Nội dung trên nằm trong dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định tuyển sinh và đào tạo đại học, do Bộ GD&ĐT công bố chiều 17/9.
Cụ thể, Bộ dự kiến từ năm 2027 sẽ chỉ còn điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách. Các trường không được sử dụng điểm cộng do mình tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung.
Đây là điểm mới nổi bật, bên cạnh việc siết phương thức xét tuyển theo mỗi ngành.
Như năm trước, ngoài điểm ưu tiên khu vực, đối tượng, thí sinh có 3 loại điểm cộng do các đại học quy định, gồm: điểm thưởng với giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không dùng quyền xét tuyển thẳng (tối đa 3 điểm); điểm xét thưởng với nhóm có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt (tối đa 1,5); điểm khuyến khích với nhóm có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế (tối đa 1,5).
Lý giải vấn đề này, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học (GD&ĐT), nói thực tế cho thấy điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng.
GS Nguyễn Tiến Thảo cho rằng, dự thảo không bãi bỏ điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách và không ảnh hưởng đến xét tuyển thẳng theo Quy chế.
Dự thảo đề xuất không sử dụng điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung.
Trên thực tế điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng. Thứ nhất, cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm khác nhau theo điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả.
Thứ hai, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau giữa các trường.
Thứ ba, một năng lực có thể được ghi nhận hai lần - vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm - làm sai lệch thứ tự thí sinh.
Thứ tư, ở nhóm điểm cao, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng có thể thay đổi kết quả trúng tuyển, dù chưa chứng minh được mức điểm đó phản ánh tốt hơn khả năng học tập của chương trình.
Cách xử lý phù hợp hơn là đánh giá đúng năng lực, đúng chỗ. Thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai, hoặc dùng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ. Khi đó, chứng chỉ được sử dụng như một minh chứng năng lực có liên quan trực tiếp, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo. Nguyên tắc là một năng lực được ghi nhận một lần, theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh.
