Cảnh báo 28 điểm vẫn trượt đại học

MC Nguyễn Hoàng Mỹ Vân:

Với số lượng giới hạn như vậy, thưa cô Phụng, thí sinh nên có chiến thuật phân bổ 15 nguyện vọng này như thế nào để đảm bảo nguyên tắc chống trượt?

Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng:

Năm nào tôi cũng gặp những trường hợp rất đáng tiếc. Có những em đạt 27, 28 điểm, học sinh giỏi suốt 3 năm THPT nhưng cuối cùng vẫn không trúng tuyển chỉ vì quá tự tin. Các em chỉ đăng ký một nguyện vọng vào đúng một trường mình yêu thích. Đến khi điểm chuẩn tăng lên chỉ 0,001 điểm thì từ đỗ thành trượt.

Vì vậy, điều đầu tiên tôi muốn nhắn nhủ là các em đừng bao giờ đặt tất cả cơ hội của mình vào một nguyện vọng duy nhất, mà phải luôn chuẩn bị cho mình một đường lui. Năm 2026, khi Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, các em nên tận dụng thật tốt số lượng nguyện vọng này.

Tôi thường hướng dẫn học sinh phân bổ theo 4 nhóm chiến lược.

Nhóm đầu tiên là nhóm ước mơ. Hai nguyện vọng đầu tiên hãy dành cho những ngành, những trường mà các em thực sự yêu thích, dù điểm chuẩn những năm trước có thể cao hơn điểm của mình khoảng 0,5 đến 1 điểm.

Các em cứ mạnh dạn đặt ở nguyện vọng số 1 và số 2, bởi hệ thống xét tuyển sẽ xét từ nguyện vọng cao nhất xuống thấp hơn. Nếu không trúng tuyển ở nhóm này thì các em vẫn còn nhiều cơ hội ở những nguyện vọng phía sau.

Nhóm thứ hai là nhóm năng lực. Các em nên chọn ít nhất hai trường có ngành học mình yêu thích với mức điểm chuẩn những năm gần đây tương đương với điểm số thực tế của mình. Đây là nhóm phản ánh đúng năng lực và khả năng trúng tuyển của các em.

Nhóm thứ ba là nhóm an toàn. Hãy chọn thêm hai trường có cùng ngành học nhưng điểm chuẩn thấp hơn điểm của các em khoảng từ 0,5 đến 2 điểm. Đây chính là 'tấm lưới bảo hiểm' để giúp các em tăng khả năng chắc chắn trúng tuyển vào ngành mình mong muốn.

Nhóm cuối cùng là nhóm bổ trợ. Với những nguyện vọng còn lại, các em có thể lựa chọn những ngành gần hoặc ngành có sự tương đồng với ngành mình yêu thích. Chẳng hạn, nếu yêu thích Marketing thì có thể đăng ký thêm Truyền thông đa phương tiện, Quan hệ công chúng hoặc Quản trị kinh doanh.

Hiện nay, chương trình đào tạo của nhiều trường có tính liên ngành rất cao nên sau khi tốt nghiệp, cơ hội việc làm giữa các ngành này cũng có nhiều điểm giao thoa. Để tận dụng tối đa 15 nguyện vọng, các em cũng nên đa dạng hóa lựa chọn. Trong cùng một trường, các em có thể đăng ký chương trình đại trà, chương trình tích hợp hoặc chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh nếu phù hợp với điều kiện của mình.

Nếu trường có phân hiệu ở địa phương khác và các em sẵn sàng học tập tại đó thì cũng nên cân nhắc đăng ký để tăng thêm cơ hội. Cuối cùng, trước khi đăng ký nguyện vọng, tôi mong các em chuẩn bị thật kỹ bốn điều.

Thứ nhất là hiểu rõ mục tiêu nghề nghiệp của mình. Thứ hai là đánh giá đúng năng lực bản thân. Thứ ba là tìm hiểu kỹ ngành học mình muốn theo đuổi. Và thứ tư là nghiên cứu môi trường đào tạo của các trường có đào tạo ngành đó. Khi các em thực hiện đầy đủ bốn bước này và sắp xếp 15 nguyện vọng theo chiến lược hợp lý, cơ hội trúng tuyển sẽ cao hơn rất nhiều.

MC Nguyễn Hoàng Mỹ Vân:

Thời gian xét nguyện vọng năm nay được quy định từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7, khoảng thời gian này có đủ để thí sinh cân nhắc kỹ lưỡng?

Thạc sĩ Nguyễn Thanh Lâm:

Đây được đánh giá là một khoảng thời gian hoàn toàn vừa vặn, hợp lý và phù hợp với thực tế để các sĩ tử cân nhắc kỹ lưỡng bài toán tương lai nhờ vào ba điểm tựa vững chắc. Trước hết, tính đến thời điểm hiện tại, các em đã có trong tay một hệ cơ sở dữ liệu đầy đủ và minh bạch.

Từ điểm số cá nhân, kết quả phân tích phổ điểm cho đến mức điểm sàn xét tuyển đều đã được các trường đại học công khai rõ ràng.

Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng đã thông báo điểm sàn cho tất cả các ngành ngoài khối sức khỏe ngay từ ngày 6/7. Sự minh bạch này giúp xóa bỏ hoàn toàn trạng thái đoán mò, mang lại thế chủ động để thí sinh và gia đình đưa ra những lựa chọn tối ưu nhất.

Bên cạnh đó, việc gói gọn thời gian trong vòng 13 ngày còn là một giải pháp tâm lý hiệu quả giúp ngăn ngừa căn bệnh trì hoãn. Thực tế chứng minh rằng một kỳ hạn quá dài không giúp việc lựa chọn trở nên dễ dàng hơn, ngược lại thường dẫn đến tâm lý chủ quan, khiến các em dễ lơ là hoặc thậm chí quên khuấy việc hoàn thiện thủ tục. Khoảng thời gian gần hai tuần là vừa đủ để thí sinh và gia đình cùng ngồi lại, nghiêm túc thảo luận và đưa ra quyết định chốt hạ nguyện vọng.

Hơn thế nữa, các em cũng đã được chuẩn bị nền tảng kỹ thuật rất tốt thông qua hệ thống hỗ trợ của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Với đợt thực hành đăng ký thử nghiệm trên cổng thông tin từ 17-21/6, các em đã có cơ hội thao tác một cách thành thạo. Do đó, bước vào giai đoạn chính thức này, các sĩ tử chỉ cần tập trung toàn bộ tâm trí để cân nhắc, phân loại và sắp xếp thứ tự ưu tiên các nguyện vọng sao cho tương thích nhất với thực lực của bản thân.

Tuy nhiên, một lưu ý sống còn mà thầy muốn nhấn mạnh là các em tuyệt đối không được đợi đến sát mốc 17h ngày 14/7 mới tiến hành xác nhận đăng ký.

Việc dồn vào những phút cuối cùng ẩn chứa rủi ro rất lớn về các sự cố đường truyền đáng tiếc hoặc hiện tượng nghẽn mạng hệ thống, điều có thể vô tình tước đi toàn bộ quyền lợi và công sức nỗ lực suốt thời gian qua của các em.

MC Nguyễn Hoàng Mỹ Vân:

Quy định ngưỡng điểm xét tuyển đại học - cao đẳng tối thiểu từ 15 điểm tác động ra sao đến nguồn tuyển sinh của những trường top giữa và những top dưới trong năm nay?

Thạc sĩ Nguyễn Thanh Lâm:

Quy định khắt khe về ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào. Bắt buộc tổng điểm 3 môn trong tổ hợp hoặc các môn Toán, Ngữ văn cùng một môn bất kỳ phải đạt tối thiểu từ 15 điểm trở lên đang tạo ra một cơn lốc tác động trực tiếp đến hệ thống các trường đại học, đặc biệt là nhóm trường top dưới và top giữa.

Đối với các trường ở phân khúc dưới, đang phải đối mặt với nguy cơ sụt giảm nguồn tuyển nghiêm trọng khi dòng chảy xét tuyển bằng học bạ sau tốt nghiệp trung học phổ thông, vốn là thế mạnh trước đây giờ đây đã bị chặn lại bởi rào cản điểm sàn.

Đối với các trường thuộc nhóm giữa, quy định này giúp họ sàng lọc và giảm bớt đáng kể lượng hồ sơ ảo, nhưng đồng thời cũng đặt ra bài toán bắt buộc họ phải chủ động đa dạng hóa các phương thức tuyển sinh khác như sử dụng kết quả kỳ thi đánh giá năng lực hoặc các chứng chỉ quốc tế nhằm bảo vệ nguồn tuyển của chính mình.

