Phát biểu tại lễ phát động, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo cho biết, cuộc thi không chỉ dừng lại ở những công trình, những sản phẩm kiến trúc có tính sáng tạo, mà còn góp phần lan tỏa tinh thần cộng đồng sẻ chia, mỗi người cùng chung tay hỗ trợ đồng bào hướng tới một tương lai bền vững hơn, một tương lai tốt đẹp hơn.
Ông Cao Xuân Thạo mong muốn, đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư, các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, sinh viên, các doanh nghiệp và những người yêu kiến trúc trên mọi miền đất nước sẽ phát huy trí tuệ, sức sáng tạo và tinh thần trách nhiệm xã hội để tích cực tham gia Cuộc thi bằng những ý tưởng mới, những thiết kế có giá trị khoa học, tính khả thi cao và giàu tính nhân văn.
Theo Ban tổ chức, điểm đặc biệt của cuộc thi lần này chính là tính xã hội rộng lớn và sự mở rộng đối tượng tham gia. Ban tổ chức chia các tác giả tham gia thành 2 nhóm rõ rệt bao gồm: nhóm chuyên nghiệp và nhóm không chuyên.
Nhóm chuyên nghiệp tập trung vào các kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng, thủy lợi, nhà quy hoạch, các đơn vị tư vấn thiết kế và sinh viên chuyên ngành. Trong khi đó, nhóm không chuyên mở rộng cơ hội cho học sinh, sinh viên ngành khác, đoàn viên thanh niên, cộng đồng dân cư và người Việt Nam ở nước ngoài mà không yêu cầu chứng chỉ hành nghề.
Sự thay đổi mang tính đột phá này thể hiện quan điểm xuyên suốt của Ban tổ chức rằng đổi mới sáng tạo không chỉ bắt nguồn từ lý thuyết hàn lâm, mà còn được đúc kết từ chính kinh nghiệm thực tiễn của người dân ở những vùng rốn lũ, vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai. Khi những trải nghiệm thực tế này được kết hợp với tri thức khoa học hiện đại, các giải pháp được kỳ vọng sẽ đạt được tính ứng dụng cao nhất.
Ban Tổ chức đặt kỳ vọng rất lớn vào việc các phương án dự thi không dừng lại ở mức độ ý tưởng trên giấy mà phải hướng thẳng đến khả năng ứng dụng thực tế. Các tác phẩm sẽ tập trung vào 4 nhóm sản phẩm cốt lõi phục vụ đời sống dân sinh bao gồm:
(1) Công trình nhà cộng đồng đa năng phòng, chống thiên tai: phục vụ sơ tán dân, bảo quản hàng cứu trợ, tổ chức sinh hoạt cộng đồng, làm nơi điều hành công tác phòng, chống thiên tai hoặc điểm tập kết tài sản của người dân khi xảy ra thiên tai.
(2) Các công trình dân sinh tránh lũ: cầu vượt lũ, tháp tránh lũ, điểm tránh trú tập trung và các công trình phục vụ cộng đồng tại những khu vực thường xuyên bị ngập sâu.
(3) Nhà ở chống chịu thiên tai dành cho hộ gia đình, đáp ứng yêu cầu an toàn, phù hợp điều kiện kinh tế của người dân và thích ứng với từng vùng khí hậu.
(4) Các giải pháp sáng tạo khác, bao gồm vật liệu mới, mô-đun lắp ghép, công trình khẩn cấp, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và các giải pháp kỹ thuật phục vụ phòng ngừa, ứng phó thiên tai.
Mỗi phương án đòi hỏi phải chứng minh được tính kinh tế, giải pháp kỹ thuật khả thi, khả năng thi công và nhân rộng trong thực tế. Những thiết kế sử dụng vật liệu địa phương, thân thiện với môi trường, có chi phí hợp lý để áp dụng rộng rãi tại các vùng miền núi, ven biển, hải đảo chịu nhiều tổn thương luôn được khuyến khích tối đa.
