Tại báo cáo kết quả giám sát chuyên đề về thị trường bất động sản Hà Nội giai đoạn tháng 1/2024 - tháng 7/2026, Ban Đô thị - HĐND TP Hà Nội đã chỉ ra nhiều bất cập trong quản lý, vận hành thị trường, từ tình trạng thao túng giá, nhiễu loạn thông tin đến việc kiểm soát hoạt động huy động vốn và nghĩa vụ thuế trong giao dịch bất động sản.
Theo báo cáo, giai đoạn 2024 - 2025, thị trường bùng nổ, với mức tăng giá mạnh, người mua bị dẫn dắt bởi kỳ vọng tăng giá ngắn hạn và tâm lý "sợ bỏ lỡ cơ hội" (Fomo).
Tuy nhiên, bước sang 2026, thị trường trở nên trầm lắng, thanh khoản thấp, giao dịch chủ yếu là phân khúc giá thấp (nhà ở xã hội, nhà có giá hợp lý).
Đoàn giám sát lưu ý rủi ro khi việc theo dõi tình trạng chủ đầu tư lách luật huy động vốn (qua hợp đồng đặt cọc, hợp đồng góp vốn, hợp đồng hứa mua hứa bán) khi chưa đủ điều kiện mở bán, đôi khi chưa kịp thời. Chế tài xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi chậm bàn giao nhà, chậm cấp sổ đỏ còn thấp.
Một bất cập khác nằm ở hoạt động giám sát dòng tiền. Đoàn giám sát cho biết, một số ngân hàng chưa giám sát sát sao việc chủ đầu tư sử dụng tiền thanh toán của người mua nhà đúng mục đích phát triển dự án, dẫn đến nguy cơ chủ đầu tư rút vốn sang các dự án khác...
Trong khi đó, môi giới thường thao túng giá và nhiễu loạn thông tin, tạo cơn sốt ảo và gây bất ổn thị trường.
Việc thiếu minh bạch thông tin chính thống về quy hoạch và dự án khiến người dân dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lý "đám đông", bị các đối tượng môi giới không chuẩn mực thao túng "thổi giá" hoặc trục lợi.
Theo đoàn giám sát, do các sở, ngành còn thiếu dữ liệu về giá chuyển nhượng, giá bán thực và số lượng sản phẩm giao dịch nên chưa có cơ sở đánh giá đầy đủ cả phân khúc đất nền và chung cư.
Đáng chú ý, báo cáo giám sát chỉ ra bất cập trong thu thuế giao dịch bất động sản 2 giá, vẫn xảy ra nhiều trường hợp người dân ký hợp đồng công chứng chuyển nhượng bất động sản với mức giá thấp hơn nhiều so với giá giao dịch thực tế để trốn thuế. Điều này không chỉ làm sai lệch cơ sở dữ liệu về giá đất, thất thu ngân sách mà còn gia tăng rủi ro tranh chấp dân sự khi có biến động.
Để ngăn chặn giao dịch bất động sản 2 giá, HĐND thành phố đề nghị Sở Tư pháp và Thuế TP.Hà Nội nghiên cứu, có chính sách trình UBND thành phố hoặc cấp có thẩm quyền ban hành để kiểm soát việc chuyển nhượng bất động sản theo thực tế.
Đặc biệt, tích hợp liên thông dữ liệu công chứng - thuế - đất đai để tự động cảnh báo các giao dịch có giá trị khai báo thấp bất thường so với giá thị trường tương đồng, ngăn chặn triệt để giao dịch 2 giá.
