Hãng Bloomberg dẫn lời chính quyền địa phương Nga cho biết, vào đầu tháng 10, các quan chức và lãnh đạo doanh nghiệp từ tỉnh Hắc Long Giang (Đông Bắc Trung Quốc) đã đến khảo sát các dự án du lịch và nuôi trồng thủy sản trên đảo Iturup thuộc quần đảo Kuril.
Hòn đảo này được Nhật Bản gọi là Etorofu, nằm trong nhóm bốn hòn đảo mà Nhật Bản tuyên bố chủ quyền và gọi là Lãnh thổ phương Bắc.
“Chúng tôi cho rằng, việc các quan chức chính phủ, đại diện doanh nghiệp hoặc những người khác từ các nước thứ ba đến và tiến hành các hoạt động tại Lãnh thổ phương Bắc mà coi nơi đây như lãnh thổ Nga là điều hoàn toàn không thể chấp nhận được”, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi phát biểu trước Quốc hội vào ngày 14/10.
“Chúng tôi đã truyền đạt lập trường của Nhật Bản tới cả Nga và Trung Quốc thông qua các kênh ngoại giao, đồng thời yêu cầu họ có phản ứng phù hợp”.
Đảo Etorofu đã trở thành tâm điểm căng thẳng giữa Tokyo và Mátxcơva sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin có chuyến thăm đầu tiên tới vùng lãnh thổ này vào tháng 8.
Ngay sau đó, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi đã gọi chuyến thăm này là "không thể chấp nhận được".
Theo tờ Sankei, Nga cũng đã thông báo cho Nhật Bản về kế hoạch tiến hành các cuộc tập trận quân sự trên hòn đảo này từ ngày 13 đến ngày 17/10.
Việc Trung Quốc tỏ ý ủng hộ Nga phát triển hòn đảo tranh chấp diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh đang thực hiện chiến dịch cô lập bà Takaichi, sau khi bà đưa ra những phát biểu vào cuối năm 2025 cho rằng Nhật Bản có thể tham gia nỗ lực chung nhằm bảo vệ Đài Loan (Trung Quốc).
Trong khi đó, Nga tỏ ra tức giận trước việc Nhật Bản ủng hộ Ukraine, bao gồm cả việc cung cấp hỗ trợ tài chính và viện trợ quân sự phi sát thương.
Trong chuyến công tác gần đây tới trụ sở Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York, bà Takaichi đã có cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Vào ngày 2/10, Tokyo đã công bố các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga, viện dẫn "tình hình liên quan đến Ukraine".
Trong một diễn biến mới, ngày 13/10, Mátxcơva cho biết đã bắt giữ một nhà báo Nhật Bản tại vùng Sakhalin (Nga) với cáo buộc thu thập và lưu trữ thông tin liên quan đến năng lực phòng thủ của Nga.
Ngoại trưởng Nhật Bản Motegi cho biết Tokyo đang tìm hiểu chi tiết về vụ bắt giữ và kêu gọi đối xử công bằng, khách quan đối với nhà báo này.
Quần đảo Kuril - mà Nhật Bản gọi là Lãnh thổ phương Bắc - là trung tâm trong cuộc tranh chấp lãnh thổ giữa Nga và Nhật Bản.
Nga và Nhật Bản đã đàm phán về một hiệp ước hòa bình thời hậu Thế chiến II kể từ giữa thế kỷ 20, nhưng trở ngại chính nằm ở vấn đề chủ quyền đối với quần đảo Kuril.
Năm 1956, Liên Xô và Nhật Bản đã ký một tuyên bố chung về việc chấm dứt tình trạng chiến tranh. Hai nước đã khôi phục quan hệ ngoại giao và các mối quan hệ khác, nhưng đến nay vẫn chưa ký kết hiệp ước hòa bình.
