Gieo chữ từ những điều giản dị
Một buổi chiều mùa thu nơi biên giới, khi trời dần sẫm tối, ánh đèn điện từ những bản làng xa thấp thoáng hiện lên, tiếng giảng bài vẫn vang đều trong lớp học ôn Toán tại Trường Tiểu học và THCS Chiềng Khương (tỉnh Sơn La). Trên bục giảng, Trung úy Công an trẻ cẩn thận viết từng dòng công thức lên bảng.
Phía dưới, các em học sinh chăm chú theo dõi, nắn nót ghi bài. Thỉnh thoảng, một cánh tay rụt rè giơ lên hỏi bài, người thầy trẻ lại dừng bút, kiên nhẫn giảng giải từ những kiến thức cơ bản nhất.
Đó là lớp học do Trung úy Phạm Quang Trung, giảng viên Khoa Luật, Học viện Kỹ thuật và Công nghệ An ninh, tổ chức trong thời gian thực hiện nhiệm vụ tăng cường tại xã Chiềng Khương, tỉnh Sơn La.
Tốt nghiệp Học viện Cảnh sát nhân dân năm 2025 với thành tích xuất sắc và được giữ lại trường công tác, Trung đã lựa chọn tình nguyện lên đường khi Bộ Công an triển khai kế hoạch tăng cường cán bộ về công tác tại các xã biên giới.
Những chuyến xuống cơ sở giúp anh nhận ra một thực tế: Nhiều học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp khó khăn trong học tập, đặc biệt là môn Toán. Những lỗ hổng kiến thức từ các lớp dưới khiến các em ngày càng chật vật khi bước vào lớp 9, năm học cuối cấp THCS.
Từ những trăn trở ấy, Trung đề xuất xây dựng mô hình “Cõng chữ - Giữ an ninh”, mở các lớp phụ đạo miễn phí, kết hợp tuyên truyền pháp luật và trang bị kỹ năng sống cho học sinh.
Ý tưởng của anh nhận được sự đồng thuận của lãnh đạo Công an xã, chính quyền địa phương và nhà trường. Sau hơn một năm triển khai, Trung đã trực tiếp hỗ trợ gần 500 học sinh Trường Tiểu học và THCS Chiềng Khương.
Đều đặn vào các buổi chiều thứ Hai, thứ Ba, thứ Năm và thứ Bảy, lúc 17 giờ, lớp học lại bắt đầu. Trung chuẩn bị giáo án kỹ lưỡng, hệ thống kiến thức theo trình tự từ dễ đến khó. Với những em bị hổng kiến thức, anh không vội đi vào các bài toán phức tạp mà lần lượt hướng dẫn lại từng phép tính, từng dạng bài, giúp học sinh hiểu bản chất vấn đề trước khi tự tìm lời giải.
“Có em bị hổng kiến thức từ lớp 7, lớp 8, lên lớp 9 gần như mất gốc. Vì vậy, tôi phải hướng dẫn lại từ những kiến thức đơn giản nhất, truyền đạt sao cho dễ hiểu, gần gũi với các em”, Trung chia sẻ.
Với học sinh lớp 9, anh tập trung củng cố kiến thức Toán, rèn kỹ năng làm bài, giúp các em chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10. Với học sinh lớp 4, anh hỗ trợ môn Tiếng Anh, lồng ghép từ vựng, bài hát, câu chuyện và các hoạt động giao tiếp để giờ học trở nên sinh động hơn.
Không chỉ “vá” kiến thức, còn vun đắp niềm tin
Đằng sau sự kiên trì ấy là những ký ức của chính người thầy trẻ. Sinh ra tại xã Thạch Bình, tỉnh Thanh Hóa (huyện Thạch Thành cũ), trong một vùng quê còn nhiều khó khăn, Trung từng chứng kiến các thầy cô mở lớp học miễn phí để giúp đỡ học sinh. Hình ảnh ấy đã nuôi dưỡng mong muốn một ngày nào đó, anh cũng có thể góp sức hỗ trợ những em nhỏ còn thiếu điều kiện học tập.
Sự tiến bộ của học sinh được thể hiện qua từng bài kiểm tra, từng giờ học và cả sự tự tin khi đến lớp. Lò Khánh Đan, hiện là học sinh lớp 10 Trường THPT Chiềng Khương, từng gặp nhiều khó khăn trong học tập do vừa học vừa phụ giúp gia đình. Việc không có điều kiện củng cố kiến thức thường xuyên khiến em gặp nhiều trở ngại khi bước vào lớp 9.
“Thầy Trung chỉ cho chúng em thiếu kiến thức ở đâu, hướng dẫn từng bài tập, từng cách giải nên em hiểu bài và học chắc hơn. Từ học kỳ II lớp 9, lực học của em cải thiện, em tự tin hơn và thi vào lớp 10 đạt điểm khá cao”, Đan kể. Nữ sinh bộc bạch, nếu không có sự hỗ trợ ấy, em và nhiều bạn có thể đã chán nản vì học kém, thậm chí nghĩ đến chuyện bỏ học.
Với Trung, việc phụ đạo không nhằm thay thế hoạt động giảng dạy của giáo viên trên lớp mà là cách hỗ trợ những học sinh chưa theo kịp chương trình, giúp các em có thêm cơ hội tiếp tục học tập.
“Tôi rất yêu quý các em học sinh ở đây và mong muốn tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các em, nhất là học sinh lớp 9. Hiện nay, nhiều em đã có điện thoại thông minh, một số em có cả máy tính, nên sau khi kết thúc thời gian tăng cường tại địa bàn, tôi sẽ tiếp tục duy trì việc dạy học trực tuyến để giúp các em củng cố kiến thức”, Trung úy Trung chia sẻ.
Không chỉ dạy Toán và Tiếng Anh, lớp học còn dành thời gian tuyên truyền pháp luật, trang bị kỹ năng sống cho học sinh. Những nội dung về phòng, chống ma túy, bạo lực học đường và an toàn giao thông được lồng ghép thông qua các tình huống thực tế, giúp các em nhận diện nguy cơ, biết cách tự bảo vệ bản thân và tránh xa những hành vi vi phạm pháp luật.
Cô Đỗ Thị Hạ, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Chiềng Khương chia sẻ, các buổi phụ đạo đã góp phần củng cố kiến thức, giúp học sinh lớp 9 chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10. Kết quả môn Toán trong kỳ thi có chuyển biến tích cực so với năm học trước, tỷ lệ các học sinh thi đỗ vào lớp 10 của nhà trường tăng cao.
“Trong kỳ thi tốt nghiệp phổ thông, điểm của các em tốt hơn nhiều. Đặc biệt, trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT, tỷ lệ các em đỗ cao hơn”, cô Hạ nói.
Điều khiến nhà trường trân trọng là Trung úy Trung không nhận thù lao, chủ động sắp xếp thời gian ngoài giờ hành chính để hỗ trợ học sinh. Sự gần gũi và tinh thần trách nhiệm của anh cũng tạo được thiện cảm với giáo viên, phụ huynh và các em.
