Kết nối sáng kiến, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn
Ngày 23/6, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Unilever Việt Nam chính thức phát động Chương trình "Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn nhựa năm 2026". Tiếp nối thành công của mùa đầu tiên, chương trình năm nay tiếp tục tìm kiếm các giải pháp đổi mới sáng tạo trên toàn bộ chuỗi giá trị nhựa, từ thiết kế bao bì theo hướng tuần hoàn, vật liệu thay thế nhựa, mô hình thu gom - phân loại - tái chế, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý chất thải đến các mô hình kinh doanh tuần hoàn và sáng kiến thay đổi hành vi tiêu dùng.
Đối tượng tham gia gồm doanh nghiệp, startup, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức khoa học - công nghệ và các cá nhân có ý tưởng, giải pháp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực kinh tế tuần hoàn và quản lý rác thải nhựa. Các sáng kiến được lựa chọn không chỉ được trao giải mà còn được kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các đối tác trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo để hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm, thương mại hóa và mở rộng khả năng ứng dụng.
Phát biểu tại lễ phát động, ông Tăng Thế Cường - Cục trưởng Cục Môi trường cho biết, bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển kinh tế tuần hoàn đang trở thành xu thế tất yếu trong chiến lược tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của Việt Nam. Sau hơn ba năm triển khai Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, đặc biệt là cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), nhiều doanh nghiệp đã chủ động thay đổi cách tiếp cận trong thiết kế sản phẩm, thu hồi và tái chế bao bì sau tiêu dùng, từng bước hình thành chuỗi giá trị tuần hoàn.
Tuy nhiên, theo ông Cường, khoảng cách giữa các ý tưởng đổi mới sáng tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường vẫn còn khá lớn. Nhiều sáng kiến có tiềm năng nhưng thiếu nguồn lực để hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm hoặc kết nối với doanh nghiệp.
"Điểm khác biệt của chương trình không chỉ là tìm kiếm các ý tưởng mới mà còn tạo diễn đàn kết nối giữa Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp, giúp các sáng kiến được hoàn thiện, thử nghiệm, ứng dụng và nhân rộng. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực môi trường, góp phần giải quyết bài toán ô nhiễm nhựa và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn", ông Cường nhấn mạnh.
Theo Cục trưởng Cục Môi trường, kết quả mùa đầu tiên năm 2024 cho thấy chương trình đã thu hút hơn 350 sáng kiến của trên 500 tác giả trên cả nước. Nhiều giải pháp sau đó tiếp tục được hỗ trợ kết nối với doanh nghiệp và chuyên gia để hoàn thiện, mở rộng khả năng ứng dụng trong thực tế, cho thấy tiềm năng rất lớn của cộng đồng đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực môi trường.
Doanh nghiệp đồng hành cùng mục tiêu phát triển bền vững
Đại diện đơn vị đồng hành, bà Nguyễn Thị Bích Vân - Tổng Giám đốc Quốc gia Unilever Việt Nam, cho rằng ô nhiễm nhựa là một trong những thách thức môi trường lớn nhất hiện nay và không một tổ chức hay doanh nghiệp nào có thể giải quyết nếu hành động đơn lẻ.
Theo bà Vân, để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa Chính phủ, doanh nghiệp, giới khoa học, các tổ chức xã hội và cộng đồng đổi mới sáng tạo. Trong đó, đổi mới sáng tạo chính là chìa khóa để tạo ra các giải pháp mới, giúp sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và giảm phát sinh chất thải nhựa.
Là doanh nghiệp theo đuổi chiến lược phát triển bền vững trong nhiều năm qua, Unilever Việt Nam đã triển khai nhiều sáng kiến nhằm giảm sử dụng nhựa nguyên sinh, thúc đẩy thiết kế bao bì có khả năng tái chế hoặc tái sử dụng, đồng thời mở rộng các mô hình thu gom và tái chế bao bì sau tiêu dùng. Thông qua chương trình năm 2026, doanh nghiệp mong muốn tiếp tục đồng hành cùng các nhà khoa học, startup và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo để đưa những ý tưởng tiềm năng trở thành các giải pháp có khả năng triển khai ở quy mô lớn.
Theo Ban tổ chức, điểm mới của Chương trình "Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn nhựa năm 2026" là không dừng lại ở việc tìm kiếm sáng kiến mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo về tuần hoàn nhựa. Các nhóm có giải pháp tiềm năng sẽ được tham gia hoạt động cố vấn chuyên môn, kết nối với doanh nghiệp, nhà đầu tư và các đối tác trong hệ sinh thái để hoàn thiện sản phẩm, thử nghiệm, thương mại hóa và nhân rộng mô hình.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm ô nhiễm nhựa, chương trình được kỳ vọng sẽ trở thành cầu nối đưa các sáng kiến đổi mới sáng tạo đến gần hơn với thị trường, góp phần thực hiện hiệu quả Luật Bảo vệ môi trường, cơ chế EPR cũng như các cam kết phát triển bền vững của Việt Nam.
