Dòng nước mát từ “phụ cấp thanh sắc”
Trong niềm xúc động, NSND Trọng Bình bày tỏ: “Những nghệ sĩ thầm lặng đã âm thầm giữ nghề, giữ gìn và lan tỏa những giá trị nghệ thuật truyền thống của dân tộc qua những tác phẩm ấp ủ bấy lâu nay. Nghị định 261/2026/NĐ-CP như dòng nước mát giúp tinh thần nghệ sĩ phấn khởi, tự hào, lại càng thêm yêu nghề. Chúng tôi cảm thấy được trân trọng, được Đảng và Nhà nước quan tâm”.
Anh cho biết, với phụ cấp ưu đãi nghề (người trong nghề thường gọi là phụ cấp thanh sắc) được nâng lên 50%, sau đó lại nâng tiếp 60% (từ ngày 01/7/2027). “Tôi sẽ có thêm mấy triệu đồng mỗi tháng, thu nhập của tôi sẽ trong khoảng 19-20 triệu đồng. Khi thu nhập được cải thiện anh em nghệ sĩ có niềm tin tưởng, niềm động viên để yên tâm làm nghệ thuật, không phải chạy sô hay lao tâm khổ tứ với nghề khác”, anh nói.
NSND Trọng Bình nhìn nhận, nghị định mới như thời khắc lịch sử với nghệ sĩ công lập và nghệ sĩ trong các lực lượng vũ trang. “Bao nhiêu năm nay dù khó khăn, thiếu thốn chúng tôi vẫn bám nghề. Cứ sống, cứ tin, cứ yêu. Đúng là gái có công chồng không phụ”, anh tâm sự.
Là tên tuổi nổi tiếng của sân khấu Tuồng phía Bắc, NSƯT Lộc Huyền, Nhà hát Sân khấu Nghệ thuật Truyền thống Quốc gia Việt Nam chia sẻ: “Đối với loại hình nghệ thuật truyền thống như Tuồng, Chèo, Cải lương, tôi tin rằng Nghị định 261 là nguồn lực động viên rất lớn. Thực tế, nhiều bạn trẻ có năng khiếu và tình yêu với nghệ thuật dân tộc nhưng vẫn còn e ngại mưu sinh, thu nhập chưa tương xứng với công sức bỏ ra. Khi chính sách đãi ngộ được cải thiện. Các em và gia đình sẽ có thêm niềm tin để lựa chọn và gắn bó với nghề”.
NSƯT Quang Khải, Nhà hát Sân khấu Nghệ thuật Truyền thống Quốc gia Việt Nam đánh giá, nghị định tạo ra sự thay đổi lớn trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn nói chung, hoạt động nghệ thuật biểu diễn truyền thống nói riêng. “Sự ghi nhận của Chính phủ cũng như các cơ quan ban ngành dành cho hoạt động nghệ thuật biểu diễn khiến chúng tôi vô cùng xúc động. Anh em nghệ sĩ thuộc các loại hình nghệ thuật truyền thống thường xuyên tập luyện vất vả, sức lực bỏ ra nhiều, do đặc thù của loại hình nghệ thuật, đã được thấu cảm và quan tâm. Nghị định không những giúp người đang bám nghề vui mà còn góp phần tạo ra con đường mới cho các bạn trẻ trong vấn đề hướng nghiệp”, NSƯT Quang Khải nói.
Các loại hình nghệ thuật truyền thống lâu nay gặp khó khăn trong công tác đào tạo. Đồng lương ít ỏi, lại phải “gánh” áp lực dư luận trong thời mạng xã hội phát triển, khiến nhiều bạn trẻ ngại gắn bó. Nghị định 261 được những nghệ sĩ lâu năm trong nghề đánh giá là “cú hích”, bởi cơ chế đãi ngộ tốt hơn sẽ khích lệ các bạn trẻ mạnh dạn khám phá và theo đuổi các loại hình nghệ thuật truyền thống.
