Ngày 9/7, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Cà Mau cho biết, Công ty TNHH Tập đoàn Nông nghiệp sạch hữu cơ Toàn Cầu (Công ty Toàn Cầu) mới trả khoảng 2,7 tỷ đồng tiền mua lúa trên địa bàn. Đây là một phần của khoản nợ 14 tỷ đồng tiền mua lúa Đông Xuân của công ty với bà con nông dân Cà Mau từ cuối năm 2025.
Trước đó, các hợp tác xã (HTX) và nông dân bị nợ tiền bán lúa đã có buổi làm việc với công ty để xác định số tiền còn lại, lộ trình thanh toán.
Rà soát của ngành chức năng Cà Mau cho thấy, trong vụ lúa - tôm năm 2025-2026 (vụ Đông Xuân), Công ty Toàn Cầu liên kết bao tiêu lúa với 37 HTX và một số nông dân, tổng diện tích lúa hơn 800 ha. Lúa công ty đã nhận, nhưng chậm thanh toán khoảng 14 tỷ đồng của 5 HTX và 1 hộ dân (hiện còn hơn 11 tỷ đồng).
Về lý do chậm trả tiền mua lúa cho nông dân, phía Công ty Toàn Cầu viện dẫn khó khăn trong tiêu thụ gạo, thiếu đơn hàng, nên thiếu nguồn tiền thanh toán mua lúa. Công ty Toàn Cầu cam kết sẽ trả nợ dần cho các đối tác, với mức thanh toán khoảng 50-100 triệu đồng mỗi tuần.
Sở NN&MT Cà Mau đã đề nghị các HTX, hộ dân thực hiện thanh lý hợp đồng với Công ty Toàn Cầu, liên hệ công ty để thu hồi nợ, lưu trữ hồ sơ, chứng từ liên quan. Sở cũng phối hợp với các địa phương hướng dẫn, theo dõi, giám sát việc trả nợ của Công ty Toàn Cầu với các HTX, hộ dân.
Theo ghi nhận của PV Tiền Phong, ngoài nợ tiền mua lúa của nông dân Cà Mau, Công ty Toàn Cầu còn nợ tiền mua lúa của nông dân tỉnh An Giang. Qua rà soát của Sở NN&MT tỉnh An Giang tới đầu tháng 5 năm nay, công ty này còn nợ tiền mua lúa của nông dân trên địa bàn tỉnh tổng số tiền hơn 14 tỷ đồng.
Sở NN&MT An Giang đã lập biên bản, yêu cầu Công ty Toàn Cầu khẩn trương trả nợ. Các xã, phường cũng được yêu cầu tăng cường theo dõi, đôn đốc thu nợ cho nông dân để có nguồn vốn tái sản xuất vụ Hè Thu 2026. Trường hợp doanh nghiệp không thực hiện đúng cam kết, tỉnh An Giang sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan chức năng để xử lý, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và HTX.
Trước đó, trong vụ lúa Đông Xuân 2023-2024, Tập đoàn Lộc Trời cũng nợ tiền thu mua lúa của nông dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với tổng số tiền nợ tới đầu tháng 5/2024 khoảng 300 tỷ đồng. Thời điểm đó, tập đoàn này lý giải việc nợ tiền mua lúa của nông dân do chưa thu xếp kịp vốn vay ngân hàng. Trong khi đó, tiền thanh toán của khách hàng quốc tế về chậm, do các đối tác cũng khó trong hoạt động kinh doanh khi giá gạo biến động, khiến công ty gặp khó về dòng tiền.
Thời gian qua, ngoài việc bị một số công ty nợ tiền thu mua lúa, nông dân một số địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long còn đối mặt với tình trạng nợ tiền của thương lái. Điển hình, vụ lúa Hè Thu năm 2023, nhiều nông dân ở huyện Trần Văn Thời (cũ), tỉnh Cà Mau bán lúa cho một thương lái người địa phương, nhưng tới tháng 6/2024 vẫn chưa nhận được tiền, với tổng số nợ hơn 460 triệu đồng.
Việc bị nợ tiền thu mua lúa kéo dài khiến không ít nông dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long gặp khó khăn trong việc tái sản xuất. Khi nhiều nông dân thường tạm ứng phân, giống, vật tư để sản xuất mỗi vụ và lúc bán lúa có tiền mới trả cho bên cung cấp. Việc nông dân bị nợ tiền bán lúa đồng nghĩa khoản nợ đầu vào cho vụ sản xuất cũng bị trễ theo, kéo theo khó khăn cho việc tái đầu tư vụ kế tiếp. Trong khi đó, lợi nhuận người trồng lúa thu được chỉ khoảng 20-25 triệu đồng/ha/vụ.
