dựng, người mua NƠXH không thể mặc nhiên bán theo giá thị trường sau 5 năm chỉ vì đã hết thời hạn hạn chế chuyển nhượng.

Trước quan điểm này, nhiều câu hỏi được đặt ra về sự cân bằng giữa mục tiêu bảo vệ chính sách an sinh và quyền lợi tài sản của người mua nhà.

Thực tế, người mua NƠXH được hưởng một số ưu đãi như chính sách về đất đai, thuế và tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi theo điều kiện áp dụng. Tuy nhiên, đổi lại, họ phải tuân thủ các quy định chặt chẽ về điều kiện mua, sử dụng và chuyển nhượng nhà ở.

kc.jpg
Dự án NƠXH Kim Chung (Đông Anh, Hà Nội) vừa mở bán vào giữa năm nay. Ảnh: N.M.

Chị Minh Thắm (ở Hà Nội) vừa bốc thăm trúng căn hộ tại nhà ở xã hội Kim Chung, Hà Nội. Chị Thắm bày tỏ băn khoăn: "Chúng tôi mua nhà để ở, không phải mua đi bán lại kiếm lời. Nhưng cuộc sống không đứng yên trong 5 năm. Có người chuyển công tác, người lập gia đình, sinh thêm con, người gặp biến cố tài chính phải bán nhà để trả nợ hoặc chuyển sang nơi ở phù hợp hơn. Nếu đã hết thời hạn hạn chế chuyển nhượng mà vẫn không được bán theo giá thị trường, quyền định đoạt tài sản của người mua còn được bảo đảm đến đâu?".

Theo chị Thắm, chính sách NƠXH cần ngăn chặn tình trạng đầu cơ ngay từ khâu xét duyệt hồ sơ, kiểm soát điều kiện mua và xử lý nghiêm hành vi kê khai gian dối. Không nên vì lo ngại một bộ phận đã lợi dụng chính sách mà áp đặt những hạn chế kéo dài lên tất cả người mua.

Anh Hồng Lam - một cư dân đang ở NƠXH tại phường Định Công, Hà Nội - bày tỏ: "Nhà nước hỗ trợ tiền sử dụng đất, tạo điều kiện vay vốn ưu đãi để người thu nhập thấp có nhà ở, chúng tôi hoàn toàn đồng tình. Hết 5 năm, người mua vẫn không được bán theo giá thị trường, trong khi phải tự gánh các khoản vay, lãi vay và mọi biến động của cuộc sống, vậy chính sách sửa đổi để bảo vệ người mua hay chỉ bảo vệ căn hộ khỏi bị mua bán?".

Nhiều băn khoăn

Không chỉ câu chuyện giá bán NƠXH sau 5 năm, các quy định hạn chế chuyển nhượng còn có thể tác động đến khả năng tiếp cận vốn vay mua NƠXH.

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Anh Quê - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư và Phát triển G6, đơn vị đang phát triển NƠXH tại Minh Đức (Hà Nội) - cho rằng, quy định mới cũng có thể khiến ngân hàng thận trọng hơn khi cho người mua lại NƠXH vay vốn.

Nếu người vay trước mất khả năng thanh toán, việc xử lý NƠXH làm tài sản bảo đảm sẽ khó hơn nhà ở thương mại, do bị giới hạn đối tượng nhận chuyển nhượng. Khi đó, ngân hàng có thể yêu cầu thêm tài sản thế chấp hoặc giảm tỷ lệ cho vay.

Theo ông Quê, một vấn đề khác là ai sẽ xác nhận người mua đủ điều kiện khi chủ đầu tư không còn tham gia giao dịch chuyển nhượng căn hộ đã được cấp sổ đỏ? Lúc đó việc xét duyệt hồ sơ diễn ra thế nào, ai chịu trách nhiệm xét duyệt hồ sơ của người mua mới?

Một chủ đầu tư NƠXH tại Gia Lâm (Hà Nội) cho rằng, về dài hạn, chính sách cần phân biệt rõ hai mục tiêu: Ngăn chặn việc mua NƠXH để đầu cơ và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người đã mua nhà để ở. Nếu lo ngại người mua hưởng ưu đãi rồi bán lại để hưởng chênh lệch, cơ quan quản lý có thể nghiên cứu cơ chế thu hồi một phần lợi ích ưu đãi hoặc áp dụng nghĩa vụ tài chính phù hợp trong những trường hợp cụ thể, thay vì mặc nhiên kéo dài việc hạn chế đối với quyền chuyển nhượng.

"Phát triển NƠXH trước hết là chính sách an sinh, nhưng căn hộ sau khi được mua hợp pháp cũng là tài sản của người dân. Bài toán đặt ra không phải lựa chọn giữa bảo vệ chính sách hay bảo vệ người mua, mà là thiết kế cơ chế đủ chặt để ngăn trục lợi, đồng thời không biến ưu đãi ban đầu thành những ràng buộc khiến người thu nhập thấp khó xoay xở với chính tài sản của mình", đại diện chủ đầu tư cho hay.

Cùng chuyên mục

Về xứ ‘ngàn hoa’ xem bí quyết nông dân làm giàu

Về xứ ‘ngàn hoa’ xem bí quyết nông dân làm giàu

Từng phải chạy máy dầu để bơm nước, các nhà vườn ở Lang Biang - Đà Lạt (Lâm Đồng) nay điều khiển hệ thống tưới bằng điện thoại. Khi điện về đến gần vườn, người dân mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, tăng vụ. Trên những mảnh đất từng chỉ trông vào một vụ, những vườn rau, vườn hoa nối lứa quanh năm giúp nông dân đổi đời.

Cổ phiếu Novaland bán cho cổ đông bị... ế

Cổ phiếu Novaland bán cho cổ đông bị... ế

TPO - Tập đoàn Novaland lần thứ hai kéo dài thời gian chuyển nhượng quyền mua, đăng ký và nộp tiền mua khi bán hơn 800 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Tương tự, Công ty CP Đầu tư Thương mại SMC cũng kéo dài thêm gần 1 tháng thời gian đăng ký mua và nộp tiền cho đợt chào bán gần 37 triệu cổ phiếu.

Nestlé Việt Nam lần thứ ba được vinh danh Top 1 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam

Nestlé Việt Nam lần thứ ba được vinh danh Top 1 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam

Vừa qua, Công ty TNHH Nestlé Việt Nam được vinh danh ở vị trí số 1 khối doanh nghiệp lớn và ngành hàng tiêu dùng trong bảng xếp hạng Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026 do Anphabe thực hiện. Doanh nghiệp đồng thời cũng thuộc Top 50 Thương hiệu Nhà tuyển dụng hấp dẫn với sinh viên Việt Nam, ghi nhận sức hút của doanh nghiệp đối với cả người đi làm và nhóm chuẩn bị bước vào thị trường lao động.

Giá vàng giảm rất mạnh

Vàng miếng SJC mua vào chỉ 128 triệu đồng/lượng

TPO - Sáng nay (2/11), giá vàng miếng SJC tiếp tục giảm. Đặc biệt, giá vàng mua vào các doanh nghiệp lùi về quanh mốc 128 triệu đồng/lượng và nới rộng chênh lệch mua vào - bán ra lên cao nhất 5,5 triệu đồng/lượng.

Công ty Môi trường đô thị Cà Mau có Chủ tịch HĐQT nhiệm kỳ mới

Công ty Môi trường đô thị Cà Mau có Chủ tịch HĐQT nhiệm kỳ mới

Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Cà Mau đã bầu ông Đỗ Quang Hưng giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2026–2031. Đại hội cũng kiện toàn Ban Kiểm soát và giới thiệu các chức danh lãnh đạo điều hành công ty.

Hợp tác BSC - Hana Securities: Dấu ấn trong kết nối thị trường vốn Việt Nam - Hàn Quốc

Hợp tác BSC - Hana Securities: Dấu ấn trong kết nối thị trường vốn Việt Nam - Hàn Quốc

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới sau dấu mốc nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, sự quan tâm của nhà đầu tư Hàn Quốc đang mở ra nhiều cơ hội kết nối thị trường vốn hai nước. Trong xu hướng đó, quan hệ hợp tác chiến lược giữa Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC) và Công ty chứng khoán Hana (Hana Securities) là sự kết hợp thế mạnh của hai bên để góp phần thúc đẩy sự phát triển dịch vụ tài chính và mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế Việt - Hàn.

Giá nhà ở xã hội tăng gấp 3 lần sau 5 năm, đề xuất 'khóa' người mua

Giá nhà ở xã hội tăng gấp 3 lần sau 5 năm, đề xuất 'khóa' người mua

TPO - Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) mới nhất đề xuất sau 5 năm, chủ sở hữu chỉ được bán lại cho người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, dù giá chuyển nhượng do hai bên tự thỏa thuận. Bộ Xây dựng muốn ngăn trục lợi chính sách, nhưng đề xuất này đang vấp phải những ý kiến trái chiều về quyền tài sản của người dân.

Doanh nghiệp bất động sản 'đổ bộ' vào năng lượng

Doanh nghiệp bất động sản 'đổ bộ' vào năng lượng

TPO - Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, nhu cầu đầu tư hơn 136 tỷ USD vào nguồn và lưới điện đến năm 2030 đang mở ra dư địa lớn cho các doanh nghiệp. Trước làn sóng này, các doanh nghiệp bất động sản đang nối tiếp nhau rót vốn vào các dự án điện gió, điện mặt trời quy mô hàng nghìn tỷ đồng, thậm chí hàng trăm nghìn tỷ đồng.

Doanh nghiệp xổ số trong diện bị thanh tra làm ăn ra sao?

Doanh nghiệp xổ số trong diện bị thanh tra làm ăn ra sao?

TPO - Nửa đầu năm nay, Xổ số Kiến thiết TPHCM ghi nhận doanh thu hơn 8.000 tỷ đồng, tăng gần 1.000 tỷ đồng so với cùng kỳ năm ngoái. Tương tự, Xổ số Kiến thiết Tây Ninh đạt doanh thu 3.671 tỷ đồng, lãi sau thuế 481 tỷ đồng và Xổ số Kiến thiết Long An có doanh thu hơn 3.616 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hơn 462 tỷ đồng.

Khơi thông 33 dự án tồn đọng kéo dài tại Cà Mau

Khơi thông 33 dự án tồn đọng kéo dài tại Cà Mau

TPO - Trong tổng số 77 dự án chậm tiến độ do vướng mắc kéo dài, tỉnh Cà Mau đã tháo gỡ được 33 dự án. Địa phương đang rà soát, đề xuất cấp có thẩm quyền tháo gỡ những dự án tồn đọng, kéo dài còn lại.