Tạo nền tảng cho chính quyền số, kinh tế số và xã hội số ở nông thôn
Sau khi thực hiện sáp nhập 5 xã gồm Hùng Tiến, Nam Cát, Nam Giang, Xuân Hồng và Kim Liên cũ theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xã Kim Liên (Nghệ An) có diện tích hơn 61 km², dân số trên 55 nghìn người. Không gian phát triển của địa phương được mở rộng với sự đan xen giữa nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, du lịch và các giá trị văn hóa – lịch sử đặc trưng.
Việc mở rộng địa giới hành chính không chỉ tạo thêm dư địa phát triển mà cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới về quản trị địa phương. Quy mô dân số lớn, địa bàn rộng, hệ thống hạ tầng chưa đồng đều giữa các vùng sau sáp nhập đòi hỏi chính quyền cơ sở phải có phương thức điều hành hiện đại, linh hoạt và có tính liên kết cao.
Trong bối cảnh Nghệ An đang thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số toàn diện gắn với xây dựng nông thôn mới, xã Kim Liên được lựa chọn triển khai Đề án xây dựng mô hình xã nông thôn mới gắn với phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cấp xã giai đoạn 2026–2030.
Đề án hướng tới mục tiêu xây dựng đồng bộ chính quyền số, kinh tế số và xã hội số ở khu vực nông thôn; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào quản lý hành chính, phát triển sản xuất, du lịch, thương mại và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, du khách.
Tổng mức đầu tư dự kiến của đề án khoảng 75 tỷ đồng, huy động từ ngân sách cấp trên, nguồn phục vụ chuyển đổi số của tỉnh và các nguồn lực hợp pháp khác. Nguồn lực này sẽ được tập trung đầu tư hạ tầng số, hệ thống dữ liệu, trung tâm điều hành thông minh, các nền tảng phục vụ người dân và doanh nghiệp, cùng các giải pháp khoa học – công nghệ phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Đề án cũng được xác định là công cụ quan trọng giúp Kim Liên duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới trong giai đoạn 2026–2030 theo hướng hiện đại, thông minh và bền vững. Thông qua việc đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng số, địa phương sẽ từng bước hoàn thiện các tiêu chí về hành chính công, môi trường, an ninh trật tự, phát triển kinh tế nông thôn và du lịch cộng đồng.
Những năm gần đây, Kim Liên đã có nền tảng nhất định trong chuyển đổi số. 100% cán bộ, công chức được trang bị máy tính phục vụ công việc; hệ thống mạng nội bộ, internet hoạt động ổn định; Trung tâm phục vụ hành chính công được đầu tư các thiết bị hiện đại như hệ thống lấy số tự động, màn hình hiển thị và camera giám sát.
Đây được xem là tiền đề quan trọng để địa phương chuyển đổi từ mô hình số hóa hành chính cơ bản sang xây dựng xã thông minh toàn diện, gắn với quản trị hiện đại và phục vụ người dân theo thời gian thực.
Hướng tới xã nông thôn mới kiểu mẫu gắn với du lịch văn hóa và nông nghiệp thông minh
Theo mục tiêu đề ra đến năm 2030, Kim Liên sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số vào phát triển kinh tế địa phương, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp, du lịch và dịch vụ.
Địa phương định hướng phát triển nông nghiệp thông minh, nông nghiệp sinh thái; hình thành các vùng sản xuất tập trung ứng dụng công nghệ cao phù hợp với điều kiện thực tế. Các mô hình sản xuất sẽ gắn với chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng và kết nối tiêu thụ trên các nền tảng thương mại điện tử.
Hiện nay, Kim Liên có hơn 7.157 ha diện tích gieo trồng, hình thành các cánh đồng mẫu lớn khoảng 300 ha và phát triển nhiều mô hình vườn mẫu hiệu quả. Địa phương cũng đã có 31 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Theo định hướng mới, 100% sản phẩm OCOP và sản phẩm chủ lực của xã sẽ được số hóa thông tin, truy xuất nguồn gốc và quảng bá trên môi trường số.
Một trong những điểm nhấn của đề án là phát triển mô hình kinh tế kết hợp nông nghiệp – văn hóa – du lịch trải nghiệm gắn với quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với lợi thế sở hữu Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên cùng hệ thống không gian làng quê đặc trưng xứ Nghệ, địa phương hướng tới xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm gắn với công nghệ số.
Các giải pháp số sẽ được ứng dụng trong quản lý, quảng bá và nâng cao trải nghiệm du khách như bản đồ số du lịch, hệ thống thuyết minh tự động, thanh toán không tiền mặt, phản ánh hiện trường và hỗ trợ trực tuyến.
Bên cạnh phát triển kinh tế, đề án cũng đặt trọng tâm vào đổi mới phương thức quản trị và nâng cao chất lượng phục vụ của chính quyền cơ sở. Mục tiêu đến năm 2030, trên 95% người dân, tổ chức và doanh nghiệp hài lòng với việc giải quyết thủ tục hành chính.
Kim Liên sẽ xây dựng và vận hành hệ thống giám sát, điều hành thông minh (IOC) phục vụ quản lý kinh tế – xã hội, môi trường, an ninh trật tự và phòng chống thiên tai. Các nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ được ứng dụng trong điều hành hành chính, hỗ trợ người dân tra cứu thông tin và tiếp cận dịch vụ công.
Địa phương cũng hướng tới thực hiện 100% hoạt động quản lý, điều hành trên môi trường số, trừ các nội dung thuộc phạm vi bí mật nhà nước; đồng thời phát triển các mô hình xóm thông minh, nhà văn hóa thông minh và tổ công nghệ số cộng đồng.
Ngoài ra, các lĩnh vực giáo dục, y tế cơ sở và an sinh xã hội cũng sẽ được đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Vai trò của cộng đồng dân cư được xác định là yếu tố then chốt trong quá trình chuyển đổi số, từ sử dụng dịch vụ số đến tham gia bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng xã hội số.
Với định hướng phát triển đồng bộ giữa hạ tầng cứng và hạ tầng mềm, giữa chuyển đổi số với phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng nông thôn mới, Đề án được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ cho xã Kim Liên trong giai đoạn tới.
Ông Lê Trung Hòa, Chủ tịch UBND xã Kim Liên chia sẻ: “Không gian phát triển mới mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, quy hoạch và phát triển bền vững. Tuy vậy, với truyền thống đoàn kết, tinh thần vượt khó và niềm tự hào là quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân nơi đây tin tưởng sẽ tiếp tục xây dựng Kim Liên ngày càng văn minh, giàu đẹp”.
Không chỉ dừng ở việc hiện đại hóa bộ máy hành chính, mục tiêu lớn hơn là xây dựng một không gian nông thôn mới văn minh, hiện đại, thông minh nhưng vẫn gìn giữ được bản sắc văn hóa quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh; tạo nền tảng để Kim Liên trở thành mô hình điểm về xã nông thôn mới kiểu mẫu gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Nghệ An.
