Tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế xã hội (chiều 7/5) phóng viên báo Tiền Phong đặt vấn đề về tính hiệu quả của mô hình Sở An toàn Thực phẩm – đơn vị chuyên trách đầu tiên và gần như duy nhất của cả nước trong bối cảnh TPHCM liên tiếp ghi nhận các vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn, đặc biệt ở môi trường học đường.
Trả lời câu hỏi này, ông Lê Minh Hải, Phó Giám đốc Sở An toàn Thực phẩm TPHCM cho rằng việc đánh giá mô hình “phù hợp hay không” cần nhìn trên tổng thể nhiệm vụ quản lý chứ không chỉ dựa trên số vụ ngộ độc xảy ra.
Theo ông Hải, Sở An toàn Thực phẩm được thành lập nhằm thống nhất đầu mối quản lý, tổ chức triển khai, giám sát và điều phối công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn chứ không phải chỉ để “giảm ngộ độc”.
“Ngộ độc thực phẩm chắc chắn sẽ xảy ra nếu chúng ta không kiểm soát được nguồn thực phẩm, không đánh giá nguy cơ và không tuân thủ các nguyên tắc an toàn trong chế biến, bảo quản, sử dụng thực phẩm” - ông Hải nói.
Lãnh đạo Sở An toàn Thực phẩm cũng nhìn nhận, mỗi vụ ngộ độc xảy ra đều buộc cơ quan quản lý phải xem lại hai vấn đề: công tác phòng ngừa đã hiệu quả hay chưa và có yếu tố nguy cơ mới nào phát sinh mà biện pháp hiện tại chưa kiểm soát được.
Thông tin về vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại hệ thống Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm xảy ra ngày 24/4, ông Hải cho biết: Sở An toàn Thực phẩm đã ngay lập tức vào cuộc điều tra theo quy định của Bộ Y tế. Qua xác minh bước đầu, cơ quan chức năng ghi nhận 46 trường hợp học sinh có triệu chứng rối loạn tiêu hóa sau bữa ăn tại hai cơ sở của trường.
Kết quả điều tra cho thấy các suất ăn ngày hôm đó do một công ty cung cấp. Tuy nhiên, vì thời điểm xảy ra vụ việc trùng dịp lễ giỗ tổ Hùng Vương nên ngoài thực phẩm từ đơn vị cung cấp suất ăn, học sinh còn sử dụng thêm nhiều loại thực phẩm khác do phụ huynh mang đến.
“Đến nay có thể cơ bản khẳng định đây là vụ ngộ độc thực phẩm nhưng để xác định chính xác nguyên nhân xuất phát từ đâu thì cần thêm thời gian” - ông Hải nói.
Theo lãnh đạo Sở An toàn Thực phẩm, việc kết luận trách nhiệm không chỉ dừng ở xác định thực phẩm gây ngộ độc mà còn liên quan tới mức độ hậu quả sức khỏe, số lượng người bị ảnh hưởng, khả năng xử lý hành chính hay dấu hiệu hình sự. Vì vậy, Sở An toàn Thực phẩm phải phối hợp với Sở Y tế, bệnh viện và các đơn vị liên quan để đánh giá đầy đủ trước khi đưa ra kết luận cuối cùng.
Lý giải về tình trạng ngộ độc thực phẩm học đường liên tiếp xảy ra gần đây, ông Hải cho biết TPHCM từ nhiều năm nay đã xác định trường học, khu công nghiệp và thức ăn đường phố là các nhóm nguy cơ cao. Do đó, Sở An toàn Thực phẩm cùng các đơn vị liên quan thường xuyên triển khai tuyên truyền, tập huấn, kiểm tra và giám sát các cơ sở cung cấp suất ăn.
Riêng đối với các đơn vị cung cấp suất ăn cho trường học, cơ quan chức năng thực hiện kiểm tra định kỳ hai lần mỗi năm, tương ứng với thời điểm bắt đầu hai học kỳ. Ngoài việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm, cơ quan quản lý còn yêu cầu doanh nghiệp sử dụng nguồn nguyên liệu nằm trong chuỗi thực phẩm an toàn của thành phố.
“Hiện Sở đã ký cam kết với 317 doanh nghiệp cung cấp suất ăn nhằm kiểm soát nguồn nguyên liệu, quy trình chế biến và phân phối thực phẩm” - ông Hải cho hay.
Lãnh đạo Sở An toàn Thực phẩm cũng nhận định thời tiết nắng nóng, khâu bảo quản thực phẩm và quy trình phân phối bữa ăn đang là những mắt xích có nguy cơ cao dẫn đến ngộ độc. Trong các vụ việc ghi nhận từ năm 2025 đến nay, nhiều trường hợp được xác định xuất phát từ sai sót ở khâu vận chuyển, bảo quản và phân phối thực phẩm sau chế biến.
Một vấn đề khác được dư luận quan tâm là năng lực vận hành của Sở An toàn Thực phẩm sau khi TPHCM sáp nhập thêm Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, nâng quy mô dân số quản lý lên khoảng 15 triệu người.
Theo ông Hải, sau sáp nhập, biên chế của Sở giảm khoảng 10% nhưng khối lượng công việc tăng đáng kể. Để duy trì hoạt động, Sở phải chia địa bàn thành 12 khu vực quản lý, đồng thời đẩy mạnh phân cấp cho phường, xã.
“Không thể một mình Sở làm hết được. Chúng tôi phải vận động tất cả sở, ban ngành cùng tham gia”, ông Hải nói và cho biết Sở đang triển khai đào tạo, tập huấn cho cán bộ cơ sở nhằm tiến tới phân quyền cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm cho tuyến phường, xã.
Từ đầu năm 2026 đến nay, TPHCM liên tiếp ghi nhận nhiều vụ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng. Tiêu biểu như vụ ngộ độc tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới) khiến 148 người mắc. Tiếp đó là vụ ngộ độc khiến 46 học sinh Trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm (phường Tân Thuận) phải nhập viện sau bữa ăn bán trú. Có một trường hợp diễn tiến nặng phải hỗ trợ thở máy. Trước đó vào tháng 3, vụ ngộ độc tại tiệm bánh mì Đồ Chiểu, phường Vũng Tàu khiến 92 người mắc, trong đó 83 ca nhập viện.
