Tỷ lệ nội địa hoá thấp
Ngày 25/6, Bộ Công Thương tổ chức hội nghị thúc đẩy xuất khẩu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp.
Bà Đỗ Thị Thúy Hương - Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam - cho biết điện tử tiếp tục giữ vai trò đầu tàu khi đóng góp trên 30% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước trong những tháng đầu năm 2026.
Theo bà Hương, động lực tăng trưởng đến từ sự phục hồi của thị trường công nghệ toàn cầu, đặc biệt là nhu cầu đối với các sản phẩm AI, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, máy tính AI và thiết bị điện tử thông minh. Bên cạnh đó, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng theo mô hình "China Plus One" tiếp tục giúp Việt Nam trở thành điểm đến của nhiều dự án công nghệ cao.
Hiệp hội này dự báo xuất khẩu điện tử năm 2026 tăng 15-20% so với năm 2025. Tuy nhiên, theo bà Hương, điều doanh nghiệp ngại nhất là hiện tại tỷ lệ nội địa hóa của ngành còn thấp, nhiều doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào linh kiện và vật liệu nhập khẩu, nhất là trong lĩnh vực bán dẫn.
“Hiệp hội kiến nghị Chính phủ sớm ban hành Chiến lược phát triển ngành công nghiệp điện tử giai đoạn 2026-2035, đồng thời giao Bộ Công Thương chủ trì xây dựng Đề án phát triển ngành điện tử trong kỷ nguyên AI và bán dẫn; đẩy mạnh phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu”, bà Hương chia sẻ.
Ông Trương Văn Cẩm - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) - cho biết, trong 5 tháng đầu năm nay xuất khẩu dệt may đạt 17,8 tỷ USD, xuất siêu khoảng 7 tỷ USD. Tuy nhiên, sau hơn 25 năm tăng trưởng mạnh, dư địa của ngành dệt may không còn nhiều, cạnh tranh khốc liệt.
Theo lãnh đạo VITAS, hiện khâu dệt, nhuộm và hoàn tất vẫn là điểm nghẽn lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ của các FTA như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA).
"Nếu không phát triển được các khâu này thì rất khó tận dụng đầy đủ ưu đãi thuế quan từ các FTA", ông Cẩm nói.
Dư địa không còn nằm ở sản lượng
Ông Đinh Quốc Thái - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) -cho rằng, hiện có tình trạng dư thừa công suất thép trên toàn cầu, các biện pháp bảo hộ thương mại, thuế quan và cơ chế điều chỉnh carbon xuyên biên giới (CBAM) đang tạo sức ép lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam.
Theo ông Thái, việc xuất khẩu thép tăng và nhập khẩu giảm được doanh nghiệp đánh giá là tín hiệu tích cực. Kết quả này có được nhờ các biện pháp quản lý thị trường trong nước, cùng với khả năng đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thị trường của doanh nghiệp thép Việt Nam.
Để duy trì tăng trưởng trong bối cảnh mới, ông Thái cho rằng, cần sớm hoàn thiện các quy định về quản lý chất lượng thép nhập khẩu, tăng cường biện pháp phòng vệ thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó các vụ kiện quốc tế.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng khẳng định, trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang thay đổi nhanh với xu hướng bảo hộ gia tăng, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và các hàng rào kỹ thuật ngày càng khắt khe, xuất khẩu vẫn phải tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế.
Theo bà Thắng, để tăng trưởng xuất khẩu đạt hai con số, các bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp cần tập trung vào ba nhóm giải pháp trọng tâm: Nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa thông qua đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu; đa dạng hóa thị trường, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do; tháo gỡ các điểm nghẽn về logistics, thủ tục hành chính... để hỗ trợ doanh nghiệp.
