Theo phương án thí điểm Vùng phát thải thấp (LEZ) được thành phố Hà Nội áp dụng từ ngày 1/7, hành khách di chuyển trên các tuyến xe buýt trợ giá trong phạm vi Vành đai 1 sẽ được miễn phí hoàn toàn. Tuy nhiên, ngay trong ngày đầu vận hành, nhiều người dân bày tỏ băn khoăn khi thấy tài khoản điện tử của mình vẫn bị trừ tiền.
Giải thích về hiện tượng này, ông Hồ Thái Phương - Giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông TP Hà Nội cho biết, toàn bộ việc tính toán cước phí và áp dụng chính sách miễn giảm được xử lý hoàn toàn tự động bằng thuật toán. Khi hành khách bước lên xe, hệ thống công nghệ chưa thể xác định được điểm dừng cuối cùng của chặng đi nên sẽ kích hoạt cơ chế tạm giữ một khoản tiền. Khoản tiền này tương ứng với quãng đường tính từ điểm lên cho đến điểm cuối cùng của tuyến buýt đó.
Sau khi hành khách kết thúc hành trình và thực hiện thao tác quét thẻ ở cửa xuống, hệ thống sẽ nhận diện chính xác vị trí, lập tức tính lại cước thực tế dựa trên phần cự ly được miễn phí bên trong Vành đai 1, từ đó tự động hoàn trả số tiền chênh lệch vào tài khoản của khách hàng.
Đại diện Trung tâm cũng lưu ý, do hệ thống đang trong những ngày đầu vận hành kỹ thuật, dòng tiền hoàn trả có trường hợp sẽ hiển thị ngay nhưng cũng có trường hợp xảy ra chậm hơn một vài phút.
Để hệ thống vận hành chính xác, Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông TP Hà Nội hướng dẫn người dân bắt buộc phải thực hiện đầy đủ hai lần chạm thẻ hoặc quét mã QR tại thiết bị kiểm soát đặt ở cả cửa lên và cửa xuống của xe buýt. Quy trình này áp dụng đồng bộ cho cả thẻ giao thông vật lý, thẻ ảo tích hợp trên điện thoại và các loại ví điện tử liên kết.
Trong trường hợp hành khách quên hoặc không quét thẻ khi xuống xe, thuật toán của hệ thống sẽ mặc định người đi chuyển hành trình dài nhất cho đến cuối tuyến. Lúc này, số tiền đã tạm giữ ban đầu sẽ được chuyển thành cước phí chính thức và hành khách không được hoàn lại tiền. Mọi thông tin về lịch sử di chuyển, cự ly đi lại và số dư tài khoản đều được cập nhật công khai trên ứng dụng thẻ vé điện tử hoặc hiển thị trực tiếp trên hóa đơn in đối với khách mua vé lượt.
Chính sách miễn phí xe buýt khu vực nội đô nằm trong lộ trình xây dựng đề án Vùng phát thải thấp vừa được HĐND thành phố thông qua nhằm khuyến khích người dân dịch chuyển từ phương tiện cá nhân sang vận tải công cộng.
Hiện tại, phạm vi Vành đai 1 được triển khai thí điểm gồm địa bàn của 9 phường trung tâm, bao gồm: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ, Ô Chợ Dừa, Hai Bà Trưng và Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Thành phố không thực hiện cấm đồng loạt các phương tiện chạy xăng dầu mà sẽ áp dụng các biện pháp hạn chế, kiểm soát khí thải theo từng khung giờ cố định và có lộ trình mở rộng cụ thể từ năm 2027.
