Dự án khu nhà ở 'đắp chiếu' do dính nhiều sai phạm

Từ dự án bến xe chuyển sang khu nhà ở hỗn hợp

Thanh tra TP Hà Nội vừa công khai kết luận thanh tra (KLTT) việc chấp hành pháp luật đất đai đối với Công ty CP Đầu tư Thương mại Hà Sơn (Công ty Hà Sơn) trong quá trình thực hiện Dự án nhà ở hỗn hợp đa chức năng tại khu Đồng Gạc, xã Hoài Đức.

KLTT cho thấy, dự án có quá trình triển khai kéo dài từ năm 2008, nhiều lần thay đổi mục tiêu, chức năng, quy mô và tiến độ. Tuy nhiên, sau nhiều năm, dự án vẫn tồn tại những vướng mắc pháp lý chưa được giải quyết dứt điểm.

Theo Thanh tra TP Hà Nội, khu đất thực hiện dự án có diện tích 6.156m², nguồn gốc là đất nông nghiệp. Khu đất được UBND tỉnh Hà Tây (cũ) thu hồi, giao doanh nghiệp thuê để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng Bến xe thị trấn Trạm Trôi. Cuối tháng 7/2008, UBND tỉnh Hà Tây cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để doanh nghiệp triển khai dự án bến xe.

Tuy nhiên, từ thời điểm được giao đất đến trước khi điều chỉnh, chủ trương đầu tư vào tháng 10/2018, Công ty Hà Sơn chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý về đất đai. Cụ thể, doanh nghiệp chưa ký hợp đồng thuê đất, chưa hoàn thành thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất và chưa xác định giá đất để thực hiện nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất.

Thanh tra TP Hà Nội xác định những tồn tại này chưa phù hợp với quy định tại Điều 111 Luật Đất đai năm 2003 và Điều 175 Luật Đất đai năm 2013 về quyền, nghĩa vụ của tổ chức kinh tế sử dụng đất thuê.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp chưa triển khai dự án theo tiến độ ghi trong giấy chứng nhận đầu tư, với thời gian thực hiện được xác định là 2,5 năm, chưa bảo đảm yêu cầu theo quy định của Luật Đầu tư năm 2005.

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra nguyên nhân khách quan dẫn đến việc chậm triển khai dự án. Trong giai đoạn 2008-2018, UBND huyện Hoài Đức (cũ) chậm trễ trong giải phóng mặt bằng và bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư.

Đến năm 2018, dự án được đề xuất điều chỉnh từ bến xe thành nhà ở hỗn hợp đa chức năng, có chức năng nhà ở. Trong quá trình lấy ý kiến phục vụ thẩm định, Sở Xây dựng chưa có ý kiến về việc lựa chọn chủ đầu tư dự án nhà ở theo quy định của Luật Nhà ở và các quy định liên quan.

Dù vậy, Sở Kế hoạch và Đầu tư (cũ) không đề nghị Sở Xây dựng cho ý kiến trong quá trình thẩm định, dẫn đến việc trình UBND TP Hà Nội ban hành Quyết định số 5292 ngày 4/10/2018, chấp thuận điều chỉnh dự án từ bến xe thị trấn Trạm Trôi sang dự án nhà ở hỗn hợp đa chức năng cho Công ty Hà Sơn.

Theo Thanh tra TP, việc chấp thuận điều chỉnh này không đúng quy định tại các Điều 21, 22 và 23 Luật Nhà ở năm 2014.

Đáng chú ý, dự án thuộc diện phải rà soát theo Quyết định số 6918 ngày 24/12/2018 và Kế hoạch số 02 ngày 2/1/2019 của UBND TP Hà Nội về rà soát, kiểm tra, nghiên cứu, đánh giá các dự án sử dụng đất vào mục đích sản xuất, kinh doanh trên địa bàn thành phố từ năm 2008.

Tuy nhiên, đến tháng 7/2025, thời điểm UBND TP Hà Nội cho dừng thực hiện dự án, cơ quan chức năng vẫn chưa có báo cáo kết quả rà soát đối với dự án này.

Xây 3 tầng hầm không phép

Một trong những vi phạm đáng chú ý được Thanh tra TP Hà Nội chỉ ra là việc Công ty Hà Sơn tổ chức thi công công trình khi chưa được cấp giấy phép xây dựng.

Theo kết luận, năm 2019, doanh nghiệp đã triển khai thi công công trình. Tháng 4/2019, UBND huyện Hoài Đức lập biên bản vi phạm hành chính, ban hành quyết định xử phạt, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư dừng thi công và thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng theo quy định.

Tuy nhiên, Công ty Hà Sơn vẫn tiếp tục hoàn thiện 3 tầng hầm bê tông cốt thép. Đến thời điểm thanh tra, phần công trình xây dựng không phép này vẫn tồn tại và chưa được xử lý dứt điểm.

Không chỉ vướng vi phạm xây dựng, dự án còn tiếp tục phát sinh những bất cập trong quá trình đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Năm 2025, HĐND TP ban hành nghị quyết đưa dự án nhà ở hỗn hợp đa chức năng tại khu Đồng Gạc vào danh mục khu đất dự kiến thực hiện dự án thí điểm trên địa bàn TP Hà Nội, theo Nghị quyết số 171 ngày 30/11/2024 của Quốc hội.

Qua đó, cơ quan thanh tra kiến nghị UBND TP có văn bản chỉ đạo các cơ quan liên quan, nhằm khơi thông nguồn lực đất đai, giải quyết dứt điểm các tồn đọng kéo dài liên quan việc quản lý và sử dụng đất, đảm bảo không để lãng phí tài nguyên...