5 rủi ro phổ biến người bán hàng online cần tránh
Thông tin được đưa ra tại Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" do Hội Tư vấn Thuế Việt Nam và Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp tổ chức ngày 6/8.
Theo ông Nguyễn Tiến Minh - Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội, doanh thu từ các doanh nghiệp kinh doanh trên mạng xã hội tăng mạnh, phản ánh xu hướng dịch chuyển sang bán hàng trực tuyến và livestream.
Thuế TP. Hà Nội hiện quản lý hơn 206.000 tổ chức, doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh thương mại điện tử trên địa bàn, tăng gần 3 lần so với năm 2024. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, số thu từ lĩnh vực này đạt hơn 24.700 tỷ đồng, tăng 21,7% so với cùng kỳ.
Cùng với sự phát triển của hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, cơ quan thuế cũng nhận diện 5 nhóm rủi ro phổ biến mà người bán hàng online thường gặp. Đầu tiên, theo ông Minh là rủi ro về chính sách, khi nhiều hộ, cá nhân kinh doanh chưa cập nhật kịp các quy định mới về thuế nên dễ thực hiện sai.
Bên cạnh đó, còn có rủi ro về dòng tiền. Đây là lỗi khá phổ biến khi người bán dùng chung tài khoản cá nhân với tài khoản kinh doanh hoặc không tách bạch hoạt động của doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Việc này khiến doanh thu, chi phí và nghĩa vụ thuế khó được xác định chính xác.
Tiếp theo là rủi ro về hóa đơn, như lập sai, thiếu hóa đơn, hoặc không có đủ chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa; rủi ro về lưu trữ hồ sơ, chứng từ... Cuối cùng, ông Minh đề cập rủi ro về kê khai thuế, chủ yếu phát sinh từ những sai sót ở bốn nhóm rủi ro trên.
Có được gộp nhiều đơn hàng vào một hóa đơn?
Ông Trần Hoàng - hộ kinh doanh - nêu tình huống thực tế, khi bán hàng vào ban đêm, nhiều khách không cung cấp thông tin. Đến sáng hôm sau, người bán tổng hợp toàn bộ đơn hàng để xuất một hóa đơn chung và ghi người mua là "người tiêu dùng". Liệu cách làm này có vi phạm quy định về hóa đơn, bị xử lý?
Trả lời câu hỏi, ông Nguyễn Văn Được - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín - cho biết, trừ một số lĩnh vực đặc thù, hộ và cá nhân kinh doanh phải lập hóa đơn cho từng giao dịch, không được gộp nhiều đơn hàng trong ngày. Tuy nhiên, quy định này có thể gây khó cho một bộ phận hộ kinh doanh. Ông đề xuất cơ quan quản lý nghiên cứu điều chỉnh, giảm chi phí tuân thủ cho hộ kinh doanh.
Trường hợp người mua không cung cấp thông tin hoặc không có nhu cầu nhận hóa đơn, theo ông Được, người bán được phép ghi "người tiêu dùng". Tuy nhiên, việc ghi nội dung khác về nguyên tắc chưa đúng quy định, song, cơ quan thuế sẽ xem xét từng trường hợp. Nếu hóa đơn được lập đúng thời điểm, đúng giá trị giao dịch, kê khai trung thực và không có dấu hiệu gian lận, thì có thể được xem là sai sót về hình thức.
Ông Lê Ngọc Huy - Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác, Thuế TP. Hà Nội - cho biết, nếu hóa đơn điện tử phát sinh sai sót do nguyên nhân khách quan, người bán có thể điều chỉnh hoặc thay thế theo đúng quy định.
Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam - đề xuất chỉ yêu cầu lập hóa đơn trong trường hợp người mua cần sử dụng để hạch toán chi phí, chứng minh nguồn gốc hàng hóa hoặc đối với những mặt hàng phải đăng ký quyền sở hữu. Với các giao dịch bán lẻ mà người mua không có nhu cầu nhận hóa đơn, hộ và cá nhân kinh doanh không cần lập hóa đơn riêng để lưu giữ, qua đó giảm gánh nặng tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý thuế.
