Nghệ sĩ biểu diễn bị xâm hại quyền lợi, kêu ai?

Nghệ sĩ biểu diễn bị xâm hại quyền lợi, kêu ai?
TP - Ở VN, hiện có hai tổ chức quản lý tập thể quyền liên quan đến âm nhạc, bảo vệ quyền tác giả âm nhạc và quyền của các nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình. Nhưng chưa có một tổ chức riêng bảo vệ quyền lợi cho ca sĩ, nghệ sĩ biểu diễn.

> Ca nương kể chuyện hát ca trù ở Hàn Quốc
> Trọng Tấn - Anh Thơ: Từ giảng đường đến sân khấu

Mới đây, ca sĩ Thái Thùy Linh tuyên bố trên một tờ báo sẽ khởi kiện các đơn vị sử dụng đĩa CD “Bộ đội” mà không có sự chấp thuận của cô cũng như không trả thù lao cho cô. Nhưng sau đó, không một đơn vị nào quan tâm, đĩa CD “Bộ đội” của cô vẫn nhan nhản trên các website âm nhạc. Không biết rồi ca sĩ Thái Thùy Linh sẽ làm gì với tuyên bố của mình.

Thái Thùy Linh không phải người đầu tiên châm ngòi cho phong trào tự bảo vệ quyền lợi của ca sĩ. Trước đây, đã có vụ kiện “đình đám” của ca sĩ Mỹ Tâm đối với một số đơn vị sử dụng giọng hát của cô để kinh doanh sinh lời mà không trả tiền thù lao cho cô. Mỹ Tâm thuê một công ty Luật đại diện và cuối cùng cô cũng thu về được khoảng 1 tỷ đồng.

Khi chưa có tổ chức đại diện tập thể nào đứng ra bảo vệ quyền lợi cho mình thì nghệ sĩ biểu diễn chỉ còn cách khởi kiện ra Tòa hoặc ủy thác cho các công ty luật thực hiện việc đó – như Mỹ Tâm. Những tưởng đó là trận thắng đầu tiên giúp các ca sĩ, nghệ sĩ vững tin “xông lên” đòi công lý, nhưng rồi tất cả lại im lìm, đâu lại vào đó, tình trạng vi phạm bản quyền người biểu diễn vẫn cứ tràn lan. Một người trong giới bình luận: có bao nhiêu ca sĩ, nghệ sĩ biểu diễn có đủ điều kiện để làm như ca sĩ Mỹ Tâm? Họ cho rằng chỉ giống như “con kiến kiện củ khoai”, vì quá nhiều những rắc rối bất thành văn kèm theo.

Ở VN, hiện mới có hai tổ chức quản lý tập thể quyền liên quan đến âm nhạc là VCPMC (Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam) và RIAV (Hiệp hội công nghiệp ghi âm Việt Nam) – quản lý quyền của các nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình. Vậy còn ca sĩ, nghệ sĩ biểu diễn họ có cần một tổ chức đứng ra bảo vệ quyền lợi?

Với hai tổ chức như hiện nay, về nguyên tắc pháp lý và thực tế có thể thực hiện được việc bảo vệ quyền lợi cho ca sĩ, nghệ sĩ biểu diễn. Bởi khi bảo hộ một sản phẩm âm nhạc sẽ liên quan đến các đối tượng được Luật sở hữu trí tuệ bảo hộ như: tác giả phần âm nhạc, nhà sản xuất và các nghệ sĩ biểu diễn trong sản phẩm âm nhạc đó. Cũng theo nguyên tắc đó thì chỉ cần RIAV hoặc VCPMC đứng ra bảo hộ quyền lợi cho nghệ sĩ biểu diễn là được. Không nên để xẩy ra tình trạng cùng trong 1 sản phẩm âm nhạc mà chỉ có 2 đối tượng được bảo hộ (tác giả phần nhạc, nhà sản xuất bản ghi) còn người biểu diễn thì bị bỏ qua. Tuy nhiên xét về chức năng nhiệm vụ thì RIAV có khả năng thực hiện việc đó vì quyền của người biểu diễn nằm trong nhóm quyền liên quan đến quyền tác giả mà RIAV hiện đang bảo hộ đó là quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, và trong nhiều trường hợp thì ca sĩ, nghệ sĩ biểu diễn và nhà sản xuất bản ghi lại là một.

Xu hướng, mô hình chung của các nước trên thế giới là Nhà nước cho phép thành lập một tổ chức quản lý tập thể quyền của người biểu diễn, hoạt động độc lập với tổ chức bảo vệ quyền tác giả và tổ chức bảo vệ quyền của nhà sản xuất bản ghi. Đây là nơi nghệ sĩ biểu diễn có thể nhờ cậy, để họ chuyên tâm vào hoạt động nghệ thuật.

Bị xâm hại quy mô lớn

Vào đầu những năm 2006, 2007 khi dịch vụ SMS (dịch vụ giá trị gia tăng) của các nhà mạng phát triển kéo theo rất nhiều mảng kinh doanh nội dung hái ra tiền như: dịch vụ nhạc chuông, dịch vụ Logo, hình nền..., nhà kinh doanh sử dụng hình ảnh “hot” của các nghệ sĩ trong và ngoài nước để cung cấp cho khách hàng. Nhưng đa số nghệ sĩ chẳng được gì.

