Một suất học bổng có thể giúp học sinh vượt qua những rào cản trước mắt về thiết bị, chi phí và điều kiện học tập. Để đi xa hơn, các em cần được giúp đỡ để nhận ra khả năng của mình, xác định mục tiêu, chủ động học hỏi và vận dụng những điều đã học vào thực tế.
Đó cũng là định hướng xuyên suốt của Học bổng Kiến tạo, được Vinschool khởi xướng từ năm 2020. Chương trình dựa trên quan điểm rằng hoàn cảnh xuất phát không quyết định giới hạn phát triển của một người trẻ. Môi trường phù hợp, sự dẫn dắt đúng lúc và niềm tin từ cộng đồng có thể giúp mỗi học sinh phát huy tiềm năng và từng bước làm chủ tương lai.
Mỗi học sinh, một hành trình riêng
Trong 5 mùa đầu tiên, học sinh nhận học bổng được trang bị máy tính xách tay, hỗ trợ chi phí Internet, trợ cấp sinh hoạt hằng tháng, tham gia các chương trình học tập và nhận sự đồng hành xuyên suốt bậc THPT.
Qua quá trình triển khai, chương trình nhận thấy nhu cầu của học sinh ngày càng đa dạng và thay đổi theo từng giai đoạn. Một số em cần củng cố phương pháp và năng lực tự học. Một số bắt đầu đứng trước lựa chọn ngành học, nghề nghiệp và con đường sau THPT. Nhiều học sinh cần người hướng dẫn để nhận diện thế mạnh, phát triển ý tưởng, triển khai dự án hoặc vượt qua những khó khăn về tâm lý.
Học sinh Ngô Thúy Hà, nhận Học bổng Kiến tạo năm 2024, cho biết: “Những năm qua, em đã nhận được nhiều sự hỗ trợ và đồng hành từ các thầy cô trong chương trình. Em mong chờ cơ hội được gặp gỡ, học hỏi từ các chuyên gia ở nhiều lĩnh vực, qua đó hiểu rõ hơn khả năng của bản thân và định hướng cho những năm THPT.”
Từ thực tế đó, từ năm 2026, Học bổng Kiến tạo triển khai Mô hình Cố vấn Chuyên môn hóa, kết nối học sinh với giáo viên, chuyên gia và cố vấn trong bốn lĩnh vực: Học thuật và năng lực học tập; Định hướng nghề nghiệp và đại học; Phát triển cá nhân và dự án cộng đồng; Sức khỏe tinh thần.
Theo mô hình này, mỗi học sinh được tiếp cận nguồn lực phù hợp với nhu cầu và mục tiêu tại từng thời điểm. Các em có thể nhận hỗ trợ về phương pháp học tập, xây dựng mục tiêu, tìm hiểu ngành học và nghề nghiệp, khám phá thế mạnh cá nhân, phát triển dự án thực tiễn hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ về sức khỏe tinh thần khi cần.
Mô hình mới cũng phản ánh sự thay đổi trong cách chương trình nhìn nhận vai trò của giáo dục. Giáo dục không đưa ra mọi câu trả lời thay cho học sinh. Giáo dục cần giúp các em hình thành năng lực để tự đặt câu hỏi, cân nhắc lựa chọn, ra quyết định và chịu trách nhiệm với con đường của mình.
Trong bối cảnh công nghệ và AI đang thay đổi nhanh chóng cách con người học tập, làm việc và tiếp cận thông tin, những năng lực này càng trở nên quan trọng. Kiến thức vẫn là nền tảng, song khả năng tự học, tư duy độc lập, hiểu mình, thích ứng và hợp tác sẽ quyết định cách người trẻ sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đề và tạo ra giá trị.
Cô Vũ Hồng Nhung, Giáo viên Cố vấn chương trình Học bổng Kiến tạo, chia sẻ: “Nhu cầu của học sinh ngày càng đa dạng, từ học tập, định hướng nghề nghiệp, phát triển bản thân đến sức khỏe tinh thần. Mô hình Cố vấn Chuyên môn hóa giúp chương trình kết nối mỗi em với nguồn lực phù hợp, đúng nhu cầu và đúng giai đoạn phát triển. Mục tiêu lâu dài là giúp học sinh hình thành năng lực tự học, tự định hướng và chủ động với những lựa chọn của mình.”
Từ cơ hội của mỗi học sinh đến giá trị cho cộng đồng
Phát triển cá nhân trong Học bổng Kiến tạo gắn với khả năng vận dụng kiến thức vào những vấn đề thực tế. Học sinh được khuyến khích quan sát cộng đồng xung quanh, xác định vấn đề mình quan tâm, xây dựng ý tưởng và từng bước triển khai thành dự án.
Qua các mùa, nhiều học sinh đã thực hiện những sáng kiến tại địa phương, sử dụng kiến thức và kỹ năng được học để giải quyết các vấn đề gần gũi với cuộc sống. Mỗi dự án là một cơ hội để các em rèn luyện khả năng hợp tác, giải quyết vấn đề, kiên trì với mục tiêu và hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình đối với cộng đồng.
Từ năm 2020 đến 2025, Học bổng Kiến tạo đã đồng hành cùng 168 học sinh trên cả nước, trao tặng 168 máy tính và gần 15 tỷ đồng hỗ trợ học tập, sinh hoạt. Gần 100 giáo viên và 50 học sinh Vinschool đã tham gia chương trình với vai trò giảng dạy, hướng dẫn và đồng hành. Đến nay, 93 học sinh nhận học bổng đã trúng tuyển vào các trường đại học hàng đầu trong nước.
Những con số này phản ánh quy mô hỗ trợ của chương trình. Giá trị dài hạn được thể hiện qua khả năng mỗi học sinh tiếp tục học hỏi, tự xác định hướng đi và sử dụng năng lực của mình để tạo ra những thay đổi tích cực.
Bước sang mùa thứ 6, Học bổng Kiến tạo tiếp tục cam kết đồng hành cùng học sinh trong suốt bậc THPT. Thông qua Mô hình Cố vấn Chuyên môn hóa, chương trình hướng tới xây dựng một cộng đồng gồm giáo viên, chuyên gia, học sinh và những người cùng chia sẻ niềm tin vào tiềm năng phát triển của mỗi người trẻ.
Từ một cơ hội được trao, mỗi học sinh có thể mở ra một hành trình riêng, trưởng thành bằng chính lựa chọn, nỗ lực và năng lực của mình.
