Xe điện 'dịch vụ' - cuộc đua mới của các hãng tại Việt Nam

Thị trường xe điện Việt Nam đang chứng kiến nhiều hơn sự xuất hiện của những mẫu xe nhắm đến tệp khách hàng kinh doanh dịch vụ vận tải, giao nhận hàng hóa.

Sau thời gian dài thị trường xe điện Việt ngập tràn các thương hiệu và sản phẩm tập trung vào mảng ôtô điện du lịch, xe điện "dịch vụ" - hay rộng hơn là nhóm xe phục vụ nhu cầu kinh doanh dịch vụ vận tải, giao nhận hàng hóa - đang nhận được sự quan tâm từ nhiều hãng xe khác nhau.

Từ VinFast, Kim Long, Selex Motors đã có sản phẩm xe điện thương mại cho đến thương hiệu Volty vừa ra mắt của Nuen Moto, hay cả Tasco và TMT Motors đều đã xác nhận kế hoạch ra mắt xe điện phục vụ nhu cầu vận chuyển người và hàng hóa đặc thù.

Nhiều xe điện "dịch vụ" ra mắt

Ở thị trường Việt Nam, Honda cùng với Selex Motors có lẽ là những hãng đầu tiên ra mắt dòng xe máy điện với định hướng từ đầu phục vụ mục đích vận chuyển hàng hóa, kinh doanh dịch vụ vận tải.

Trước khi CUV e: hay ICON e: ra mắt thị trường Việt Nam, Honda Benly e: đã xuất hiện trên đường phố Việt Nam với vai trò xe giao nhận, chỉ phục vụ giới hạn cho Bưu điện Việt Nam và một thương hiệu thức ăn nhanh.

Selex Motors thậm chí tự mô tả mẫu xe máy điện Selex Camel của mình là "xe điện bán tải đầu tiên tại Việt Nam", nhấn mạnh khả năng tải nặng, tích hợp đa dạng các thùng hàng.

Gần đây, Nuen Moto giới thiệu thương hiệu xe máy điện Volty, "nhá hàng" mẫu xe đầu tiên Volty U1 kèm khả năng tùy biến cao, bao gồm linh hoạt chuyển đổi để tối ưu dung tích chở hàng, phù hợp khách hàng doanh nghiệp vận tải.

Điểm chung của các mẫu xe máy điện "dịch vụ" này là khung xe kéo dài, thiết kế chỉ dành cho một người ngồi với khu vực yên sau chuyển đổi thành đế kim loại, cho phép gắn bổ sung thùng hàng, phục vụ nhu cầu vận chuyển hàng hóa.

Thiết kế này khác biệt so với phần lớn xe máy điện phổ thông tại Việt Nam - vốn sử dụng yên đơn kéo dài và nghiêng hẳn về mục đích chở người.

Nhóm xe này còn có một vài đặc trưng như gọn gàng để linh hoạt trong không gian ngõ hẻm và đô thị chật chội, gói pin dung lượng lớn hoặc tính năng đổi pin để đáp ứng nhu cầu di chuyển tần suất cao.

Ở nhóm xe 4 bánh, VinFast bên cạnh trình làng dòng sản phẩm Green tối ưu cho người chạy taxi, kinh doanh dịch vụ vận tải còn trình làng xe van điện EC Van và dòng xe bus điện EBus.

Một trong những thương hiệu xe điện thương mại đáng chú ý ở thị trường Việt Nam là Kim Long. Hãng này đã có xe van điện GK48 EV, các mẫu xe bus điện như B30 EV và B40 EV, thậm chí giới thiệu xe đầu kéo điện K9KEV.

Tasco Auto gần đây thông báo đã hoàn tất mua lại Vĩnh Phát Motors, nhắm đến phát triển năng lực sản xuất, lắp ráp các dòng xe thương mại, xe tải, xe van, xe chuyên dùng, trong đó tập trung 100% cho xe thuần điện và năng lượng mới. Lô sản phẩm xe thương mại chạy điện đầu tiên của Tasco và Vĩnh Phát dự kiến ra mắt vào năm 2027.

TMT Group cũng xác nhận chuẩn bị giới thiệu dải sản phẩm mới thuộc dòng xe điện tốc độ thấp, sở hữu thiết kế nhỏ gọn, 4 cửa với giá dự kiến từ 123 triệu đồng.

