Khó tìm ven
Randy Spivey - một trong những luật sư của Christa Pike - cho biết nữ tử tù vẫn trong tình trạng nguy kịch vào ngày 1/10, sau nỗ lực thi hành án tử hình bất thành vào đêm hôm trước.
Theo các luật sư, đội thi hành án đã phải thử ít nhất bảy mũi kim để tìm tĩnh mạch phù hợp nhằm truyền liều thuốc gây chết người cho Pike. Các luật sư nói thêm rằng bà Pike đã bị phồng rộp và bỏng rát quanh vị trí tiêm truyền.
Những chi tiết này củng cố nhận định của các chuyên gia y tế, rằng bà Pike sống sót sau quy trình tử hình là do thuốc pentobarbital có thể đã rò rỉ vào các mô xung quanh vị trí tiêm thay vì đi vào mạch máu. Điều đó có thể đã ngăn cản thuốc đạt đến nồng độ cần thiết trong hệ tuần hoàn của bà để làm ngừng thở.
Tuy nhiên, thuốc vẫn có thể làm giảm nồng độ oxy hoặc làm suy yếu hệ tuần hoàn của Pike đủ để gây tổn thương não vĩnh viễn. Bất kỳ sự rò rỉ nào của thuốc vào mô cũng có thể gây bỏng hóa học.
Mặc dù các chi tiết về nỗ lực thi hành án tử hình cho thấy có vấn đề với quá trình truyền thuốc qua đường tĩnh mạch, nhưng cũng có thể có nhiều yếu tố khác cùng tác động, theo các luật sư. Điều này có thể do cách thức hoặc vị trí đặt ống thông tĩnh mạch, do tĩnh mạch của bà Pike quá mảnh. Các luật sư tiết lộ, bác sĩ thường gặp khó khăn khi tìm tĩnh mạch mỗi lần lấy máu cho bà, và bà Pike mắc một chứng rối loạn máu khiến vấn đề này trở nên trầm trọng hơn.
Họ nói thêm rằng, trong quá trình thi hành án, bà Pike thậm chí đã cố gắng hỗ trợ nhân viên đặt đường truyền tĩnh mạch.
"Bà ấy liên tục nói: Làm ơn, hãy thử ở vị trí cao hơn trên vai tôi, làm ơn thử ở đây, làm ơn thử ở đây”, luật sư Randy Spivey kể lại.
Ông cho biết thêm rằng bà Pike đã cảm ơn các nhân viên khi họ nói rằng đã đặt được ống thông tĩnh mạch.
Trong một tuyên bố vào tối 30/9, Sở Cải huấn Tennessee khẳng định cơ quan này "đã tuân thủ mọi bước trong quy trình thi hành án tử hình hợp pháp của tiểu bang, vốn được Văn phòng Tổng chưởng lý phê chuẩn”.
Tình trạng thuốc tiêm tĩnh mạch rò rỉ vào mô dưới da được gọi là "rò rỉ dịch truyền”. Hiện tượng này từng được ghi nhận trong các vụ tử hình thất bại trước đây, bao gồm cả những vụ gây ra các vết bỏng hóa chất nghiêm trọng.
Các chuyên gia cho biết, trong môi trường y tế, các bác sĩ giàu kinh nghiệm thường có thể nhận biết dấu hiệu rò rỉ dịch truyền ngay khi nó xảy ra.
Các phóng viên chứng kiến nỗ lực thi hành án tử hình kể lại rằng, có thời điểm bà Pike mô tả cảm giác nóng rát tại một điểm trên cánh tay - cảm giác như thể nó sắp nổ tung - và hỏi liệu điều đó có bình thường hay không.
"Cơn đau ở cánh tay lẽ ra phải là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng cho thấy dịch truyền đang bị rò rỉ ra ngoài mạch máu”, bác sĩ Mark Heath - Phó giáo sư chuyên ngành gây mê tại Trung tâm Y tế Irving thuộc Đại học Columbia - nhận định.
Đồng quan điểm, bác sĩ Joel Zivot - Giáo sư chuyên ngành gây mê tại Trường Y thuộc Đại học Emory, người từng được các luật sư của bà Pike mời làm chuyên gia y tế - nhận định rằng bà Pike có nguy cơ cao gặp biến chứng rò rỉ dịch truyền ra ngoài mạch máu. “Hệ thống tĩnh mạch của bà ấy nhỏ và có thể khá mỏng manh”, bác sĩ Zivot nói. "Nếu bơm một lượng lớn chất ăn mòn vào tĩnh mạch nhỏ như vậy dưới áp lực cao, mạch máu sẽ bị vỡ”.
Ông cho biết các đặc tính hóa học của loại thuốc gây chết người pentobarbital có thể gây bỏng mô và da trong quá trình thi hành án.
