Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi UBND tỉnh Khánh Hòa phản hồi kiến nghị liên quan đến hướng tuyến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn đi qua khu vực Di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai. Bộ cho biết sẽ yêu cầu đơn vị tư vấn nghiên cứu kỹ các yếu tố địa hình, địa chất, giải phóng mặt bằng và tác động đến di tích để lựa chọn phương án tuyến phù hợp trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi.
Theo Bộ Xây dựng, Ban Quản lý dự án Thăng Long đang triển khai các thủ tục lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án. Trên cơ sở tiếp thu ý kiến địa phương, Bộ sẽ chỉ đạo chủ đầu tư và đơn vị tư vấn đánh giá toàn diện các điều kiện thực tế nhằm hạn chế ảnh hưởng đến đời sống người dân, các công trình văn hóa, lịch sử, tâm linh, đồng thời bảo đảm hiệu quả khai thác của tuyến đường sắt trong tương lai.
Trước đó, ngày 29/5, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng rà soát, điều chỉnh hướng tuyến đoạn qua khu vực tháp Hòa Lai. Đây là di tích kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ được Thủ tướng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2016.
Theo địa phương, trong quá trình phối hợp lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai, tỉnh đã rà soát hồ sơ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Kết quả cho thấy đoạn tuyến từ Km1246 đến Km1247 dự kiến xây dựng theo phương án cầu cạn và đi qua khu vực bảo vệ II của di tích.
UBND tỉnh Khánh Hòa cho rằng việc xuất hiện một công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn trong vùng phụ cận có thể ảnh hưởng đến không gian cảnh quan văn hóa - lịch sử, trục nhìn kiến trúc và tính toàn vẹn của di tích. Bên cạnh đó, quá trình thi công cũng tiềm ẩn nguy cơ tác động đến môi trường khảo cổ học và các địa tầng khảo cổ chưa được nghiên cứu đầy đủ.
Địa phương cũng bày tỏ lo ngại về rung chấn và tiếng ồn phát sinh trong quá trình thi công, vận hành tuyến đường sắt tốc độ cao. Với tải trọng lớn và tần suất khai thác cao, công trình có thể ảnh hưởng đến độ ổn định kết cấu và trạng thái bảo tồn của quần thể kiến trúc Chăm cổ có niên đại hàng nghìn năm.
UBND tỉnh Khánh Hòa đánh giá việc tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua khu vực bảo vệ II có thể làm thay đổi cảnh quan gắn với di tích, ảnh hưởng đến khả năng cảm nhận giá trị của quần thể tháp Chăm cổ và làm suy giảm tính toàn vẹn của không gian bảo tồn. Ngoài ra, các hạng mục thi công như xử lý nền móng, khoan cọc và xây dựng cầu cạn cũng có nguy cơ tác động tới các tầng văn hóa khảo cổ chưa được phát lộ.
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Khánh Hòa kiến nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu điều chỉnh hướng tuyến ra ngoài phạm vi khu vực bảo vệ II của di tích...
