Đề xuất dừng mua điện theo giá thị trường

TPO - Khủng hoảng tại Trung Đông đang khiến giá nhiên liệu đầu vào, đặc biệt là khí và than nhập khẩu, biến động mạnh và khó dự báo. Theo Cục Điện lực - Bộ Công Thương, các biến động này không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất điện mà còn ảnh hưởng đến cơ chế vận hành của thị trường điện cạnh tranh.

Theo Cục Điện lực, điển hình là các nhà máy nhiệt điện than sử dụng nguồn than nhập khẩu từ Indonesia (Vĩnh Tân 4, Vĩnh Tân 4 mở rộng, Duyên Hải 3 và Duyên Hải 3 mở rộng). Do sản lượng than nhập khẩu suy giảm, hệ thống phải điều chỉnh kế hoạch huy động nhằm vừa đảm bảo phát điện, vừa tích trữ nhiên liệu cho các tháng cao điểm. Việc điều tiết này hiện mang tính chất hành chính, chưa phản ánh đúng cơ chế thị trường điện, khi các nhà máy có chi phí biến đổi thấp vẫn có xu hướng được huy động tối đa công suất theo nguyên tắc chào giá cạnh tranh.

Với các nhà máy điện khí cũng đối mặt với áp lực lớn từ cơ chế thị trường. Tại khu vực Tây Nam Bộ, các nhà máy Cà Mau 1 và Cà Mau 2 đã được huy động tối đa theo khả năng cấp khí. Tuy nhiên, theo phản ánh của Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power), phần sản lượng phát vượt sản lượng hợp đồng (Qc) lại phải thanh toán theo giá thị trường giao ngay, vốn thấp hơn chi phí sản xuất, khiến nhà máy không đảm bảo thu hồi chi phí phát điện.

Một vấn đề khác là các nhà máy điện khí khu vực Đông Nam Bộ. Theo quy định, giá trần bản chào của các tổ máy được cập nhật theo chu kỳ tháng dựa trên giá nhiên liệu đầu vào. Tuy nhiên, trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông, giá khí vốn tham chiếu theo giá dầu quốc tế biến động nhanh theo ngày, khiến giá chào không theo kịp chi phí thực tế. Hệ quả là nhiều nhà máy rơi vào tình trạng giá chào thấp hơn giá thành sản xuất.

a4-17141092133941584346081jpg.jpg
Giá than tăng cao, nguồn cung giảm khiến các nhà máy nhiệt điện gặp nhiều vướng mắc.

Trước tình hình chi phí đầu vào một số nguồn điện tăng cao, EVN kiến nghị dừng thị trường điện, tức toàn bộ cơ chế chào giá cạnh tranh giữa các nhà máy điện sẽ tạm dừng, thay vào đó hệ thống sẽ chuyển sang điều độ tập trung. Khi đó, việc huy động nguồn điện không còn dựa trên tín hiệu giá thị trường mà do cơ quan điều hành quyết định theo kế hoạch và yêu cầu vận hành.

Cục Điện lực đánh giá đề xuất này hiện chưa có đủ cơ sở để xem xét do EVN chưa cung cấp đầy đủ các phân tích về tác động tới vận hành hệ thống, chi phí phát điện cũng như các hợp đồng mua bán điện hiện hữu.

Quan trọng hơn, cơ quan quản lý cho rằng việc duy trì thị trường điện trong bối cảnh khủng hoảng lại càng cần thiết. Cơ chế thị trường giúp duy trì tín hiệu giá và nguyên tắc huy động theo chi phí tối thiểu, qua đó tự động ưu tiên các nguồn điện giá thấp như năng lượng tái tạo và nguồn nhiên liệu trong nước, đồng thời hạn chế các nguồn có chi phí cao như LNG nhập khẩu.

“Nếu thị trường điện bị dừng, hệ thống sẽ đối mặt với nhiều hệ quả phức tạp. Các hợp đồng mua bán điện cũng sẽ bị tác động khi cơ chế thanh toán và nghĩa vụ tài chính giữa các bên được xây dựng trên nền tảng thị trường cạnh tranh, gây ảnh hưởng tới niềm tin của nhà đầu tư trong lĩnh vực năng lượng", Cục Điện lực đánh giá.

Thay vì dừng thị trường điện, Cục Điện lực đề xuất hướng xử lý linh hoạt trong khuôn khổ hiện hành. Trên cơ sở Nghị quyết 36, EVN và Petrovietnam được giao chủ động thỏa thuận các thông số vận hành như sản lượng điện hợp đồng (Qc), cơ chế huy động và hoán đổi giữa khí nội địa và LNG nhập khẩu; đồng thời rút ngắn chu kỳ điều chỉnh giá từ hàng tháng xuống hàng tuần; điều chỉnh giá trần chào nhiệt điện than lên ngang bằng với các nhà máy có chi phí cao hơn trong hệ thống, như tua-bin khí...

Tuy nhiên, Cục Điện lực lưu ý việc sửa đổi chính sách cần được cân nhắc thận trọng do đây là tình huống bất thường, chưa có đủ dữ liệu để đánh giá tác động dài hạn.