Nhìn một cách tổng thể, những điều chỉnh mang tính siết chặt này có thể gây ra những áp lực và sự thiếu hụt chỉ tiêu cục bộ trước mắt cho nhiều trường đại học. Xét về bài toán đường dài, đây chính là động lực đào thải tự nhiên và tích cực, buộc các cơ sở giáo dục phải dũng cảm nhìn nhận lại nội lực, không ngừng nâng cấp chất lượng đào tạo và hoàn thiện môi trường giảng dạy.

Trong kỷ nguyên giáo dục mới, việc nâng cao chất lượng không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để tồn tại, bởi nếu không thể tự đổi mới và khẳng định giá trị, việc đối mặt với nguy cơ giải thể sẽ là điều tất yếu, nhường chỗ cho một hệ thống giáo dục đại học thực chất và bền vững hơn.

MC Nguyễn Hoàng Mỹ Vân:

Để mở đầu buổi tư vấn điều chỉnh nguyện vọng, trước tin xin mời chuyên gia chia sẻ quy chế tuyển sinh Cao đẳng - Đại học năm 2026. Quy chế hiện tại có có điểm gì mới so với năm trước?

Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng:

Một trong những thay đổi quan trọng nhất là Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm tổng của 3 môn trong tổ hợp xét tuyển từ kỳ thi tốt nghiệp THPT mới đủ điều kiện đăng ký xét tuyển đại học.

Đây là ngưỡng chất lượng đầu vào chung, trong khi từng trường vẫn có thể quy định mức điểm sàn cao hơn tùy theo ngành đào tạo. Bên cạnh đó, số lượng nguyện vọng đăng ký được giới hạn tối đa 15 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như trước.

Riêng đối với các ngành thuộc khối Sư phạm và Sức khỏe, các nguyện vọng cần được sắp xếp trong thứ tự ưu tiên từ nguyện vọng 1 đến nguyện vọng 5. Năm 2026 cũng có sự điều chỉnh về chính sách ưu tiên và tuyển thẳng. Nhiều trường sẽ chuyển từ hình thức tuyển thẳng học sinh trường chuyên hoặc trường có chất lượng cao sang cộng điểm ưu tiên.

Vì vậy, thí sinh cần theo dõi kỹ đề án tuyển sinh của từng trường để nắm rõ điều kiện áp dụng. Một điểm mới khác là việc áp dụng quy đổi điểm theo bách phân vị giữa các phương thức và tổ hợp xét tuyển nhằm bảo đảm tính công bằng giữa các thí sinh. Đối với phương thức xét học bạ, các trường bắt buộc phải sử dụng kết quả của cả 6 học kỳ THPT, thay vì chỉ xét từ 3 đến 5 học kỳ như trước đây.

Ngoài xét học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT, các trường vẫn có thể sử dụng nhiều phương thức khác như xét tuyển tích hợp hoặc kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá chuyên biệt.

Về chiến lược đăng ký nguyện vọng, thí sinh nên lựa chọn nguyện vọng một cách thực tế, không đăng ký quá dàn trải. Theo kinh nghiệm tuyển sinh, phần lớn thí sinh trúng tuyển trong khoảng 10 nguyện vọng đầu. Đồng thời, thí sinh nên mạnh dạn đặt ngành học mình yêu thích nhất ở nguyện vọng số 1, đồng thời tìm hiểu kỹ về ngành nghề, năng lực và định hướng của bản thân trước khi đưa ra quyết định.

Thí sinh cần hoàn tất việc đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo trước 17h ngày 14/7. Sau thời điểm này, hệ thống sẽ khóa và không thể thực hiện bất kỳ thay đổi nào.

MC Nguyễn Hoàng Mỹ Vân:

Năm nay, thí sinh chỉ được nộp tối đa 15 nguyện vọng trên hệ thống. Lý do cốt lõi của việc áp trần số lượng nguyện vọng này là gì? Sự thay đổi này có ảnh hưởng đến các trường hay không?

Thạc sĩ Nguyễn Thị Hoàng Nga:

Quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo giới hạn mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng nhằm hướng tới hai mục tiêu rõ ràng:

Thứ nhất, nâng cao hiệu quả của quá trình xét tuyển.

