Chỉ còn một bụi sim cho quá khứ

Chỉ còn một bụi sim cho quá khứ
TP - Sau 40 năm xa quê, đầu xuân Quý Ty, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, tác giả Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ cùng nhóm bạn thuở thiếu thời đã thực hiện hành trình tìm lại rừng sim đã đi vào văn học Việt Nam.

> Mèo của Nguyễn Nhật Ánh lên phim 3D
> Nguyễn Nhật Ánh đem mèo ra Hà Nội

40 năm ngày trở về

Năm 2004, trong một bữa cơm ở Sài Gòn, dịch giả Kato Sakae bất ngờ đề nghị một chuyến đi ra xứ Quảng để ngắm đồi sim. Thời điểm đó, bà đang dịch truyện dài Mắt biếc của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh sang tiếng Nhật.

Trước đấy Kato Sakae đã dịch một loạt tác phẩm của các nhà văn Việt Nam: Ma Văn Kháng, Nguyễn Trí Huân, Nguyễn Huy Thiệp, Hồ Anh Thái, Nguyễn Thị Thu Huệ… Mắt biếc, thăm thẳm một mối tình học trò đẹp và buồn ở một phố huyện đìu hiu tiếp giáp với đồi sim.

Câu chuyện đầy mỹ cảm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đã cuốn hút người dịch bằng một loài hoa. Chuyến “trở lại ngày xưa” giữa dịch giả và nhà văn sau đó không thực hiện được cho tới bây giờ... đầu xuân năm nay

Nguyễn Nhật Ánh, nhà văn best-seller của Việt Nam trải qua tuổi học trò ở thị trấn Hà Lam, một phố huyện nằm ven đường quốc lộ. Thời đại viễn mộng của những cậu học trò xứ Quảng để lại nhiều tác phẩm lãng mạn, buồn da diết. Đinh Trầm Ca, Vũ Đức Sao Biển bày tỏ mối u tình với một thiếu nữ Hà Lam qua những nhạc phẩm Ru con tình cũ và Thu hát cho người.

Nguyễn Nhật Ánh lúc đó còn đang học đệ nhị cấp, mở bút nhóm Mặt Trời Khuya với Huỳnh Văn Hoa, Nguyễn Tấn Lê, Phan Văn Minh… làm thơ, viết văn về những mối tình không tưởng.

Mô-típ tan học về “tình yêu” đạp xe đi trước, “người yêu” lẽo đẽo theo sau, vơ vẩn vẩn vơ ghé lại rừng sim đi tìm trái chín trong thực tế giờ không còn nữa.

Thời đại đã khác và con người cũng khác nên tất cả chỉ còn trong hoài niệm như câu hát “về đồi sim ta nhớ người vô bờ” của Vũ Đức Sao Biển. Lớn lên rồi ra đi, mỗi người một ngả, làng quê ở lại sau lưng mù mịt.

Một người bạn học và một bụi sim

Đúng bốn mươi năm sau, đầu xuân Quý Ty ngày rộng tháng dài, một nhóm bạn thuộc tầng lớp viễn mơ của thời đại viễn mộng mới có dịp gặp nhau tại quê xứ.

Anh Bảy Què – người bạn tàn tật ngồi chung bàn năm xưa với nhà văn Nguyễn Nhật Ánh
Anh Bảy Què – người bạn tàn tật ngồi chung bàn năm xưa với nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.

Kẻ ở lại quê, người vô Sài Gòn, người ở Tam Kỳ, Đà Nẵng… Nguyễn Nhật Ánh trở thành nhà văn, Huỳnh Văn Hoa, Nguyễn Tấn Lê nhà giáo, Phan Văn Minh nhạc sĩ Cả nhà thương nhau, thiếu Nguyễn Công Khế nhà báo nữa thì đủ bộ lệ. Hà Lam hiu hắt giờ đây trở thành phố thị, Hà Kiều cổ kính có thêm cây cầu mới bắc qua.

Bạn học cũ có đứa bị bắt lính chết trong ngày sơ tán, có người ra Huế tham gia phong trào sinh viên bị tù đày rồi bệnh tật chết. Chỉ có duy nhất một bạn học còn bám trụ ở quê hương đó là anh Bảy Què, người ngồi chung bàn học với Nguyễn Nhật Ánh. Người bạn tàn tật ngồi trên chiếc xe lăn bật khóc không ngờ khi gặp bạn cũ. Căn nhà cũ kỹ của Bảy Què nằm bên đồng lúa, trên đường đi tới Hà Lam Trong.

Hà Lam Trong – một địa danh đã thuộc về quá khứ. Người Quảng Nam hiện nay cũng sẽ lắc đầu khi ai hỏi Hà Lam Trong. Nó nằm cách thị trấn Hà Lam chỉ bốn cây số, nơi đó có rừng sim đã đi vào văn thơ nhạc họa của những người nghệ sĩ xứ Quảng.

Buổi trưa nắng gắt, nhóm bạn học và Nguyễn Nhật Ánh leo lên xe máy chạy vô rừng sim. Cứ đi một quãng ngắn thì đứng lại “chỗ ni hồi trước tau với mi đạp xe đi chơi”, “chỗ ni ngày xưa mấy đứa rủ chặn đường bắn nhau bằng ống thụt”… Cuối cùng thì cũng tới rừng sim.

Một khoảng đồi rộng thoai thoải chung quanh trồng keo lá tràm hắt nắng lên hừng hực. Một khoảng trống bao la bạt ngàn bia mộ. Nơi đó đã thành nghĩa trang. May mắn lắm, cuối cùng cũng tìm được một bụi sim duy nhất còn sót lại. Cả nhóm bạn học ngày xưa im lặng đứng cạnh bụi sim chụp một kiểu hình rồi ra về.

Trên đường, Nguyễn Nhật Ánh hỏi bâng quơ: “Mùa hè chắc ở đó cũng không còn tiếng ve nữa hỉ?”.

“Rừng sim nằm ở ven làng, cách giếng Cây Duối non bốn cây số. Bao giờ về ngang rừng sim, ba tôi cũng dừng lại, để xe bên vệ đường và dắt tôi và Hà Lan vào rừng hái sim. Rừng mênh mông, hoa sim và hoa mua nở tím khắp nơi. Trên những lối mòn nhấp nhô và đầy sỏi, ba tôi đi trước, tôi và Hà Lan đi sau, chúng tôi vừa dọ dẫm bước vừa dáo dác nghiêng ngó khắp các lùm cây để tìm những trái sim tím thẫm, căng mọng giấu mình sau những chiếc lá” - (Trích truyện dài Mắt biếc – Nguyễn Nhật Ánh).

Cùng chuyên mục

Từ Hải Phòng, Hoa hậu Việt Nam 2026 bước vào chặng mới

Từ Hải Phòng, Hoa hậu Việt Nam 2026 bước vào chặng mới

TPO - Ngày 10/10, tại Khu Du lịch Quốc tế Đồi Rồng, 53 thí sinh sẽ bước lên sân khấu Chung khảo toàn quốc. Đây là cột mốc quan trọng để ban tổ chức đánh giá sự thay đổi của các cô gái sau nhiều tháng đồng hành cuộc thi.

Phim về vua Lý Công Uẩn chờ hơn 10 năm mới được lên sóng

Phim về vua Lý Công Uẩn chờ hơn 10 năm mới được lên sóng

TPO - Phim "Đường tới thành Thăng Long" được sản xuất từ năm 2009, ban đầu dự kiến lên sóng dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội (2010) nhưng vấp phải sự phản ứng từ dư luận. Sau 10 năm, phim được lên sóng, đoàn phim ứng dụng AI để chỉnh sửa các cảnh phim.

Bí mật khu nghĩa trang mang tên Phan Bội Châu

Bí mật khu nghĩa trang mang tên Phan Bội Châu

TPO - Mang tên nhà chí sĩ nổi tiếng nhưng không phải nơi an táng cụ, khu nghĩa trang ở chân đồi Quảng Tế (Huế) được Phan Bội Châu lập nên dành chôn cất những người cùng chí hướng. Nơi đây hiện lưu giữ mộ phần của nhiều nhân vật lịch sử, văn hóa và cách mạng.

Nhớ nắng

Nhớ nắng

Nhà phê bình người Mỹ Hillis Miller đã nói rất hay về sương và bùn trong tiểu thuyết “Bleak House” (Ngôi nhà ảm đạm) của nhà văn người Anh Charles Dickens. Theo đó, bùn là tổng hòa hai nguyên tố nguyên thủy đất và nước, còn sương là của khí và nước, vậy nên sương và bùn tạo cảm giác về một thế giới hồng hoang, đang được xây nên dần rồi thít chặt dần.

Hà Nội phải thành điểm gặp gỡ của các nền văn hóa thế giới

Hà Nội phải thành điểm gặp gỡ của các nền văn hóa thế giới

TPO - Không chỉ là nơi giới thiệu bản sắc và những giá trị văn hóa đặc sắc của các quốc gia, Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai - năm 2026 tạo nên những cuộc gặp gỡ giữa nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà sáng tạo và công chúng, góp phần tăng cường hiểu biết, vun đắp tình hữu nghị và mở ra những kết nối mới thông qua văn hóa.

Nơi 7 chiến sĩ cách mạng anh dũng ngã xuống

Nơi 7 chiến sĩ cách mạng anh dũng ngã xuống

TPO - Gần hai thế kỷ bên dòng Lam, đình Lương Sơn không chỉ lưu giữ những giá trị kiến trúc cổ mà còn ghi dấu cuộc hành quyết 7 chiến sĩ cách mạng trong những ngày Xô viết Nghệ Tĩnh bị đàn áp khốc liệt.

Cây thị ‘khủng’ ở Thanh Hóa

Cây thị ‘khủng’ ở Thanh Hóa

TPO - Trải qua khoảng 7 thế kỷ, cây thị cổ thụ ở Như Xuân (Thanh Hóa) vẫn sừng sững với chiều cao 25 m, đường kính thân 2 m. Mỗi mùa, cây lại trĩu những chùm quả vàng ươm, tỏa hương thơm dịu.

Phim Việt được chiếu 'giờ vàng' tại rạp

Phim Việt được chiếu 'giờ vàng' tại rạp

TPO - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành văn bản về việc hợp nhất nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Điện ảnh, trong đó có nhiều nội dung đáng chú ý về việc phân bổ giờ chiếu phim, việc dừng, gỡ bỏ phim có nội dung bị nghiêm cấm và bảo đảm trẻ em xem phim phù hợp với độ tuổi.

Tàn Tuyết là ai, sao lại đứng đầu bảng cược Nobel Văn học 2026

Tàn Tuyết là ai, sao lại đứng đầu bảng cược Nobel Văn học 2026

TPO - Tàn Tuyết đứng đầu bảng cược Nobel Văn học 2026, theo danh sách Ladbrokes được Literary Hub đăng ngày 29/9. Haruki Murakami, Gerald Murnane và Thomas Pynchon tiếp tục hiện diện trong nhóm được kỳ vọng. Tuy nhiên, danh sách đề cử thực sự vẫn nằm sau cánh cửa bảo mật của Viện Hàn lâm Thụy Điển.