Lầu Năm Góc bất ngờ siết hợp tác quốc phòng với Canada

TPO - Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã áp những hạn chế mới về quan hệ quốc phòng giữa Mỹ và Canada, trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước tiếp tục căng thẳng.

hegseth.jpg
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth phát biểu tại Đại sứ quán Mỹ ở Caracas, Venezuela, ngày 18/11. (Ảnh AP)

"Cái tát vào mặt"

Báo Washington Post dẫn lời các quan chức cho biết, ông Hegseth đã ban hành chỉ thị này trong văn bản mật được lưu hành từ tuần trước. Đây là thông tin chưa từng được công bố trước đó.

Một quan chức giấu tên nói với tờ báo rằng, những hạn chế mới chắc chắn sẽ bị người Canada xem là “cái tát vào mặt”.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell nói rằng bộ này đang “thực hiện các bước nhằm bảo đảm hoạt động hợp tác với Canada phục vụ các mục tiêu quốc phòng cụ thể của Mỹ, và cuối cùng sẽ hỗ trợ tái củng cố quan hệ quốc phòng”.

Ông Parnell cho biết, Bộ Chiến tranh Mỹ “đang ưu tiên những cơ hội hợp tác song phương nhằm tăng cường khả năng phòng thủ của lãnh thổ hai nước và khu vực bán cầu mà hai bên cùng chia sẻ, đồng thời hỗ trợ Canada thực hiện các nghĩa vụ trong NATO”.

Theo ông Parnell, chỉ thị của Bộ trưởng Hegseth sẽ không ảnh hưởng đến việc chia sẻ thông tin tình báo quốc phòng, cũng như cách thức quân đội Mỹ và Canada phối hợp thông qua liên minh quân sự NATO và Bộ Tư lệnh Phòng thủ không gian Bắc Mỹ (NORAD).

Mỹ và Canada là những thành viên sáng lập NATO - liên minh được thành lập sau Thế chiến 2. Hai nước cũng phối hợp hằng ngày tại trụ sở NORAD ở bang Colorado, nhằm bảo vệ không phận và các đường biên giới trên biển của cả 2 quốc gia.

Nhà Trắng chuyển các câu hỏi đến Lầu Năm Góc. Đại sứ quán Canada tại Washington không phản hồi đề nghị bình luận.

Mỹ và Canada có mối quan hệ gần gũi trong nhiều thập niên và có chung đường biên giới dài khoảng 8.891 km. Quân đội Canada từng triển khai lực lượng sát cánh cùng binh sĩ Mỹ trong các chiến dịch quân sự, trong đó có cuộc chiến tại Afghanistan. Ít nhất 158 binh sĩ Canada đã thiệt mạng và 2.000 người khác bị thương tại đây.

Canada cũng là thành viên của liên minh tình báo Ngũ nhãn, một cơ chế chia sẻ thông tin tình báo tồn tại nhiều thập niên, bao gồm Mỹ, Anh, New Zealand và Úc.

Một quan chức thuộc 1 trong các quốc gia thành viên Ngũ nhãn cho biết, Mỹ chưa đưa ra bất kỳ thông báo chính thức nào về việc thay đổi hoạt động chia sẻ thông tin tình báo. Tuy nhiên, trong năm qua, các quan chức Mỹ đã chia sẻ ít thông tin hơn “trên nhiều nền tảng khác nhau”.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Donald Trump thường xuyên chỉ trích mức chi tiêu quốc phòng của Canada, và xếp Ottawa cùng các đồng minh NATO khác vào nhóm những nước mà ông cho rằng đã quá phụ thuộc vào Mỹ về an ninh.

Ông cũng chỉ trích quan hệ thương mại giữa Mỹ và Canada, cho rằng Mỹ không nhận được lợi ích tương xứng.

Kể từ khi tái đắc cử năm 2024, ông Trump càng gia tăng sức ép lên Canada, thậm chí nhiều lần gợi ý rằng nước này nên trở thành bang thứ 51 của Mỹ. Ban đầu, các quan chức Canada cho biết họ nghĩ ông Trump chỉ nói đùa, nhưng Tổng thống Mỹ liên tục nhắc lại và nhấn mạnh ý tưởng sáp nhập Canada.

