Nghi thức ra mắt Mô hình Chuyển giao Công nghệ Canh tác Bền vững (CoE) tại Đắk Lắk. Ảnh: Minh Thùy
Sự kiện diễn ra tại Khu sản xuất thực nghiệm của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI), với sự tham dự của ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Viện WASI, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, cùng đại diện từ Bayer Việt Nam, các đối tác trong chuỗi cung ứng, hợp tác xã sản xuất, doanh nghiệp chế biến xuất khẩu và đông đảo nhà nông tại khu vực.
Mô hình Center of Excellence (CoE) được xây dựng trên nền tảng hợp tác công - tư nhằm thúc đẩy chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, ứng dụng công nghệ trong sản xuất và tăng cường liên kết chuỗi giá trị đối với hai ngành hàng nông sản chủ lực của Tây Nguyên là cà phê và sầu riêng.
Giải bài toán phát triển bền vững cho nông sản Tây Nguyên
Tây Nguyên hiện là vùng sản xuất cà phê lớn nhất cả nước, đồng thời đang là vùng trọng điểm phát triển sầu riêng phục vụ xuất khẩu. Tuy nhiên, cùng với cơ hội từ thị trường, người sản xuất cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, dịch hại gia tăng, chi phí đầu vào tăng cao và các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế về chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc cũng như kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Bên cạnh đó, việc tiếp cận các giải pháp khoa học công nghệ hiện đại của nhiều hộ sản xuất còn hạn chế. Liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến và đơn vị xuất khẩu ở nhiều nơi chưa thực sự chặt chẽ, dẫn đến khó khăn trong việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản.
Nhà nông tham quan vườn sầu riêng tại khu sản xuất thực nghiệm của WASI. Ảnh: Minh Thùy
Theo các chuyên gia, để duy trì lợi thế cạnh tranh của ngành hàng cà phê và sầu riêng trong bối cảnh thị trường toàn cầu thay đổi nhanh chóng, cần thúc đẩy mạnh mẽ việc chuyển giao công nghệ, chuẩn hóa quy trình sản xuất và xây dựng các mô hình liên kết bền vững.
Đó cũng là lý do mô hình CoE được triển khai. Tại sự kiện, các đại biểu đã tham gia thảo luận về những vấn đề nổi bật trong sản xuất hiện nay như quản lý dịch hại, sử dụng tài nguyên nước hiệu quả, nâng cao chất lượng đất canh tác, kiểm soát dư lượng và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường xuất khẩu.
Các bên đồng thời tham quan khu sản xuất thực nghiệm của WASI để tìm hiểu hệ thống giải pháp canh tác tích hợp do Bayer và các đối tác phối hợp triển khai.
Theo đó, mô hình giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ như áp dụng tiêu chuẩn Quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM), sử dụng hệ thống dự báo tiểu vùng khí hậu, ứng dụng công nghệ tưới thông minh, thiết bị phun thuốc tự động và các công cụ hỗ trợ quản lý sản xuất. Mục tiêu là giúp người nông dân tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu ngày càng khắt khe.
Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, mô hình còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ sản xuất toàn diện thông qua kết nối người nông dân với đơn vị cung cấp giải pháp hỗ trợ tài chính và các doanh nghiệp thu mua, chế biến, xuất khẩu.
Hợp tác công - tư thúc đẩy chuyển giao công nghệ
Một trong những điểm nhấn của chương trình là là “Nghi thức Cam kết Hợp tác Công – Tư” giữa các bên tham gia nhằm xây dựng, vận hành và từng bước nhân rộng mô hình CoE trên địa bàn Tây Nguyên.
Mô hình CoE là bước phát triển tiếp theo được xây dựng dựa trên kinh nghiệm từ dự án Better Life Farming đã triển khai trước đây. Nếu Better Life Farming chủ yếu tập trung hỗ trợ các hộ nông dân quy mô nhỏ, thì CoE hướng đến các vùng sản xuất tập trung, hợp tác xã và các đơn vị tham gia chuỗi giá trị xuất khẩu.
Ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Minh Thùy
Trong mô hình này, mỗi đối tác tham gia đảm nhận một vai trò riêng biệt nhưng có tính bổ trợ lẫn nhau. Bayer Việt Nam cùng các đối tác thuộc khối tư nhân tham gia xây dựng kế hoạch hành động, phát triển quy trình canh tác, biên soạn tài liệu đào tạo chuyên sâu và cung cấp các giải pháp công nghệ phục vụ sản xuất.