“Nghị định tác động tích cực từ nghệ sĩ đang cống hiến đến thu hút nhân tài. Khi chưa có đãi ngộ thỏa đáng, anh em nghệ sĩ vẫn đam mê với nghề, không nề hà gian khổ song sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với đời sống nghệ sĩ giúp cho đam mê và sáng tạo được chắp cánh. Những năm qua thu nhập của nghệ sĩ cũng có biến chuyển tích cực nhờ điều chỉnh hệ số lương cơ bản, nay phụ cấp thanh sắc lại được nâng lên, chúng tôi càng yên tâm công tác”, NSƯT Quang Khải nói.
Ý thức về trách nhiệm cống hiến, giữ gìn hình ảnh
Đạo diễn Đào Duy Anh, Phó Trưởng đoàn Kịch, Nhà hát Tuổi trẻ ghi nhận không khí ở Nhà hát trước “cơn gió mát” của nghị định 261. “Ai cũng vui mừng vì Nhà nước quan tâm đến mức bồi dưỡng cho anh em nghệ sĩ”, anh nói.
Đạo diễn, NSƯT Hoàng Viện, Nhà hát Cải lương Hà Nội bày tỏ: “Trong bối cảnh văn học nghệ thuật nói chung, sân khấu nói riêng đối mặt với rất nhiều khó khăn thì nghị định là một trong những chế độ chính sách chứng minh Nhà nước rất quan tâm đến nghệ sĩ. Chúng tôi đón nhận thông tin hồ hởi bởi với nghị định này tài chính, ngân sách, cuộc sống của nghệ sĩ được nâng lên”.
NSƯT Hoàng Viện bày tỏ lo lắng: “Nhà hát chúng tôi nay mai phải tự chủ. Chưa biết tự bơi sẽ như thế nào? Khi tự chủ thì ưu đãi nghề cũng không còn nữa”. Đạo diễn Đào Duy Anh đồng cảm với nỗi lo của NSƯT Hoàng Viện. Anh nói: “Khi cắt giảm ngân sách Nhà nước, mỗi nhà hát đều phải nỗ lực hết mình, phải có những tác phẩm bán được vé”. Nhà hát Tuổi trẻ là một trong những nhà hát năng động. Ngoài nguồn ngân sách Nhà nước, anh em nghệ sĩ đồng tâm hiệp lực để cải thiện đời sống, nỗ lực tự bơi, bằng cách tìm tòi những tác phẩm đáp ứng nhu cầu, thị hiếu khán giả. Chính những tác phẩm bán vé đã phần nào hỗ trợ được đời sống nghệ sĩ.
Theo NSƯT Lộc Huyền, chính sách tốt là điều kiện rất quan trọng nhưng chưa phải yếu tố duy nhất để thu hút nhân tài, lan tỏa nghệ thuật truyền thống. “Muốn giữ chân và thu hút người trẻ, chúng ta cần xây dựng môi trường sáng tạo giúp họ có nhiều cơ hội biểu diễn, học tập, trau dồi nghề nghiệp, đồng thời đổi mới cách tiếp cận, khám phá để nghệ thuật truyền thống gần gũi hơn với đời sống hôm nay. Tôi tin khi có sự đồng hành của chính sách, sự đầu tư của các đơn vị nghệ thuật và sự nỗ lực của chính mỗi nghệ sĩ, các bộ môn truyền thống như Tuồng sẽ có thêm sức sống mới, thu hút tài năng trẻ tiếp nối, góp phần gìn giữ và phát huy những giá trị văn hoá quý báu của dân tộc”, NSƯT Lộc Huyền đề xuất.
Khi được hưởng chế độ ưu đãi nghề, mỗi nghệ sĩ không chỉ nhận được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước mà còn nhận về trách nhiệm lớn hơn đối với nghề nghiệp và xã hội. Người trong cuộc tự nhủ, trước hết, nghệ sĩ phải không ngừng rèn luyện chuyên môn, giữ gìn đạo đức nghề nghiệp, nâng cao chất lượng mỗi vai diễn, mỗi chương trình để xứng đáng với sự tin tưởng và đầu tư của Nhà nước. “Mỗi nghệ sĩ càng phải ý thức rõ hơn trách nhiệm cống hiến, giữ gìn hình ảnh người nghệ sĩ chân chính, hết lòng phục vụ nhân dân, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới”, NSƯT Lộc Huyền nói.