Sang đến cuối năm 2008 đầu 2009, các website âm nhạc mọc lên như nấm, dịch vụ nhạc chuông chờ của nhà mạng phát triển ồ ạt. Một CD, VCD… được phát hành ra thị trường còn chưa kịp tiêu thụ thì ngay lập tức trên các website âm nhạc, dịch vụ nhạc chuông chờ của nhà mạng đã nhan nhản. Ca sĩ chỉ biết kêu trời.

Cùng chuyên mục

Công bố làm phim ‘Tuyên ngôn độc lập’

Công bố làm phim ‘Tuyên ngôn độc lập’

TPO - Bộ phim "Tuyên ngôn độc lập" do đạo diễn Phi Tiến Sơn thực hiện tái hiện những sự kiện lịch sử từ cuối tháng 8 đến ngày 2/9/1945, dự kiến ra mắt dịp Quốc khánh năm 2027.

Đôi bàn tay cô giáo

Đôi bàn tay cô giáo

Các bạn! Mỗi lần tôi ghé sát mắt vào trang giấy hay màn hình điện thoại để mượn những con chữ trải lòng cùng bạn đọc là một lần tôi nhớ về cô, nhớ về đôi bàn tay dịu dàng, ấm áp đã giúp tôi viết nên trang mới của cuộc đời. Có lẽ suốt những năm tháng tuổi thơ, hiện tại và cả sau này tôi vẫn sẽ không quên được cái ngày đó - một dấu mốc quan trọng trong hành trình thay đổi số phận của tôi.

Hé lộ kho cổ vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm

Hé lộ kho cổ vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm

TPO - 70 hiện vật gốm sứ từ tàu đắm Cù Lao Chàm có niên đại thế kỷ XV-XVI cùng nhiều bảo vật quốc gia, cổ vật quý được giới thiệu tại triển lãm ở Đà Nẵng thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Tiếp nối dấu ấn được UNESCO chọn giới thiệu với thế giới như một trải nghiệm văn hóa đặc sắc của Việt Nam, Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc. Đây là bước tiến lớn, khẳng định triết lý Cà Phê Đạo của Nhà sáng lập – Chủ tịch tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ trên toàn cầu sau khi hiện diện trên quê hương Trà Đạo Nhật Bản.

Sau 'Huy Bến xe', TPHCM rà soát phim giang hồ mạng

Sau 'Huy Bến xe', TPHCM rà soát phim giang hồ mạng

TPO - Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cho biết đang rà soát thông tin trên mạng hằng ngày, phối hợp công an xử lý nội dung vi phạm, trong đó có phim ca nhạc khai thác đề tài giang hồ, tội phạm, bạo lực để thu hút người xem.

Đại tướng Phan Văn Giang gợi mở những đề tài mới về người lính

Đại tướng Phan Văn Giang gợi mở những đề tài mới về người lính

TPO - Công việc của những người lính nghiên cứu, sản xuất vũ khí, trang bị là một trong những đề tài Đại tướng Phan Văn Giang gợi ra cho văn nghệ sĩ Quân đội. Đại tướng cũng đề nghị các cơ quan, đơn vị tạo điều kiện để người sáng tác đi thực tế, nhất là ở những lĩnh vực khó và địa bàn trọng yếu.

NSƯT Tân Nhàn nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

NSƯT Tân Nhàn nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

TPO - Sáng 19/11, PGS.TS. NSƯT Tân Nhàn - Trưởng khoa Thanh nhạc, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam - được trao bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì những thành tích xuất sắc trong đổi mới giảng dạy, đào tạo và bồi dưỡng sinh viên trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện.

Chi tiết chuỗi hoạt động mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chi tiết chuỗi hoạt động mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

TPO - Từ ngày 21-24/11, Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 với nhiều sự kiện đặc sắc như diễu hành di sản quanh hồ Hoàn Kiếm, trình diễn ánh sáng 3D mapping tại Tháp Rùa, triển lãm văn hóa và đại nhạc hội quy mô 50.000 khán giả tại sân vận động Mỹ Đình.

Phiên bản 'Con đĩ đánh bồng' mới

Phiên bản 'Con đĩ đánh bồng' mới

TPO - "Con đĩ đánh bồng" là điệu múa cổ của làng Triều Khúc, người múa phải là nam đóng giả nữ. Tồn tại qua hơn 1.000 năm, mới đây di sản này đã thu hút sự tham gia của một số nghệ sĩ quốc tế đến từ Pháp, Hà Lan, Italy trong sự kiện hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam.

Vẽ lại những điều có thể biến mất

Vẽ lại những điều có thể biến mất

TPO - Họa sĩ vẽ một góc vườn ở Bắc Sơn vì lo cảnh vật ấy có thể biến mất khi du lịch cộng đồng phát triển. Từ những góc vườn, bến sông đến những tác phẩm nhỏ xinh, triển lãm “Miền xa - miền gần” cho thấy cách các nghệ sĩ lưu giữ những hình ảnh bình dị của đời sống.

Đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm, người dân khen hoành tráng

Đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm, người dân khen hoành tráng

TPO - Sự xuất hiện của đôi rồng khổng lồ mang phong cách thời Lý tại sân khấu Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 đang tạo nên những luồng ý kiến trái chiều. Người trầm trồ trước thiết kế hoành tráng, người lại lo ngại công trình lấn át không gian cảnh quan quen thuộc của Hồ Gươm.