Các doanh nghiệp đối tác đồng thời hỗ trợ triển khai giải pháp quản lý nước, trạm dự báo tiểu vùng khí hậu, thiết bị phun thuốc tự động và kết nối thị trường tiêu thụ.
Trong khi đó, các đơn vị thuộc khối công như Cục Bảo vệ thực vật, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (TTKNQG) và Viện WASI đóng vai trò chỉ đạo và định hướng chuyên môn, hỗ trợ xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, triển khai các chương trình tập huấn thực địa, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật theo tiêu chuẩn xuất khẩu và hỗ trợ cấp mã số vùng trồng.
Ts Lê Quốc Thanh, Giám đốc TTKNQG đánh giá cao cách tiếp cận của mô hình CoE khi không chỉ tập trung vào một giải pháp kỹ thuật đơn lẻ mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho người sản xuất.
“Đây là hướng đi rất phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn và phát triển bền vững mà ngành Nông nghiệp và Môi trường đang tập trung triển khai. Thành công của mô hình CoE sẽ không được đo bằng số lượng hội thảo hay số lượng lớp tập huấn được tổ chức, mà được đo bằng những thay đổi thực chất trên đồng ruộng, bằng việc người nông dân tăng năng suất, giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường và nâng cao thu nhập một cách bền vững", ông Thanh chia sẻ.
Phát biểu tại sự kiện, ông KG Krisnamurthy, Giám đốc Nhánh Khoa học Cây trồng, Bayer Việt Nam cũng nhấn mạnh Bayer xác định phát triển nông nghiệp bền vững không chỉ là nâng cao năng suất mà còn phải tạo ra những giá trị lâu dài cho người nông dân, môi trường và cộng đồng.
Ông cho rằng mô hình CoE thể hiện cam kết dài hạn của Bayer cùng các đối tác công - tư trong việc thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững tại Tây Nguyên nói riêng và Việt Nam nói chung.
“Mô hình này được kỳ vọng trở thành một hệ sinh thái tri thức, cung cấp những hỗ trợ toàn diện, kết nối nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến; giúp người sản xuất tiếp cận công nghệ, thích ứng với biến động khí hậu và thị trường, qua đó nâng cao vị thế nông sản Tây Nguyên trên thị trường quốc tế”, ông KG Krisnamurthy chia sẻ.
Nâng cao vai trò phụ nữ trong phát triển nông nghiệp
Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Bayer Việt Nam chính thức phát động chiến dịch “Năm Quốc tế Nữ Nông dân 2026” tại Việt Nam nhằm hưởng ứng sáng kiến của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO).
Hiện nay, phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp nhưng vẫn còn đối mặt với nhiều rào cản trong tiếp cận kiến thức, nguồn lực và cơ hội phát triển kinh tế. Vì vậy, việc tăng cường trao quyền cho phụ nữ được xem là một trong những giải pháp góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.
Chương trình dự kiến tập trung vào ba nhóm hoạt động chính gồm đào tạo kỹ thuật canh tác bền vững cho 2.000 nữ nông dân tại Tây Nguyên; tổ chức cuộc thi sáng tạo nội dung số với chủ đề “Bàn tay dịu dàng – Canh tác vững vàng”; đồng thời lồng ghép các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng dành cho phụ nữ nông thôn.
Trước đó, Bayer Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ phụ nữ trong lĩnh vực nông nghiệp. Năm 2025, doanh nghiệp phối hợp cùng Trung tâm Khuyến nông Đắk Lắk thành lập Câu lạc bộ Nữ Đại sứ Cà phê Bền vững và xây dựng các mô hình cà phê kiểu mẫu do nữ nông dân làm chủ.
Các hoạt động đào tạo kỹ thuật canh tác bền vững cho nữ nông dân tại Tây Nguyên đã được Bayer triển khai trong nhiều năm qua. Ảnh: Minh Thùy
Thông qua các chương trình đào tạo, kết nối tri thức và thúc đẩy vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong sản xuất nông nghiệp, Bayer Việt Nam kỳ vọng sẽ tiếp tục nhân rộng những mô hình hiệu quả, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và mang lại giá trị lâu dài cho cộng đồng.
