Những mái nhà kiếm tiền tỷ, giữ đơn hàng xuất khẩu
Giữa cái nắng cuối tháng 7, từ trên cao nhìn xuống Khu công nghiệp Texhong Hải Hà (Quảng Ninh), những mái nhà xưởng rộng hàng nghìn mét vuông đang dần được phủ kín các dãy pin năng lượng mặt trời. Mỗi ngày, nguồn điện sạch tạo ra được đưa thẳng vào vận hành các dây chuyền sản xuất ngay bên dưới, thay thế một phần lượng điện lưới vốn tiêu tốn hàng chục tỷ đồng mỗi tháng của các doanh nghiệp.
Là doanh nghiệp đầu tiên tại KCN Texhong Hải Hà đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, Công ty TNHH Công nghệ Kỹ thuật Ngân Hà đang trở thành minh chứng rõ nét cho xu hướng chuyển dịch sang sử dụng năng lượng xanh trong sản xuất.
Chia sẻ với PV Tiền Phong, ông Cà Văn Cường, Chủ quản điện Công ty TNHH Công nghệ Kỹ thuật Ngân Hà, cho biết doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dệt, sợi - ngành có cường độ sử dụng điện rất lớn. Trước đây, cứ khoảng 10 ngày, công ty phải thanh toán 25-28 tỷ đồng tiền điện, tương đương khoảng 75 tỷ đồng mỗi tháng. Đây luôn là một trong những khoản chi phí lớn nhất trong cơ cấu giá thành sản xuất.
Để giải bài toán đó, hơn một năm trước, lãnh đạo doanh nghiệp đã họp bàn chấp thuận phương án đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà trên 4 nhà xưởng và 2 nhà kho, với tổng công suất 20,47 MWp. Theo ông Cường, ngay từ đầu, mục tiêu của dự án không phải bán điện lên lưới mà là chủ động một phần nguồn điện phục vụ sản xuất, giảm lượng điện phải mua trong thời gian nhà máy vận hành công suất cao.
Đến nay, hệ thống điện mặt trời mái nhà đã tạo ra khoảng 2,91 GWh điện mỗi tháng, tương đương gần 97 MWh mỗi ngày, toàn bộ được hòa trực tiếp vào hệ thống điện của nhà máy. Nhờ đó, doanh nghiệp tiết kiệm được khoảng 5,6-6,3 tỷ đồng chi phí tiền điện mỗi tháng, góp phần giảm giá thành sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Cách nhà máy Công ty TNHH Công nghệ Kỹ thuật Ngân Hà không xa, trên những dãy xưởng rộng hàng chục nghìn mét vuông của Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật Ngân Long, các tấm pin năng lượng mặt trời cũng bắt đầu phủ kín gần như toàn bộ mái nhà.
"Nhờ đầu tư điện mặt trời mái nhà doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí tiền điện", ông Phạm Xuân Giỏi, Quản lý điện Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật Ngân Long, mở đầu câu chuyện khi dẫn chúng tôi tham quan khu vực lắp đặt.
Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật Ngân Long là doanh nghiệp FDI đến từ Hồng Kông (Trung Quốc), hoạt động trong lĩnh vực sản xuất sợi với hơn 2.000 lao động. Các dây chuyền vận hành gần như liên tục mỗi ngày vì thế luôn tiền điện là một trong những khoản chi phí lớn nhất, dao động 40-60 tỷ đồng mỗi tháng.
Vào tháng 9 năm ngoái, doanh nghiệp quyết định đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 19,9 MWp. Nhờ chủ động tối ưu nguồn cung thiết bị và nhập trực tiếp từ các nhà sản xuất tại Trung Quốc, tổng vốn đầu tư chỉ khoảng 150 tỷ đồng.
“Sau gần một năm triển khai, hiện mỗi tháng, điện mặt trời mái nhà giúp doanh nghiệp giảm khoảng 5-6 tỷ đồng tiền điện, tương đương gần 10% chi phí sử dụng điện. Những tháng nắng tốt, mức tiết kiệm có thể đạt 6-7 tỷ đồng. Với hiệu quả này, chúng tôi dự kiến chỉ sau hơn hai năm vận hành sẽ thu hồi toàn bộ vốn đầu tư", ông Giỏi chia sẻ.
Khi nhà đầu tư hỏi: Khu công nghiệp có "xanh" không?
Điều đáng nói, với những doanh nghiệp lắp điện mặt trời mái nhà, khoản tiền điện tiết kiệm mới chỉ là một phần giá trị của dự án. Đối với ngành dệt may, sợi, nhiều khách hàng, đặc biệt tại thị trường châu Âu ngày càng yêu cầu doanh nghiệp sử dụng năng lượng tái tạo, giảm phát thải và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG trong toàn bộ chuỗi sản xuất.
Những năm gần đây, nhiều đối tác quốc tế, đặc biệt là các thương hiệu lớn, thường xuyên cử đoàn chuyên gia đến trực tiếp nhà máy để đánh giá quy trình sản xuất, tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo, các giải pháp giảm phát thải cũng như việc thực hiện các tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội và quản trị).
Đây cũng là lý do Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật Ngân Long không coi điện mặt trời là một dự án riêng lẻ mà là một mắt xích trong chiến lược sử dụng năng lượng hiệu quả. Cùng với hệ thống gần 20 MWp, doanh nghiệp đang từng bước thay thế các động cơ công suất lớn bằng hệ thống điều khiển biến tần, chuyển khoảng 70% hệ thống chiếu sáng sang đèn LED tiết kiệm điện nhằm giảm mức tiêu hao năng lượng.
Đặc biệt, doanh nghiệp cũng đang nghiên cứu mở rộng điện mặt trời lên khu vực mái nhà kho và ký túc xá, đồng thời khảo sát phương án đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) để trữ điện trong giờ thấp điểm và sử dụng trong giờ cao điểm, tối ưu chi phí vận hành.
Ông Wu Xian Hong, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Khu công nghiệp Texhong Hải Hà Việt Nam, cho biết KCN Hải Hà hiện có 32 nhà đầu tư thứ cấp, với tổng nhu cầu tiêu thụ khoảng 2,2 triệu kWh điện mỗi ngày. Quy mô phụ tải lớn khiến việc chủ động một phần nguồn điện ngay trong khu công nghiệp ngày càng trở nên cấp thiết.
Theo vị này, thời gian gần đây, nhiều nhà đầu tư khi tìm hiểu cơ hội tại KCN Hải Hà không còn chỉ quan tâm đến giá thuê đất, hạ tầng hay khả năng cấp điện, mà còn đặt câu hỏi về tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo, định hướng phát triển khu công nghiệp xanh và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường.
Do đó, KCN xác định phát triển điện mặt trời không chỉ nhằm giảm chi phí điện cho doanh nghiệp mà còn tạo thêm lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư.
Hiện nay toàn khu công nghiệp có một doanh nghiệp chính thức triển khai điện mặt trời mái nhà; và đang đạt được thỏa thuận với bốn doanh nghiệp để tiếp tục triển khai nguồn điện này trong thời gian tới.
Theo lãnh đạo Công ty TNHH Khu công nghiệp Texhong Hải Hà Việt Nam, mô hình được lựa chọn là phát triển theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, khuyến khích các dự án tự sản, tự tiêu, giảm phụ thuộc vào điện lưới và từng bước hoàn thiện mô hình khu công nghiệp xanh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của chuỗi cung ứng toàn cầu.
