Trong kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Bộ GD&ĐT đã huy động hơn 6.000 cán bộ, giảng viên từ các cơ sở giáo dục đại học trên cả nước tham gia công tác kiểm tra tại 34 tỉnh, thành nhằm phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lí kịp thời các nguy cơ vi phạm quy chế.
Riêng tại Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang, Bộ GD&ĐT phân công 160 giảng viên đến từ 4 cơ sở giáo dục đại học tại thủ đô Hà Nội làm nhiệm vụ kiểm tra công tác coi thi, bao gồm Trường Đại học Hòa Bình, Trường Đại học Thành Đô, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội và Trường Đại học Thủ đô Hà Nội.
Đội ngũ các cán bộ làm công tác kiểm tra này do một Phó hiệu trưởng Trường Đại học Hòa Bình làm trưởng đoàn, cùng ba phó trưởng đoàn là Trưởng phòng Thanh tra Giáo dục và Pháp chế của Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, một Phó hiệu trưởng Trường Đại học Thành Đô và một Phó hiệu trưởng Trường Đại học Thủ đô Hà Nội.
Bên cạnh lực lượng thanh tra theo sự phân công của Bộ GD&ĐT, các điểm thi tại Tuyên Quang còn có sự giám sát của thanh tra Sở GD&ĐT, cùng các đoàn kiểm tra do Ủy ban nhân dân tỉnh thành lập để cùng phối hợp thực hiện nhiệm vụ.
Theo chức năng và nhiệm vụ được phân công, đoàn thanh tra, kiểm tra của Bộ GD&ĐT có trách nhiệm kiểm tra việc ban hành văn bản, công tác chỉ đạo, tổ chức kì thi của Ban chỉ đạo thi cấp tỉnh, Sở GD&ĐT, hội đồng thi, các điểm thi và công tác tổ chức thanh tra, kiểm tra của địa phương.
Đối với công tác coi thi, cán bộ làm nhiệm vụ cũng tiến hành giám sát trực tiếp, theo dõi quá trình coi thi, niêm phong và mở niêm phong đề thi, thu bài và bàn giao bài thi. Khi phát hiện vi phạm, lực lượng kiểm tra sẽ nhắc nhở hoặc kiến nghị điểm trưởng điểm thi đình chỉ thi đối với thí sinh hoặc cán bộ vi phạm quy chế, sau đó lập biên bản, báo cáo kết quả thanh tra từng buổi thi và đưa ra kiến nghị khắc phục gửi cơ quan quản lí.
Lỗ hổng từ đâu?
Dù Bộ GD&ĐT đã thiết lập khá nhiều lớp áo giáp để bảo vệ kì thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, dư luận xã hội vẫn đặt câu hỏi về tính hiệu quả của các lá chắn này khi vụ việc bất thường xuất hiện.
Cụ thể, sau khi có thông tin bước đầu từ Công an tỉnh Tuyên Quang về việc xuất hiện 147 điểm 10 môn Toán tại địa phương, Bộ GD&ĐT đã lập tức gửi thông tin tới các cơ quan báo chí về việc kiểm tra kết quả điểm thi tại Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang.
Tổ công tác của Bộ đã trực tiếp làm việc với Ban Chỉ đạo thi tỉnh Tuyên Quang để rà soát toàn bộ hồ sơ công tác coi thi, chấm thi, kiểm tra quy trình bảo quản bài thi và chấm thi trắc nghiệm. Các thành viên của tổ đã đối chiếu dữ liệu quét bài thi với phiếu trả lời trắc nghiệm, phân tích, đối sánh dữ liệu điểm thi với kết quả học tập của thí sinh, đồng thời yêu cầu các cá nhân liên quan báo cáo, tường trình việc thực hiện nhiệm vụ.
Bước đầu kiểm tra, tổ công tác chưa phát hiện dấu hiệu bất thường trong công tác in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi, bài thi và chấm thi. Tuy nhiên, qua phân tích sâu dữ liệu và xác minh sơ bộ, tổ công tác nhận định kết quả thi môn Toán tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang là bất thường, có dấu hiệu cần tiếp tục được xác minh, làm rõ, nhất là đối với công tác coi thi tại điểm thi này.
Như vậy, dựa trên các thông tin được Bộ GD&ĐT công bố, khâu tổ chức coi thi hiện là trọng tâm cần được tập trung làm sáng tỏ. Tổ công tác đã phối hợp, cung cấp thông tin và đề nghị các cơ quan chức năng của Bộ Công an, Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục xác minh rõ trách nhiệm của thí sinh, cán bộ coi thi, các thành viên tại điểm thi cùng các cá nhân liên quan.
Thực tế từ câu chuyện gian lận thi cử chấn động tại Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình vào năm 2018 cho thấy, đội ngũ thanh tra ủy quyền thời điểm đó của Bộ GD&ĐT đã không làm hết trách nhiệm được giao, tạo sơ hở cho sai phạm diễn ra tại địa phương.
Khi xuất hiện phổ điểm các môn tự nhiên bất thường tại Hà Giang năm 2018, tổ công tác của Bộ GD&ĐT phát hiện hai cán bộ thanh tra ủy quyền của Bộ do Trường Đại học Tân Trào thuộc tỉnh Tuyên Quang cử lên dù có mặt từ ngày đầu chấm thi nhưng đã tự ý bỏ nhiệm vụ để quay về trường dự một cuộc họp lấy phiếu tín nhiệm lãnh đạo. Dù vắng mặt hai thanh tra này và không báo cáo về Bộ, Ban Chấm thi của Hội đồng thi tỉnh Hà Giang vẫn tiến hành quét bài thi trắc nghiệm.
Tương tự, tại Sơn La và Hòa Bình, kết luận điều tra và diễn biến các phiên tòa xét xử sau đó chỉ ra rằng, dù có sự hiện diện của cán bộ thanh tra chấm thi ủy quyền của Bộ đến từ các trường đại học, cao đẳng, nhưng do sự lỏng lẻo, thiếu trách nhiệm trong giám sát hoặc bị các đối tượng chủ mưu cố tình che giấu, khóa cửa phòng chấm trắc nghiệm vào ban đêm, các nhóm cán bộ sai phạm vẫn dễ dàng vượt qua hàng rào thanh tra để can thiệp, sửa chữa và nâng điểm khống cho hàng loạt bài thi.
Vụ việc tại Tuyên Quang hiện nay một lần nữa đòi hỏi các cơ quan chức năng phải rà soát nghiêm túc trách nhiệm của lực lượng kiểm tra, giám sát để bảo vệ sự công bằng cho kì thi quốc gia.
Kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Tuyên Quang thu hút sự chú ý khi toàn tỉnh có 154 bài thi đạt điểm 10 môn Toán, trong đó 147 bài thuộc học sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Qua phân tích dữ liệu, nhiều bài thi điểm tuyệt đối tập trung trong một dải số báo danh liên tiếp, làm dấy lên nghi vấn về dấu hiệu bất thường.
Chiều 5/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy để phục vụ điều tra. Đến ngày 6/7, Viện KSND tỉnh Tuyên Quang phê chuẩn lệnh bắt người.
