'Lá chắn số' cho người trẻ trên không gian mạng

Trang bị đề kháng “số” cho thanh niên

Sau khi tham gia lớp tập huấn “Sử dụng internet, mạng xã hội an toàn, văn minh cho cán bộ Đoàn, đoàn viên thanh niên” do Thành Đoàn Đà Nẵng tổ chức, bạn Dương Thùy Trâm (SV trường ĐH Sư phạm – ĐH Đà Nẵng) cẩn trọng hơn khi theo dõi hay chia sẻ các thông tin trên mạng xã hội.

Trước đây, khi lướt tin trên Facebook, Tiktok, Threads…, Trâm thường bị thu hút bởi những thông tin “hot”, giật gân và cũng không ngần ngại thích, bình luận và chia sẻ đến bạn bè. Tuy nhiên, khi được các chuyên gia trao đổi các kiến thức, hướng dẫn các kỹ năng để nhận diện tin giả, tin độc hại trên không gian mạng, trước mỗi dòng thông tin, Trâm đều giữ thói quen “dừng khoảng chừng 3s”.

“Khoảng dừng đó là thời gian để mình nhận định xem thông tin có đúng không. Nếu là tin giả do AI hoặc người dùng đó tạo ra để câu view, hút tương tác, tôi sẽ lướt qua hoặc mạnh dạn báo cáo, ẩn đi những thông tin độc hại trên bảng tin. Nhờ đó, các trang mạng xã hội của tôi dần có nhiều thông tin tích cực, lý thú hơn”, Trâm kể.

Cũng được tham gia một khóa học về kỹ năng sử dụng mạng Internet an toàn, bạn Trương Tấn Lộc (SV trường ĐH Đông Á) dần thay đổi thói quen trên không gian mạng, sử dụng công cụ AI hiệu quả trong học tập.

“Tôi biết thêm rằng AI không chỉ là ChatGPT hoặc Gemini, có rất nhiều công cụ AI được tối ưu hóa để giải quyết những vấn đề khác nhau mà mỗi sinh viên có thể tìm hiểu, ứng dụng hiệu quả. Tôi cũng biết cách xác minh thông tin trên mạng Internet, các mạng xã hội là thông tin thật hay thông tin giả, có sử dụng AI để “bịa” chuyện hay không”, Lộc kể.

Câu chuyện của Thùy Trâm hay Tấn Lộc là những lát cắt nhỏ trong những nỗ lực của Thành Đoàn Đà Nẵng cũng như các tổ chức Đoàn trực thuộc để hình thành một lớp thanh niên có đề kháng “số” vững vàng, biết tự bảo vệ mình và chủ động đấu tranh với các thông tin xấu, độc hại, xuyên tạc trên không gian mạng.

Hằng năm, các chương trình tập huấn về kỹ năng số, truyền thông số, an toàn thông tin mạng, kỹ năng sử dụng các nền tảng số cho cán bộ Đoàn, đoàn viên thanh niên liên tục được tổ chức, thu hút hàng chục nghìn lượt bạn trẻ tham gia.

Không chỉ là lý thuyết khô khan, mỗi buổi học, lớp tập huấn đều đưa ra những tình huống thực tế như: Nhận diện tin giả, phòng chống lừa đảo trực tuyến, bảo vệ dữ liệu cá nhân, ứng xử khi bị bạo lực mạng… để các học viên cùng trao đổi, đưa ra giải pháp, phương án xử lý hiệu quả.

Theo ông Trịnh Quốc Bảo – Thành viên Hội đồng Khoa học Viện Sáng kiến Việt Nam, Phó Giám đốc giải pháp VNPT Đà Nẵng, đoàn viên thanh niên là lực lượng sử dụng mạng xã hội nhiều nhất, nhanh nhất và cũng có sức lan tỏa lớn nhất. Vì vậy, việc định hướng, trang bị kiến thức và kỹ năng sử dụng mạng xã hội, các công cụ số một cách an toàn, văn minh có ý nghĩa rất quan trọng.

"Muốn bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng một cách bền vững, cần bắt đầu từ việc xây dựng cho thanh niên năng lực số, tư duy phản biện và sức đề kháng trước thông tin xấu độc. Khi mỗi đoàn viên trở thành một "chiến sĩ số" có trách nhiệm, chúng ta sẽ tạo nên một không gian mạng an toàn, văn minh và giàu giá trị tích cực".

- Chuyên gia Trịnh Quốc Bảo -

“Phủ xanh” không gian số

Thời gian qua, bên cạnh việc trang bị và nâng cao kỹ năng số cho đoàn viên thanh niên, các tổ chức Đoàn trên địa bàn cũng sử dụng hiệu quả mạng xã hội như một "mặt trận" tư tưởng để lan tỏa những thông tin tích cực đến đông đảo các bạn trẻ, góp phần “phủ xanh” không gian số.

Hệ thống các trang fanpage, website, nhóm cộng đồng truyền thông mạnh mẽ cuộc vận động “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp” với những gương người tốt việc tốt, những câu chuyện đẹp, những giá trị nhân văn, các mô hình an sinh xã hội, mô hình sáng tạo của thanh niên…

Bắt kịp xu hướng “số”, các bạn trẻ đã ứng dụng các công cụ AI để tạo ra những sản phẩm truyền thông hiện đại, thu hút dưới dạng Infographic, Video, Podcast, Phim ngắn… phù hợp với thị hiếu của đông đảo giới trẻ.

Cùng với đó, các CLB Lý luận trẻ cũng được duy trì hoạt động hiệu quả, đổi mới nội dung và phương thức để hấp dẫn đông đảo thanh niên, sinh viên cùng tham gia, tạo nên lực lượng nòng cốt “lấy cái đẹp, dẹp cái xấu” trên không gian mạng.

Theo anh Nguyễn Bá Duân – Phó Bí thư Thành Đoàn, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam TP. Đà Nẵng, trong thời đại số, khó khăn lớn nhất không phải là thiếu thông tin, mà là sự bùng nổ của tin giả, thông tin xuyên tạc với tốc độ lan truyền rất nhanh và thủ đoạn ngày càng tinh vi.

“Vì vậy, chúng tôi xác định vai trò quan trọng của việc trang bị cho thanh niên năng lực chọn lọc thông tin, tư duy phản biện và bản lĩnh chính trị vững vàng, từ đó, triển khai nhiều hoạt động thiết thực, đồng hành cùng các bạn trẻ. Khi mỗi đoàn viên trở thành một “lá chắn số” trước thông tin xấu độc, đó chính là thành công lớn nhất của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng trong giai đoạn hiện nay”, anh Duân nói.

​