Những năm trước, nhiều thí sinh đăng ký đến vài chục nguyện vọng với tâm lý đăng ký “càng nhiều càng chắc chắn”, dẫn đến việc trúng tuyển vào các ngành ngoài mong muốn. Điều này khiến hệ thống xử lý dữ liệu, lọc ảo và dự đoán nguồn tuyển gặp nhiều khó khăn.

Thứ hai, quy định buộc thí sinh quyết tâm và có trách nhiệm hơn trong việc lựa chọn ngành nghề tương lai. Nếu có sự chuẩn bị, tìm hiểu kỹ lưỡng và sắp xếp nguyện vọng hợp lý, mức 15 nguyện vọng là vừa đủ, thậm chí khá nhiều.

Về sức ảnh hưởng đối với các trường đại học, quy định 15 nguyện vọng sẽ tác động đến một số đơn vị. Các trường bắt buộc phải tập trung nâng cao chất lượng đào tạo và cải thiện cơ sở vật chất.

Hiện nay, phụ huynh và học sinh chọn trường không chỉ dựa vào điểm số mà còn quan tâm đến điều kiện học tập, chương trình đào tạo của nhà trường có đảm bảo năng lực làm việc thực tế cho sinh viên sau khi tốt nghiệp hay không.

Một cơ sở đào tạo tốt sẽ giúp rút ngắn khoảng cách giữa nhà tuyển dụng và nguồn nhân lực được đào tạo. Đây chính là những yếu tố mà phụ huynh và học sinh đang tìm hiểu và cân nhắc kỹ lưỡng.

Ngày 8/7, Báo Tiền Phong tiếp tụclivestream giao lưu cùng phụ huynh, học sinh chuẩn bị bước vào giảng đường đại học. Với tên gọi "Bí quyết điều chỉnh nguyện vọng thông minh", chương trình nhằm cung cấp thông tin cập nhật, phân tích xu hướng tuyển sinh và tư vấn chiến lược đăng ký nguyện vọng hiệu quả cho thí sinh.

Các chuyên gia sẽ cùng phân tích những điểm mới trong quy chế tuyển sinh năm 2026, đặc biệt là quy định ngưỡng điểm tối thiểu 15 điểm đối với một số phương thức xét tuyển và việc giới hạn tối đa 15 nguyện vọng đăng ký trên hệ thống.

Bên cạnh việc làm rõ tác động của các quy định mới đối với thí sinh, chương trình còn hướng dẫn cách xây dựng chiến lược sắp xếp nguyện vọng theo từng nhóm gồm nguyện vọng mơ ước, phù hợp và an toàn, qua đó tăng cơ hội trúng tuyển.

Các khách mời cũng lưu ý thí sinh cần hoàn tất việc điều chỉnh nguyện vọng sớm, tránh tình trạng quá tải hệ thống vào thời điểm cuối và hạn chế những sai sót kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến kết quả xét tuyển.

Một nội dung trọng tâm khác là phân tích bức tranh phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và xu hướng lựa chọn tổ hợp xét tuyển của thí sinh. Từ dữ liệu phổ điểm, các chuyên gia sẽ đánh giá mức độ cạnh tranh giữa các nhóm ngành, phân tích cơ hội việc làm cũng như xu hướng dịch chuyển của thí sinh sang các lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực cao.

Trên cơ sở diễn biến phổ điểm và chỉ tiêu tuyển sinh, các chuyên gia sẽ đưa ra dự báo điểm chuẩn đối với bốn nhóm ngành trọng điểm gồm Công nghệ - Kỹ thuật, Kinh tế - Tài chính, Khoa học xã hội - Truyền thông - Luật và Khoa học sức khỏe. Những nhận định này được kỳ vọng sẽ là cơ sở tham khảo để thí sinh cân nhắc khi điều chỉnh nguyện vọng.

Đồng thời, chương trình cũng giải đáp những thắc mắc thường gặp về nguyên tắc xét tuyển, cách xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình đăng ký và gửi tới thí sinh những lời khuyên nhằm giữ tâm lý bình tĩnh, lựa chọn đúng ngành học, đúng năng lực và gia tăng cơ hội bước vào cánh cửa đại học.