Năm 2026 ghi nhận diễn biến thời tiết phức tạp với tần suất xuất hiện các đợt mưa và dông lốc cục bộ, cường độ lớn trong thời gian ngắn ngày càng gia tăng, tạo áp lực rất lớn lên mạng lưới thoát nước Thủ đô vốn đang chịu sức ép từ tốc độ đô thị hóa nhanh và mật độ bê tông hóa cao. Trước bài toán hạ tầng ngày một cấp thiết, Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội đã chủ động kiểm soát toàn diện hệ thống thoát nước và phòng ngừa từ sớm, tập trung phối hợp xử lý các điểm úng ngập ngay từ những tháng đầu năm.
Xác định “phòng ngừa từ sớm” là then chốt, trong 6 tháng đầu năm 2026, kế hoạch duy tu, nạo vét mạng lưới thoát nước đô thị đã được tập trung hoàn thành theo đúng tiến độ. Hàng chục nghìn mét khối bùn đất lắng đọng trong cống ngầm, mương thoát nước và hồ điều hòa được thu gom, khơi thông dòng chảy qua các trục tiêu chính thuộc lưu vực sông Tô Lịch, Tả - Hữu Nhuệ và Long Biên, Đông Anh…
Cùng với đó, hệ thống các trạm bơm đầu mối trọng yếu như Yên Sở, Bắc Thăng Long - Vân Trì, Cầu Bươu, Cổ Nhuế, Đồng Bông luôn duy trì 100% công suất thiết kế. Mực nước đệm tại các hồ chứa và sông chính được chủ động hạ thấp trước mỗi đợt mưa lớn để tăng dung tích tiếp nhận, điều tiết lượng nước dồn về. Đồng thời, tại các công trình hạ tầng và giao thông đang thi công, đơn vị phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư kiểm soát, giải tỏa, thanh thải các tuyến dẫn dòng nhằm ngăn ngừa nguy cơ gây úng ngập cho các khu vực liên quan.
BỨT PHÁ HẠ TẦNG DÀI HẠN, HƯỚNG TỚI ÐÔ THỊ THÍCH ỨNG AN TOÀN
Dù các công trình khẩn cấp về thoát nước bước đầu đã phát huy tác dụng, hạ tầng thoát nước của Thủ đô nhìn chung vẫn chịu áp lực lớn khi các lưu vực Tả Nhuệ, Hữu Nhuệ và Long Biên chưa có trạm bơm đầu mối và hồ điều hòa đồng bộ. Khả năng tiêu thoát nước tại khu vực phía Tây và phía Đông còn phụ thuộc nhiều vào tự chảy, trong khi hoạt động thi công một số dự án hạ tầng, giao thông trọng điểm và hệ thống xử lý nước thải Yên Xá vẫn làm thu hẹp cục bộ dòng chảy.
Trước cao điểm mùa mưa bão cuối năm 2026, Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội đã kích hoạt phương án ứng phó chi tiết theo từng cấp độ mưa; toàn bộ hệ thống luôn được đảm bảo giữ mực nước đệm thấp nhất. Khi lượng mưa vượt ngưỡng thiết kế (từ 70 mm/h đến trên 100 mm/h), toàn bộ các trạm bơm đầu mối và hồ điều hòa sẽ vận hành tối đa công suất phục vụ chống úng ngập. Đơn vị duy trì lực lượng ứng trực 24/24 giờ, bố trí xe hút, máy bơm dã chiến tại các điểm trũng thấp và phối hợp lực lượng chức năng phân luồng giao thông nhằm bảo vệ các nút giao huyết mạch, hầm chui dân sinh, cũng như các khu vực trọng điểm về chính trị, ngoại giao.
Song song đó, công tác điều hành chỉ huy tiếp tục được hiện đại hóa và số hóa thông qua Trung tâm điều hành hệ thống thoát nước Thành phố của Công ty. Dựa trên dữ liệu thời gian thực truyền về từ mạng lưới trạm đo mưa tự động, camera giám sát và bản đồ số úng ngập, công tác chỉ huy tại hiện trường đạt độ chuẩn xác cao. Lực lượng ứng trực cũng chủ động yêu cầu các đơn vị thi công tháo dỡ đập quây, thanh thải vật cản ngay khi có cảnh báo mưa lớn, bảo đảm xử lý dứt điểm các sự cố phát sinh để khơi thông dòng chảy nhanh nhất, đồng thời luôn chú trọng bảo đảm an toàn lao động cho công nhân làm nhiệm vụ.
Về giải pháp căn cơ lâu dài, Công ty tiếp tục phối hợp với các sở, ngành chuyên môn kiến nghị UBND Thành phố ưu tiên nguồn lực đầu tư hoàn thiện các công trình đầu mối trọng điểm, hệ thống hồ điều hòa, các trục chính thoát nước và từng bước liên thông mạng lưới giữa các lưu vực. Song song với giải pháp công trình, hạ tầng tiêu thoát nước Thủ đô cần chuyển dịch theo hướng tiếp cận mô hình “đô thị bọt biển” - mở rộng diện tích mặt nước, gia tăng không gian thấm tự nhiên và nghiên cứu xây dựng các bể ngầm trữ nước mưa. Đây là định hướng chiến lược giúp Hà Nội từng bước nâng cao năng lực chống chịu úng ngập, thích ứng chủ động và an toàn trước biến đổi khí hậu trong dài hạn.
