Phát biểu tại sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026 với chủ đề: “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI” ngày 18/8, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, trong 5 năm qua, chuyển đổi số ngành ngân hàng đã đạt nhiều kết quả tích cực.
Thể chế cho hoạt động ngân hàng trên môi trường số từng bước được hoàn thiện. Hạ tầng thanh toán và hạ tầng số tiếp tục được đầu tư nâng cấp, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và mở rộng.
Bên cạnh đó, dịch vụ ngân hàng số phát triển nhanh và ngày càng đi sâu vào mọi mặt đời sống xã hội. Đến nay, gần 89% số người từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt trong năm 2025 đã vượt 28 lần GDP.
Số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt trong 5 năm qua tăng trung bình khoảng 59% mỗi năm, riêng giao dịch thanh toán qua mã QR tăng trung bình trên 100% mỗi năm.
Việc khai thác dữ liệu dân cư, định danh điện tử và tăng cường các giải pháp xác thực, cảnh báo phòng chống gian lận đã tạo chuyển biến quan trọng trong cung cấp dịch vụ trực tuyến, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ khách hàng.
Tuy nhiên, chuyển đổi số càng sâu, những vấn đề mới về thể chế, dữ liệu, an ninh mạng, gian lận số, bảo vệ quyền riêng tư và quản trị trí tuệ nhân tạo càng phải được giải quyết nhanh và tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, có trọng tâm, có kiểm soát và lấy hiệu quả thực tế làm thước đo.
"Trong bối cảnh tội phạm sử dụng AI, Deepfake và thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đơn vị không chỉ có trách nhiệm bảo vệ hệ thống mà còn phải góp phần bảo vệ khách hàng. Ngân hàng không đánh đổi an toàn, quyền riêng tư và niềm tin của người dùng để tăng trưởng về chuyển đổi số", Thống đốc nói.
Trao đổi với PV Tiền Phong bên lề sự kiện, ông Lưu Danh Đức - Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Sacombank - cho biết, tội phạm không chỉ khai thác lỗ hổng công nghệ mà còn đánh vào tâm lý của người dùng, đặc biệt là lòng tham, sự sợ hãi hoặc tâm lý hoảng loạn, từ đó khiến khách hàng tự thực hiện những hành động có lợi cho kẻ gian.
Vì vậy, bên cạnh việc đầu tư các giải pháp công nghệ để tự bảo vệ tài khoản, các ngân hàng cần tăng cường chia sẻ thông tin về những dấu hiệu, phương thức và tài khoản có nghi vấn gian lận.
"Khi một ngân hàng phát hiện vấn đề, cần chia sẻ thông tin cho các ngân hàng khác. Nếu cơ quan chức năng và ngân hàng phối hợp, phản ứng kịp thời thì người dùng sẽ được bảo vệ tốt hơn", ông Đức nhấn mạnh.
Ông Đức cũng cho rằng, bảo vệ khách hàng trước gian lận ngân hàng cần được thực hiện trên nhiều lớp. Một mặt, ngân hàng phải chủ động ứng dụng công nghệ để phát hiện và ngăn chặn giao dịch bất thường; mặt khác, khách hàng cũng cần nâng cao khả năng tự bảo vệ tài khoản. Đồng thời, các ngân hàng phải tăng cường chia sẻ dữ liệu, cảnh báo và phối hợp với cơ quan chức năng.
"Nói chung, chúng ta phải vừa chủ động để tự bảo vệ tài khoản, vừa phải có hoạt động chia sẻ thông tin khi có vấn đề xảy ra. Phải làm trên mọi phương diện thì mới đảm bảo an toàn", ông Đức nói.
Theo thông tin Ngân hàng Nhà nước công bố tại sự kiện, đến ngày 31/7, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học thành công cho hơn 167,8 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,78 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.
Tính từ thời điểm triển khai đến hết ngày 6/8, dịch vụ truy vấn trạng thái tài khoản thanh toán, ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật trên hệ thống SIMO đã cảnh báo hơn 4,9 triệu lượt khách hàng. Trong đó, hơn 1,6 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng hơn 5.500 tỷ đồng.