Lọ thuốc độc có vấn đề?
Pentobarbital là một loại thuốc thuộc nhóm barbiturat, hoạt động bằng cách ức chế hoạt động của hệ thần kinh. Đây là loại thuốc chủ yếu được sử dụng để thực hiện an tử cho động vật. Thuốc này cũng từng được sử dụng tại các bang cho phép áp dụng biện pháp hỗ trợ y tế để chấm dứt sự sống.
Tác dụng chính của thuốc là làm ngưng hoạt động trong não, bao gồm cả các tế bào thần kinh ở thân não có chức năng điều khiển hô hấp. Cơ thể sẽ rơi vào trạng thái hôn mê, tiếp đó là suy hô hấp và ngừng tim.
Chính quyền liên bang đã áp dụng quy trình tiêm thuốc độc sử dụng duy nhất một loại thuốc là pentobarbital trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump.
Dưới thời Tổng thống Joe Biden, quy trình này đã bị hủy bỏ sau khi một cuộc đánh giá của Bộ Tư pháp vào tháng 1/2025 kết luận rằng vẫn còn "những nghi ngại đáng kể" về việc liệu sử dụng pentobarbital để tiêm có "gây ra đau đớn và khổ sở không cần thiết" hay không.
Chính quyền hiện tại của Tổng thống Trump đã khôi phục việc sử dụng loại thuốc này, bên cạnh việc áp dụng cả hình thức xử bắn.
Trong trường hợp của bà Pike, các chuyên gia y tế cho rằng cũng có khả năng bản thân loại thuốc pentobarbital đó đã gặp vấn đề.
Báo cáo của Bộ Tư pháp ghi nhận rằng nhà sản xuất chính của pentobarbital đã hạn chế việc sử dụng loại thuốc này trong các vụ tử hình. Hệ quả là các bang đã phải tìm đến những công ty hóa chất và các cơ sở pha chế thuốc - những nơi chịu sự quản lý lỏng lẻo hơn.
"Liệu có khả năng là chính loại thuốc pentobarbital đó đã không được bào chế đúng cách?”, bác sĩ Zivot đặt câu hỏi. "Liệu thuốc có bị biến chất hay hết hạn sử dụng không? Tất cả những điều đó đều có thể xảy ra”.
Ngay sau khi phương pháp tiêm thuốc độc được áp dụng lần đầu tại Mỹ vào cuối những năm 1970 - vốn được xem là cách tử hình mang tính y tế hơn và ít gây đau đớn hơn, đã xuất hiện những vụ tử hình kéo dài hoặc gặp sự cố.
Một phần nguyên nhân là do việc tiêm thuốc thường được thực hiện bởi nhân viên trại giam với trình độ chuyên môn y tế hạn chế. Hầu hết các bác sĩ và chuyên gia gây mê đều từ chối tư vấn hoặc tham gia vì lý do đạo đức.
Các tù nhân đã lập luận trước tòa rằng phương pháp tiêm thuốc độc không loại bỏ được cảm giác đau đớn và thống khổ, mà chỉ che giấu nó. "Đó không phải là phương pháp nhân đạo nhất, mà chỉ là phương pháp trông có vẻ nhân đạo nhất”, Corinna Lain - Giáo sư luật - nhận định.
Để đối phó với những tranh cãi này, các bang đã giữ kín quy trình thực hiện, đồng thời thông qua các đạo luật ngăn cản công chúng tiếp cận những thông tin chi tiết như nguồn gốc thuốc và liều lượng được sử dụng.
Các luật sư của bà Pike cho biết, họ hy vọng các hồ sơ liên quan sẽ được lưu giữ, giúp họ tìm hiểu nguyên nhân khiến quá trình thi hành án tử hình đối với bà gặp sự cố. Họ khẳng định đã nhiều lần cảnh báo trước tòa rằng tình trạng sức khỏe của bà Pike có thể gây ra vấn đề, nhưng những cảnh báo đó đã bị phớt lờ.
Đáng chú ý, luật sư của bà cho biết trong số ít nhất bảy mũi kim được sử dụng để cố gắng đặt đường truyền tĩnh mạch trên cánh tay trái của bà Pike, có một mũi kim dường như đã bị cong khi được rút ra sau một lần thực hiện bất thành.
Các chuyên gia y tế cho rằng, bất kể nguyên nhân khiến việc thi hành án thất bại là gì, việc bà Pike có thể đã phải chịu tác động của liều lượng thuốc pentobarbital trong một khoảng thời gian dài đã tạo ra nguy cơ tổn thương não vĩnh viễn.
"Bà ấy có thể phải đối mặt với những biến chứng y khoa nghiêm trọng”, bác sĩ Zivot nói.