Cuối cùng, trong cuộc gặp tại Phòng Bầu dục hồi tháng 5/2025, Thủ tướng Canada Mark Carney nói thẳng với ông Trump rằng Canada “không phải để bán” và “sẽ không bao giờ được đem ra bán”.

Các chính sách kinh tế của ông Trump càng khiến quan hệ song phương thêm căng thẳng. Ngay sau khi nhậm chức, ông đã phát động một cuộc chiến thương mại với Canada, áp thuế lên thép, nhôm và nhiều mặt hàng khác của nước này. Canada đáp trả bằng các biện pháp thuế quan trả đũa.

Canada cũng tìm cách giảm phụ thuộc vào vũ khí Mỹ.

Hồi tháng 3, Thủ tướng Carney tuyên bố Canada đã nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 2% GDP - mục tiêu mà NATO đặt ra cho tất cả các thành viên. Trước những mối đe dọa an ninh, năm ngoái NATO đặt ra mục tiêu mới: các nước thành viên phải nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035.

Mỉa mai và mâu thuẫn

Tương tự Tổng thống Trump, ông Hegseth nhiều lần chế giễu quân đội Canada và xem nhẹ đóng góp của các đồng minh Mỹ trong các cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan.

Hồi tháng 8, ông Hegseth đăng lại trên mạng xã hội bức ảnh chụp một nữ học viên quân sự Canada ở tuổi thiếu niên cùng người hướng dẫn của cô. Ông viết: “Đây là chuyện có thật”, dường như nhằm chế giễu ngoại hình của họ.

Bài đăng bị nhiều quan chức Canada chỉ trích, cho rằng đó là hành động ác ý và không phù hợp.

“Điều đó hoàn toàn không xứng đáng với phẩm giá của chức vụ mà ông ấy đang nắm giữ”, Bộ trưởng Quốc phòng Canada David McGuinty nói với báo chí.

Ông Hegseth cũng bị chỉ trích tại Canada sau khi tuyên bố rằng chỉ có “1 hoặc 2” đồng minh của Mỹ tại Afghanistan thực sự tham gia chiến đấu trong cuộc chiến này.

Theo ông, người Mỹ từng có câu nói đùa rằng ISAF – viết tắt của Lực lượng Hỗ trợ An ninh quốc tế tại Afghanistan – thực chất có nghĩa là “I saw Americans fighting” (Tôi nhìn người Mỹ chiến đấu).

Căng thẳng giữa 2 nước đã đẩy các sĩ quan quân đội cấp cao của Mỹ vào những tình huống khó xử.

Hồi tháng 9, một phóng viên Canada hỏi Đô đốc Samuel Paparo - Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ, rằng trong hoàn cảnh nào ông sẽ tuân theo mệnh lệnh phát động hành động quân sự chống lại Canada.

Ông Paparo tỏ ra vô cùng sửng sốt trước câu hỏi này. Ông cho rằng “kịch bản đó hoàn toàn và tuyệt đối phi lý”, đồng thời nhận xét câu hỏi mang nặng cảm xúc một cách không cần thiết.

“Vậy ông có thể vui lòng hỏi tôi thêm rằng kế hoạch tấn công của tôi đối với người sao Hỏa là gì không?” ông Paparo nói.

Cùng chuyên mục

Tổng thống Mỹ Trump ủng hộ Bộ trưởng Lutnick giữa sóng gió, giục tỷ phú Jensen Huang ‘xin lỗi thật lớn’

Tổng thống Mỹ Trump ủng hộ Bộ trưởng Lutnick giữa sóng gió, giục tỷ phú Jensen Huang ‘xin lỗi thật lớn’

TPO - Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa khẳng định ông vẫn ủng hộ Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, gọi ông là “doanh nhân rất giỏi”, trong bối cảnh bê bối tại nhà sản xuất chip AI Nvidia làm dấy lên những câu hỏi về cách ông Lutnick xử lý vấn đề xuất khẩu chip tiên tiến. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng kêu gọi tỷ phú Jensen Huang xin lỗi.

Iran chuẩn bị phá phong tỏa của Hải quân Mỹ

Iran chuẩn bị phá phong tỏa của Hải quân Mỹ

TPO - Iran đang phát tín hiệu chuẩn bị đưa các tàu chở dầu vượt qua vòng phong tỏa của Hải quân Mỹ, đồng thời cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở dầu mỏ trên khắp vùng Vịnh nếu tàu của nước này bị tập kích.

