Ngày 21/8, UBND phường Tân Phước, TPHCM phối hợp Viện Quy hoạch xây dựng TPHCM tổ chức hội thảo kiến tạo đô thị cảng thông minh Tân Phước, hạt nhân của khu thương mại tự do Cái Mép Hạ trong cực tăng trưởng phía Nam.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Công Vinh - Phó chủ tịch UBND TPHCM - cho biết, trong nhiều thập niên qua, tăng trưởng của TPHCM được dẫn dắt bởi khu vực trung tâm, khu Đông và hành lang công nghiệp phía Bắc.
Tuy nhiên sau khi TPHCM mở rộng không gian phát triển, cấu trúc kinh tế - đô thị đã bước sang một giai đoạn mới. Không gian phát triển không còn chỉ được mở rộng theo chiều ngang mà phải được tái cấu trúc theo các cực tăng trưởng có chức năng chuyên biệt, có khả năng kết nối toàn cầu và bổ trợ cho nhau.
Trong cấu trúc đó, cực tăng trưởng phía Nam không chỉ là vùng phát triển mới của TPHCM mà phải trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế của cả vùng Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Ông Vinh nhận định nơi đây hội tụ đầy đủ các điều kiện để hình thành một trung tâm logistics hiện đại, trung tâm công nghiệp dịch vụ cảng biển và đặc biệt là một không gian thử nghiệm những mô hình phát triển mới của Việt Nam trong kỷ nguyên kinh tế số. Vì vậy, cần có tư duy và thay đổi cách tiếp cận.
“Nếu chỉ đầu tư để có một cảng biển hiện đại thì giá trị gia tăng vẫn chủ yếu đến từ hoạt động bốc xếp hàng hóa. Tuy nhiên, nếu kiến tạo thành công một đô thị cảng thông minh gắn với khu thương mại tự do, chúng ta sẽ tạo ra một hệ sinh thái kinh tế hoàn toàn mới. Giá trị tạo ra khi đó sẽ lớn hơn rất nhiều lần giá trị của hạ tầng cảng biển đơn thuần”, ông Vinh nói.
Tại hội nghị, ông Dương Ngọc Châu - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tân Phước - cho biết việc sáp nhập địa giới hành chính để hình thành TPHCM đa cực, đa trung tâm đã mở ra dư địa phát triển mới.
Trong cấu trúc không gian mới, khu vực ven biển phía Nam được xác định là mặt tiền hướng biển, cực kinh tế biển chiến lược của thành phố và cả nước. Trong đó, Tân Phước có diện tích hơn 8.361ha, tiếp giáp cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải và ôm trọn khu thương mại tự do (FTZ) Cái Mép Hạ.
Ông Châu khẳng định: “Tân Phước hôm nay không gánh vác câu chuyện phát triển riêng lẻ của một phường mà mang sứ mệnh lịch sử là hậu phương trực tiếp, hạt nhân đô thị của khu thương mại tự do Cái Mép Hạ; là mắt xích kết nối hành lang kinh tế trung tâm tài chính quốc tế - cảng biển - cảng hàng không nối Thủ Thiêm, Long Thành và Cái Mép”.
Từ góc độ chuyên gia, TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn - Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright - cho rằng phát triển Tân Phước không chỉ là phát triển cho riêng Tân Phước mà còn đóng góp cho TPHCM. Ông Tuấn ví Tân Phước như nguyên tố carbon: “Nếu chúng ta sắp xếp theo những dạng hình khác nhau thì nó có thể là kim cương, mà cũng là carbon, thuần là carbon, nhưng mà nó cũng có thể là than chì”.
Từ thực tế thường xuyên đi qua cảng Cát Lái, ông Tuấn cho rằng Tân Phước không nên chỉ quy hoạch khu kho bãi, bãi container hay nơi bốc dỡ hàng hóa từ cảng lên tàu, từ tàu xuống cảng, bởi nếu như vậy sẽ không giữ lại được giá trị gia tăng.