Trong số các mẫu xe được hé lộ, Q5 là xe điện chở người dạng xe golf, trong khi Q7 là một mẫu xe điện chuyên dụng với thùng hàng hở phía sau.

Xe điện thương mại liệu có "dễ xơi"?

Dải sản phẩm xe điện tốc độ thấp của TMT ra mắt như một phần trong nỗ lực tái cơ cấu chiến lược xe điện. Dòng xe điện thương hiệu Wuling dường như chưa thể hoàn toàn chinh phục khách hàng, và TMT cần một "quân bài" mới để tiếp tục con đường điện hóa.

Trong khi đó, thương hiệu Volty ra mắt không lâu sau khi Nuen Moto chính thức thông báo dừng phát triển dự án môtô thuần điện Nuen N1-S. Hãng xe điện Việt khi ấy tiết lộ đang dồn lực cho một dự án hoàn toàn mới đang dần hoàn thiện, mang một hướng đi khác biệt hoàn toàn so với N1-S.

Kết quả, Volty U1 ra đời với một trong những tệp khách hàng chủ đạo là doanh nghiệp vận hành đội xe giao nhận hàng hóa, shipper...

Chiến lược của các hãng dường như khá hợp lý trong thời điểm hiện tại. Tốc độ điện hóa giao thông đang được đẩy nhanh, và đội ngũ dịch vụ vận tải, giao nhận hàng hóa đóng vai trò quan trọng hàng đầu trên tiến trình đó.

Cung cấp những mẫu xe điện tối ưu cho chở hàng vì thế có thể giúp những hãng xe này có được chỗ đứng trên thị trường Việt Nam. Nếu chưa thể cạnh tranh VinFast, Yadea hay cả Honda ở mảng xe máy điện phổ thông, việc tìm đến "ngách" xe máy điện giao hàng sẽ là lựa chọn phù hợp hơn.

Tuy nhiên, xe điện thương mại cũng không phải là miếng bánh ngon bày sẵn trên đĩa mà các hãng có thể dễ dàng thưởng thức. Đặc trưng của phương tiện sử dụng trong mảng dịch vụ vận tải là cường độ di chuyển cao, kéo theo nhu cầu nạp lại nhiên liệu và năng lượng liên tục cũng cao hơn so với thông thường.

Khi cầm lái xe máy xăng, tài xế chỉ cần ghé vào một trong hàng nghìn trạm xăng đang hoạt động trên cả nước để châm thêm nhiên liệu. Với xe máy điện, thời gian cần để nạp lại năng lượng cho gói pin có thể kéo dài hàng giờ, ngay cả khi kết nối trụ sạc nhanh.

Giải pháp lý tưởng với xe máy điện trong trường hợp này là đổi pin, hoặc hãng buộc phải trang bị gói pin dung lượng cao để cung cấp quãng đường di chuyển lớn sau mỗi lần sạc.

Selex Motors đã triển khai mạng lưới trạm đổi pin, Volty cũng xác nhận U1 sẽ ra mắt kèm tính năng đổi pin. Thậm chí theo tìm hiểu của Tri Thức - Znews, một số đối tác tài xế của một ứng dụng gọi xe tại Việt Nam đã bắt đầu được trải nghiệm xe máy điện đổi pin tại trụ Gogoro.

Ở mảng ôtô điện thương mại, xe của Kim Long có thể sạc điện tại trạm Futa EV. Tasco Auto hiện vận hành ứng dụng VETC Trạm sạc, hỗ trợ tìm kiếm, bắt đầu và thanh toán phiên sạc ở nhiều trụ đối tác. Công ty TMT-Egreen thì đang hướng đến vận hành 30.000 trụ sạc và 60.000 cổng sạc trên toàn quốc vào năm 2030.

Nhìn chung, các hãng đang có sự đầu tư nghiêm túc cho mảng xe điện thương mại, cả xe 2 bánh lẫn xe 4 bánh. Phân khúc này không quá "hào nhoáng" như xe điện phổ thông, nhưng khá quan trọng cho cả khách hàng lẫn hãng xe.

Xe điện thương mại vì thế sẽ là cơ hội thành công cho bất kỳ hãng xe nào có thể giải thành công bài toán chi phí sở hữu và hạ tầng năng lượng. Tất nhiên với việc nhiều ông lớn đã và đang tiếp cận, thị trường này sẽ ngày càng cạnh tranh khốc liệt và đòi hỏi chiến lược cũng như đầu tư nghiêm túc mới có thể thành công.