Cùng chuyên mục

TPHCM: Hơn 4.340 tỷ đồng 'lên đời' rạch Ông Lớn

TPHCM: Hơn 4.340 tỷ đồng 'lên đời' rạch Ông Lớn

TPO - Dự án chỉnh trang đô thị khu vực rạch ông Lớn, phường Chánh Hưng, TPHCM có tổng mức đầu tư dự án là 4.340 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường hơn 3.920 tỷ đồng, dự kiến giải tỏa trắng hơn 700 trường hợp.

Meta bị phạt vì tự ý truy cập ảnh, video người dùng

Meta bị phạt vì tự ý truy cập ảnh, video người dùng

TPO - Meta bị cơ quan bảo vệ dữ liệu Italy phạt 805 triệu euro (887 triệu USD) sau khi bị phát hiện truy cập ảnh và video trong thư viện cá nhân của người dùng Android mà không có sự đồng ý, hoặc thông báo phù hợp.

Cần Thơ nghiệm thu 25.000 chậu lúa chuẩn bị trưng bày tại “Con đường lúa gạo từ quá khứ đến tương lai”, điểm nhấn của Festival lúa gạo năm 2026.

Tận thấy 25.000 chậu lúa sắp 'chào hàng' tại Festival quốc tế

TPO - Sở Nông nghiệp và Môi trường Cần Thơ vừa nghiệm thu 25.000 chậu lúa phục vụ trưng bày tại Festival quốc tế ngành hàng lúa gạo Việt Nam lần thứ II - Cần Thơ 2026. Số chậu lúa này sẽ được đưa ra trưng bày tại "Con đường lúa gạo từ quá khứ đến tương lai", ở phường Cái Khế, TP. Cần Thơ, từ ngày 22-25/11.

Sản lượng điện của Hà Nội năm nay dự kiến hơn 30 tỷ kWh

Sản lượng điện của Hà Nội năm nay dự kiến hơn 30 tỷ kWh

TPO - Sản lượng điện của TP. Hà Nội năm nay dự kiến hơn 30 tỷ kWh, tăng trên 11%. Trước áp lực cung ứng điện, thành phố thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà, hộ dân lắp điện mặt trời kết hợp hệ thống lưu trữ được hỗ trợ tối đa 6 triệu đồng.

Chàng trai 24 tuổi nổi tiếng vì trùng tên cựu CEO Nvidia Jensen Huang

Chàng trai 24 tuổi nổi tiếng vì trùng tên cựu CEO Nvidia Jensen Huang

TPO - Một nhà sáng lập startup AI 24 tuổi tại Singapore bất ngờ thu hút sự chú ý trên mạng xã hội nhờ trùng tên với cựu CEO Nvidia Jensen Huang. Những ồn ào liên quan đến đời tư của vị cựu lãnh đạo này thậm chí giúp anh tăng lượng truy cập website và có thêm khách hàng tiềm năng.

Mục sở thị 'robot' 33 tấn hàn ray tàu điện Phú Quốc

Mục sở thị 'robot' 33 tấn hàn ray tàu điện Phú Quốc

TPO - Cỗ máy hàn ray tự động nặng 33 tấn lần đầu tiên được đưa vào vận hành tại Việt Nam trên công trường tuyến tàu điện nhẹ Phú Quốc. Cỗ máy giúp tăng năng suất hàn ray nhanh gấp 3-4 lần so với công nhân hàn tay.

Bí thư xã lên 'chợ mạng' rầm rộ chốt đơn đặc sản quê nhà

Bí thư xã lên 'chợ mạng' rầm rộ chốt đơn đặc sản quê nhà

TPO - Ông Đặng Đại Bàng - Bí thư Đảng ủy xã Sen Ngư, tỉnh Quảng Trị - trực tiếp tham gia phiên chợ trực tuyến quảng bá đặc sản địa phương tối 11/11. Hơn 1.400 sản phẩm được khách đặt mua ngay trong buổi phát sóng, trong đó chả cá lóc Ngư Nam là mặt hàng được đặt nhiều nhất.

Sẽ phát triển vùng nguyên liệu dứa, chanh dây ở Bắc Trung Bộ

Sẽ phát triển vùng nguyên liệu dứa, chanh dây ở Bắc Trung Bộ

Tại Diễn đàn phát triển vùng nguyên liệu dứa, chanh dây ở Bắc Trung Bộ, các đại biểu tập trung tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn trong tổ chức sản xuất, liên kết chế biến và tiêu thụ, hướng đến hình thành những vùng trồng tập trung, bền vững.

Đường sắt tốc độ cao: Chọn công nghệ gì, doanh nghiệp Việt làm công đoạn nào?

Đường sắt tốc độ cao: Chọn công nghệ gì, doanh nghiệp Việt làm công đoạn nào?

TPO - Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, trong quá trình đàm phán phải tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc đối với những dự án trọng điểm quốc gia. Đặc biệt, các dự án đường sắt phải gắn với chuyển giao công nghệ, gắn với việc nâng cao năng lực của các nhà đầu tư và doanh nghiệp Việt Nam.