Nga bác đề xuất của Mỹ về bảo đảm an ninh kiểu NATO cho Ukraine

Nga bác đề xuất của Mỹ về bảo đảm an ninh kiểu NATO cho Ukraine

TPO - Nga tuyên bố không chấp nhận bất kỳ giải pháp nào có thể đưa Ukraine trở thành thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trên thực tế, sau khi Mỹ đề cập khả năng áp dụng cơ chế bảo đảm an ninh tương tự điều khoản phòng thủ tập thể của liên minh này cho Kiev.

Nhà Trắng im lặng bất thường sau cuộc gặp lịch sử của Tổng thống Trump ở Thâm Quyến

Nhà Trắng im lặng bất thường sau cuộc gặp lịch sử của Tổng thống Trump ở Thâm Quyến

TPO - Tổng thống Donald Trump thường xuyên nhấn mạnh ông sẵn sàng trao đổi cởi mở với báo chí, tự gọi mình là vị tổng thống minh bạch nhất trong lịch sử Mỹ. Tuy nhiên, sau những cuộc gặp mang tính bước ngoặt với lãnh đạo Nga và Trung Quốc tại Thâm Quyến, thông tin chi tiết về những gì đã diễn ra vẫn phần lớn trong vòng bí mật.

Việt Nam đăng cai APEC 2027 - Chung một đại dương, cùng một tương lai

Việt Nam đăng cai APEC 2027 - Chung một đại dương, cùng một tương lai

TPO - Ba lần đăng cai APEC vào các năm 2006, 2017 và 2027 là ba dấu mốc khẳng định hành trình hội nhập ngày càng sâu rộng và vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong cộng đồng châu Á-Thái Bình Dương. Từ một thành viên tích cực, Việt Nam đang vươn lên trở thành đối tác chủ động kiến tạo, kết nối và đóng góp những sáng kiến thiết thực cho hòa bình, hợp tác và thịnh vượng chung của khu vực. Ba lần đăng cai, một hành trình vươn tầm - bởi dù khác biệt về thể chế, văn hóa hay trình độ phát triển, chúng ta vẫn cùng chung một đại dương, cùng chia sẻ một không gian phát triển và cùng hướng tới một tương lai.

Tin nóng quốc tế 20/11: Xe buýt va chạm xe bồn ở Pakistan, 37 người thương vong

TPO - Ít nhất 10 người thiệt mạng và 27 người bị thương sau khi xe buýt chở khách va chạm với xe bồn chở nhiên liệu trên đường cao tốc ven biển Makran, thuộc tỉnh Balochistan, tây nam Pakistan, hôm thứ Năm. Vụ va chạm khiến cả hai phương tiện bốc cháy dữ dội, nhiều hành khách bị mắc kẹt bên trong.

Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 sẽ được tổ chức ở đảo ngọc Phú Quốc. Ảnh: Trương Phú Quốc

APEC 2027: Cơ hội để Việt Nam kiến tạo chương trình nghị sự khu vực

TPO - Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, giới chuyên gia, doanh nhân Trung Quốc nhận định, thông điệp quan trọng nhất từ Thâm Quyến đối với Việt Nam là: APEC 2027 không nên chỉ được nhớ đến như một năm tổ chức thành công các hội nghị cấp cao, mà phải trở thành dấu mốc Việt Nam chuyển từ một thành viên tích cực sang một nước có khả năng định hình chương trình nghị sự kinh tế khu vực.

Phú Quốc, tốp 3 hòn đảo đẹp nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương năm 2025, trở thành điểm hẹn của Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 Nguồn: VGP

Khởi động Năm APEC Việt Nam 2027

TP - Ngày 19/11, tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà Năm APEC 2027, đánh dấu thời khắc quan trọng, chính thức khởi động Năm APEC Việt Nam 2027.

Tổng thống Mỹ Trump không thu được nhiều từ cuộc gặp lịch sử ở Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Trump không thu được nhiều từ cuộc gặp lịch sử ở Trung Quốc

TPO - Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi nhà lãnh đạo Nga là “bạn” và cảm kích với sự đón tiếp nồng hậu của Trung Quốc tại hội nghị thượng đỉnh ba bên đầu tiên của ông. Tuy nhiên, cuộc gặp không dẫn đến đột phá nào về kiểm soát vũ khí hạt nhân, cuộc xung đột ở Ukraine hay trí tuệ nhân tạo (AI).