Đặt hàng, giao bài toán từ thực tiễn cho thanh niên

Ngày 3/11, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn tổ chức toạ đàm “Tuổi trẻ tiên phong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả thực thi công vụ”.

Chủ trì toạ đàm có anh Nguyễn Kim Quy – Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội LHTN Việt Nam; anh Lê Hải Long - Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Trưởng Ban Công tác Thanh thiếu nhi, Phó Chủ tịch thường trực Trung ương Hội LHTN Việt Nam.

Toạ đàm được tổ chức trong khuôn khổ chương trình T.Ư Đoàn xét và trao giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo” toàn quốc và giải thưởng “Cán bộ, công chức, viên chức trẻ giỏi” năm 2026.

Thước đo từ thực tiễn, giá trị cho xã hội

Anh Nguyễn Kim Quy cho biết, Nghị quyết số 52 của Bộ Chính trị đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu và động lực để thúc đẩy phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Trong tiến trình đó, tuổi trẻ có lợi thế về tri thức, khả năng tiếp cận công nghệ và tinh thần sáng tạo.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức trẻ, sáng tạo có thể bắt đầu từ những cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng tham mưu, giảm thời gian xử lý công việc và trong công tác phục vụ nhân dân tốt hơn.

Đối với các tác giả, nhóm tác giả, sáng tạo được thể hiện qua những công trình nghiên cứu, những sản phẩm công nghệ, giải pháp kỹ thuật, mô hình mới để góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả trong các lĩnh vực lao động và sản xuất của mình.

“Dù ở vị trí nào thì thước đo của đổi mới sáng tạo phải là hiệu quả thực tiễn, khả năng ứng dụng và giá trị mang lại cho xã hội”, anh Quy nhấn mạnh.

Anh Quy cho biết, thông qua toạ đàm, T.Ư Đoàn, T.Ư Hội LHTN Việt Nam mong muốn tạo điều kiện kết nối giữa những người có những giải pháp và những đơn vị có nhu cầu, cùng các nguồn lực hỗ trợ để đưa sáng kiến, ý tưởng được thực nghiệm, hoàn thiện và nhân rộng vào thực tiễn.

Trao đổi tại tọa đàm, TS. Nguyễn Thị Trang - Giảng viên chính, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Học viện Hành chính và Quản trị công, nhấn mạnh vai trò tiên phong của đội ngũ cán bộ, công chức trẻ trong xây dựng văn hoá số gắn với đạo đức công vụ, trên nền tảng tính liêm chính, trách nhiệm, chuyên nghiệp và phục vụ nhân dân.

Theo chị Trang, cán bộ, công chức trẻ cần đi đầu trong đổi mới phương thức làm việc, khai thác dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm, đặt dưới sự kiểm soát của con người.

Đặc biệt, chuẩn mực đạo đức công vụ phải được giữ vững trên không gian số: nghiêm túc bảo vệ dữ liệu cá nhân, giữ kỷ luật phát ngôn, tuyệt đối không trục lợi từ quyền truy cập thông tin và luôn tận tâm hỗ trợ người dân tiếp cận bình đẳng với dịch vụ công.

Từ thực tiễn, chị Trang đúc kết hình mẫu người trẻ thực thi công vụ kỷ nguyên mới qua ba yếu tố: Vững giá trị - Thạo công nghệ - Mạnh năng lực phục vụ.

Ba yếu tố này có mối quan hệ biện chứng, thạo công nghệ mà thiếu đạo đức dễ dẫn đến lạm quyền; có đạo đức nhưng yếu năng lực số sẽ làm chậm bước tiến của nền hành chính. Các yếu tố này chỉ phát huy giá trị khi chuyển hóa thành năng lực hành động và hiệu quả phục vụ xã hội.

"Đặt hàng”, giao bài toán thật cho thanh niên

Tham luận tại tọa đàm, anh Trần Đăng Tú - Kỹ sư công nghệ mỏ (Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí - PVEP), đại biểu nhận Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo năm 2026, chia sẻ kinh nghiệm phát huy vai trò tuổi trẻ trong phát triển công cụ trợ lý thông minh, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh tại PVEP.

Theo anh Tú, tại PVEP, việc quản lý sản lượng đòi hỏi phải cập nhật liên tục dữ liệu khổng lồ từ 15 dự án, so sánh với kế hoạch và phân tích nguyên nhân biến động để phục vụ điều hành. Dữ liệu nằm trong nhiều tệp, biểu mẫu khác nhau, cán bộ phải dành nhiều thời gian tra cứu, xử lý và kiểm tra thủ công...

Từ thực tiễn này, nhóm cán bộ trẻ PVEP đã chủ động phát triển một công cụ “Trợ lý thông minh” để rút ngắn thời gian tổng hợp, tra cứu dữ liệu và hỗ trợ phân tích sản lượng khai thác.

Công cụ trợ lý thông minh thử nghiệm thành công, giúp tự động hóa tới gần 90% quy trình tổng hợp, phân tích và báo cáo sản lượng; giảm áp lực xử lý thủ công cho kỹ sư để họ tập trung vào công tác tham mưu chiến lược. Chi phí tự phát triển và vận hành đã giúp tiết kiệm ước tính gần 300.000 USD so với việc phải mua sắm một hệ thống thương mại tương đương từ bên ngoài.

"Cần bắt đầu từ một bài toán rõ ràng, thử nghiệm trong phạm vi phù hợp và hoàn thiện qua sử dụng. Sự định hướng của lãnh đạo, hướng dẫn của chuyên gia và phối hợp giữa các bộ phận là điều kiện quan trọng để ý tưởng trở thành sản phẩm”, anh Tú rút ra bài học.

Anh cũng kiến nghị tổ chức Đoàn phối hợp với lãnh đạo chuyên môn “đặt hàng”, giao bài toán thật cho thanh niên, tạo môi trường thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) để người trẻ biến ý tưởng thành sản phẩm.

Cũng tại toạ đàm, anh Đoàn Văn Hiếu - Bí thư Đoàn Thanh niên Tập đoàn Viettel cho biết, tại Viettel, gần 13.000 cán bộ, đoàn viên, thanh niên đang làm việc ở các lĩnh vực mũi nhọn như AI, an ninh mạng, công nghiệp công nghệ cao. Mỗi năm, tuổi trẻ đơn vị đóng góp hơn 2.000 sáng kiến, ý tưởng và 50 - 60 bằng sáng chế, công nghệ lõi, công bố khoa học trong nước và quốc tế...

Kinh nghiệm của Viettel là cơ chế tạo môi trường và cơ hội phát triển cho người trẻ thông qua việc thu hút, trọng dụng nhân tài; giao nhiệm vụ khó; tạo điều kiện tiếp cận công nghệ mới, chuyên gia và môi trường nghiên cứu chuyên sâu. Nuôi dưỡng động lực sáng tạo gắn với niềm tin vào giá trị công việc.

Anh Hiếu đề xuất với T.Ư Đoàn nghiên cứu, triển khai chương trình "Mỗi cơ sở Đoàn một bài toán đổi mới sáng tạo”, trong đó bài toán xuất phát từ nhu cầu thực tế của cơ quan, doanh nghiệp và địa phương. Để tránh hình thức, mỗi bài toán phải được quản trị theo tinh thần "6 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền).