Sáng 28/8, tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh, Quảng Ninh tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.
Ngày 24/8, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 36/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Quảng Ninh. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/9, đưa Quảng Ninh trở thành thành phố thứ 8 trực thuộc Trung ương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, các đoàn khách quốc tế và đông đảo cán bộ, nhân dân Quảng Ninh tham dự buổi lễ.
Không chỉ thay đổi tên gọi
Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đây là mốc son quan trọng trên chặng đường hình thành, xây dựng và phát triển của Quảng Ninh. Từ dấu mốc này, Quảng Ninh mang một tên gọi đô thị mới, một tầm vóc mới, đồng thời gánh vác trách nhiệm lớn hơn trước nhân dân và đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Quảng Ninh là vùng đất giữ vị trí đặc biệt trong lịch sử dựng nước và giữ nước. Địa thế núi cao, biển rộng, biên giới dài cùng hệ thống cửa sông, cửa biển đã tạo nên một cửa ngõ giao thương, đồng thời là phên giậu vững chắc ở phía Đông Bắc của Tổ quốc.
Vùng cửa biển Bạch Đằng ghi dấu ba chiến công hiển hách của dân tộc. Vân Đồn từng là thương cảng sầm uất kết nối Đại Việt với thế giới. Yên Tử là nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập Thiền phái Trúc Lâm. Hạ Long, Bái Tử Long, Cửa Ông, Trà Cổ, Bình Liêu tạo nên một không gian văn hóa đa dạng, nơi biển, rừng, biên giới và con người hòa quyện.
Khi thực dân Pháp khai thác vùng mỏ, Quảng Ninh trở thành một trong những cái nôi của giai cấp công nhân Việt Nam. Cuộc tổng bãi công của hơn ba vạn thợ mỏ vào tháng 11/1936 đã hun đúc truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, trở thành phẩm chất tiêu biểu của con người vùng mỏ.
Từ khi tỉnh Quảng Ninh được thành lập năm 1963, nhiều thế hệ cán bộ và nhân dân đã chung sức biến vùng đất chịu nhiều tàn phá của chiến tranh thành một địa bàn phát triển năng động. Trong thời kỳ đổi mới, Quảng Ninh tiếp tục tạo dấu ấn về đổi mới tư duy, phương thức phát triển, đầu tư hạ tầng giao thông, mở rộng không gian đô thị và phát triển du lịch, dịch vụ, công nghiệp, kinh tế cửa khẩu, kinh tế biển.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, việc thành lập thành phố Quảng Ninh không đơn thuần là thay đổi tên gọi hay mô hình tổ chức. Điều quan trọng hơn là tạo ra một bước chuyển về chất, trong đó quản trị phải hiện đại hơn, kinh tế phải xanh hơn, hạ tầng phải đồng bộ hơn, văn hóa phải được tôn vinh hơn và cuộc sống của nhân dân phải tốt đẹp hơn.
Đi lên từ than, vượt lên trên than
Đánh giá vị trí của Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng đây là địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh và đối ngoại; là cửa ngõ kết nối Việt Nam với Trung Quốc và thế giới; đồng thời là điểm giao thoa của các hành lang kinh tế, tuyến giao thông, chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quảng Ninh cũng là trung tâm lớn về công nghiệp, năng lượng, cảng biển, logistics, du lịch và dịch vụ của khu vực phía Bắc. Ngành than đã làm nên một phần lịch sử của vùng đất này, nhưng dư địa phát triển của thành phố mới không thể chỉ dựa vào tài nguyên.
“Than đã làm nên một phần lịch sử của Quảng Ninh. Nhưng tương lai của Quảng Ninh không chỉ có than. Quảng Ninh phải đi lên từ than, vượt lên trên than và phát triển bằng tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế biển và kinh tế di sản”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Vịnh Hạ Long là tài sản vô giá của quốc gia và nhân loại, Yên Tử là cội nguồn tâm linh và không gian văn hóa đặc sắc của dân tộc. Cùng với đó, hệ thống cửa khẩu, cảng biển, sân bay và đường cao tốc tạo cho Quảng Ninh năng lực kết nối hiếm có. Nếu được tổ chức và khai thác hiệu quả, những lợi thế này sẽ tạo nên sức mạnh mới không chỉ cho Quảng Ninh mà còn cho vùng đồng bằng sông Hồng, vùng trung du và miền núi phía Bắc.
Tầm nhìn đặt ra là xây dựng Quảng Ninh trở thành một thành phố hiện đại, xanh, thông minh, giàu bản sắc; một cực tăng trưởng năng động của phía Bắc; trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ và công nghiệp công nghệ cao; địa bàn hòa bình, ổn định, hợp tác và hội nhập; nơi đáng sống, đáng đến, đáng đầu tư và đáng tự hào.
Bốn nhiệm vụ cho thành phố mới
Để hiện thực hóa tầm nhìn trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Quảng Ninh tập trung thực hiện bốn nhiệm vụ trọng tâm.
Trước hết, thành phố phải xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đồng thời đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị. Bộ máy phải tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phân cấp rõ ràng, trách nhiệm cụ thể; lấy kết quả công việc cùng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo.
Quảng Ninh cần tiếp tục là nơi khởi nguồn của những cách làm mới, dám thí điểm, dám chịu trách nhiệm và dám vượt qua sức ỳ. Tuy nhiên, mọi đổi mới phải vì lợi ích chung, tuân thủ pháp luật, được kiểm soát bằng kỷ cương và đạo đức công vụ.
“Không để cơ hội phát triển trở thành lợi ích của một nhóm người. Thành quả phát triển phải thuộc về nhân dân”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.
Nhiệm vụ thứ hai là xác lập mô hình tăng trưởng mới, phát triển nhanh nhưng phải bền vững. Quảng Ninh cần tiếp tục chuyển đổi từ “nâu” sang “xanh”, cơ cấu lại ngành than theo hướng hiện đại, an toàn, tiết kiệm tài nguyên và thân thiện với môi trường; phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao, năng lượng sạch, logistics cùng các dịch vụ có giá trị gia tăng lớn.
Thành phố cần thúc đẩy kinh tế số, kinh tế dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo; hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp, thu hút nhân tài và các nhà đầu tư chiến lược. Biển phải trở thành không gian phát triển chiến lược, gắn với cảng biển, vận tải, logistics, du lịch biển đảo, nuôi trồng thủy sản công nghệ cao và các ngành kinh tế biển mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu mỗi dự án phải được cân nhắc trên cả ba phương diện kinh tế, xã hội và môi trường. Quảng Ninh phải kiên định nguyên tắc không đánh đổi di sản, môi trường và chất lượng sống để lấy tăng trưởng ngắn hạn.
Nhiệm vụ thứ ba là tổ chức tốt không gian đô thị, phát triển văn hóa, con người và nâng cao chất lượng sống. Thành phố mới phải được quy hoạch với tầm nhìn dài hạn, kết nối chặt chẽ đô thị, công nghiệp, cảng biển, cửa khẩu, vùng núi và hải đảo. Hạ tầng giao thông phải đi trước một bước; hạ tầng số, năng lượng, cấp nước, xử lý chất thải, y tế và giáo dục phải được đầu tư đồng bộ.
“Phải giữ màu xanh của Hạ Long. Giữ linh khí của Yên Tử. Giữ vẻ đẹp của Bái Tử Long, Trà Cổ, Bình Liêu và các vùng văn hóa đặc sắc”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ tin tưởng thành phố Quảng Ninh sẽ tiếp tục phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, biến tiềm năng thành nguồn lực, lợi thế thành sức cạnh tranh và niềm tự hào hôm nay thành thành quả ngày mai.
“Quảng Ninh là đất của sóng lớn. Cũng là đất của những bước đi lớn. Mỗi khi lịch sử giao nhiệm vụ, người Quảng Ninh đều đoàn kết để vượt lên”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Quá trình phát triển cũng phải quan tâm đến miền núi, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số; thu hẹp chênh lệch thu nhập, khả năng tiếp cận dịch vụ công; chăm lo người có công, người yếu thế và công nhân lao động.
Nhiệm vụ cuối cùng là giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo vệ chắc chắn biên giới, biển, đảo và mở rộng đối ngoại, hội nhập quốc tế. Mỗi quy hoạch, công trình, dự án lớn đều phải tính đến yêu cầu bảo vệ Tổ quốc; chủ động ứng phó với các nguy cơ an ninh truyền thống và phi truyền thống, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
Phát biểu đáp từ, Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường cam kết Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố sẽ đoàn kết một lòng, giữ vững kỷ cương, đổi mới mạnh mẽ, hành động quyết liệt, xây dựng Quảng Ninh trở thành hình mẫu phát triển xanh, hiện đại, sáng tạo và hội nhập quốc tế.
