Ngày 29/9, trao đổi với phóng viên, ông Hoàng Viết Cát - Chủ tịch UBND xã Cuôr Đăng (tỉnh Đắk Lắk) cho biết, địa phương đang rà soát toàn bộ các kho sầu riêng trên địa bàn, đối chiếu với quy hoạch để khắc phục những tồn tại mà Thanh tra tỉnh đã chỉ ra sau quá trình kiểm tra, rà soát.
Theo Chủ tịch UBND xã Cuôr Đăng, qua rà soát, toàn xã có 21 kho sầu riêng nhưng có tới 20 trường hợp không bảo đảm các điều kiện theo quy định.
Trong đó có công trình nhà kho của ông Trần Thanh Tâm, xây dựng năm 2026, diện tích 2.560m² trên đất nông nghiệp. Theo ông Hoàng Viết Cát, công trình này chưa xây dựng xong. UBND xã đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về đất đai. Hiện chủ đầu tư đã ngừng xây dựng, xin cho thời gian di dời. “Xã đang kiên trì vận động tháo dỡ. Tỉnh đã chỉ rõ trường hợp này không thể cho tồn tại”, ông Hoàng Viết Cát thông tin thêm.
Đối với 20 kho còn lại, UBND Cuôr Đăng đã ra quyết định xử phạt hành chính, và đang hướng dẫn chủ đầu tư thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy định.
Theo ông Hoàng Viết Cát, nhu cầu kho sầu riêng trên địa bàn hiện vẫn rất lớn. Địa phương cũng mong muốn có một khu vực được quy hoạch phù hợp cho hoạt động kho sầu riêng, không để các kho "mọc" tự phát.
Chỉ 27/477 kho bảo đảm điều kiện
Không riêng xã Cuôr Đăng, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk cũng xuất hiện các kho sầu riêng "mọc" trên đất nông nghiệp, xây dựng vượt giấy phép xây dựng...
Theo Thanh tra tỉnh Đắk Lắk, tính đến ngày 18/8/2026, 26 địa phương báo cáo có kho sầu riêng, tổng cộng 477 kho. Trong số này, chỉ 27 kho xây dựng đúng quy định, 251 kho chưa bảo đảm quy định, còn lại 199 kho chưa được kiểm tra, rà soát. Cụ thể: 70 kho xây dựng 100% trên đất ở, 127 kho xây dựng trên đất ở và một phần đất nông nghiệp, 16 kho xây dựng 100% trên đất nông nghiệp và 38 kho xây dựng trên các loại đất khác.
Đơn cử, tại xã Ea Knuếc có 3 nhà kho xây dựng quy mô lớn nhưng nằm hoàn toàn trên đất nông nghiệp như: Kho Đại An Foods do bà Đoàn Võ Quỳnh Nhi làm chủ đầu tư, xây dựng vào tháng 7/2026, có tổng diện tích 2.376m²; Nhà kho của bà Nguyễn Thị Hà xây dựng tháng 7/2026, tổng diện tích 2.780m²; Công trình nhà kho của bà Nguyễn Thị Diễm Trinh, có tổng diện tích 3.889m².
Ngoài ra có còn nhiều trường hợp xây dựng vượt diện tích quy định trong giấy phép xây dựng như: Tại khu vực Ea Yông A, xã Krông Pắc có nhà kho của ông Lê Văn Danh được cấp phép xây dựng 60m² nhưng thực tế lên tới 2.871,7m², gấp gần 48 lần diện tích được cấp phép.
Cũng tại xã Krông Pắc, nhà kho của ông Nguyễn Quốc Hùng (đường Lê Hồng Phong, thôn Phước An 12) được cấp phép 80m² nhưng xây dựng thực tế 1.000m², gấp 12,5 lần. Chưa hết, kho của ông Đỗ Tuấn Phong tại đường Bùi Thị Xuân, thôn Phước An 3, xã Krông Pắc được cấp phép 250m² nhưng thực tế xây dựng 2.905,9m², gấp hơn 11,6 lần...
Còn tại xã Cuôr Đăng, nhiều kho sầu riêng có diện tích lớn được xây dựng trên phần lớn diện tích đất nông nghiệp. Đơn cử: Kho Hảo Lợi rộng 2.149m², có tới 1.749m² đất nông nghiệp; Kho Sơn Phương rộng 2.100m², trong đó 1.800m² đất nông nghiệp; Kho Hoàng Sa rộng 2.000m², với 1.400m² đất nông nghiệp...
"Xây trước, hợp thức hóa sau”
Theo Thanh tra tỉnh Đắk Lắk, nguyên nhân xuất phát từ thị trường sầu riêng phát triển nhanh, nhu cầu kho, bãi tăng mạnh trong khi quỹ đất công nghiệp, đất thương mại dịch vụ và hạ tầng logistics chưa đáp ứng; quy hoạch vùng nguyên liệu, hạ tầng chưa đồng bộ. Thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất còn phức tạp, mất thời gian và chi phí lớn, dẫn đến tình trạng “xây trước, hợp thức hóa sau”.
Bên cạnh đó, quy hoạch trước đây còn bất cập, địa phương thiếu quỹ đất phù hợp để phát triển cơ sở thu mua, sơ chế, bảo quản nông sản. Công tác quản lý, kiểm tra, rà soát và xử lý vi phạm tại một số nơi chưa kịp thời, thường xuyên, quyết liệt. Việc xác định loại công trình, cấp phép xây dựng giữa các địa phương chưa thống nhất, dẫn đến tình trạng dùng giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ để hình thành công trình có tính chất kho, xưởng quy mô lớn, không đúng công năng được cấp phép.
