Ngày 9/7, Ban Quản lý Di tích văn hóa Óc Eo (An Giang) cho biết hồ sơ đề cử Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê trình UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới đã vượt qua bước thẩm định kỹ thuật.
Để được ghi danh là Di sản văn hóa thế giới, di tích còn phải vượt qua bước đánh giá thực địa của Hội đồng Di tích và Di chỉ quốc tế (ICOMOS).
Theo Ban Quản lý Di tích văn hóa Óc Eo, sau khi UBND tỉnh An Giang hoàn thiện hồ sơ đề cử Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trình và được Chính phủ đã đồng ý gửi hồ sơ chính thức tới UNESCO.
Đến cuối tháng 2, Trung tâm Di sản Thế giới xác nhận hồ sơ đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật theo Công ước Di sản Thế giới năm 1972 và chuyển sang ICOMOS để thực hiện quy trình đánh giá.
Theo kế hoạch, từ ngày 17-24/8/2026, Giáo sư Rima Hooja, chuyên gia ICOMOS, sẽ đến An Giang khảo sát thực địa hồ sơ đề cử.
Trước khi đoàn chuyên gia ICOMOS tới, An Giang dự kiến tổ chức hội nghị khoa học để rà soát công tác chuẩn bị. Đồng thời, tỉnh cũng hoàn thiện hạ tầng, chỉnh trang cảnh quan và nâng cấp các điểm di tích phục vụ đoàn chuyên gia, như tu bổ các điểm di tích Linh Sơn Bắc, Gò Sáu Thuận, Gò Giồng Cát, lắp đặt hệ thống bảng thuyết minh tại 16 điểm di tích thành phần, nâng cấp nhà trưng bày, cải tạo hạ tầng và cảnh quan khu vực di tích.
An Giang cũng dự kiến tổ chức Tuần lễ Di sản văn hóa Óc Eo vào cuối tháng 8 với nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa, trưng bày sản phẩm OCOP và tái hiện nghề truyền thống nhằm quảng bá giá trị di sản.
Ban Quản lý Di tích văn hóa Óc Eo cũng phối hợp các sở ngành, đơn vị tư vấn xây dựng Đề án phát triển du lịch văn hóa Óc Eo giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê có diện tích hơn 453 ha, gồm 16 di tích thành phần thuộc 4 khu vực. Khu di tích là quần thể kiến trúc tôn giáo cổ có quy mô lớn, tập trung dày đặc các di vật khảo cổ tiêu biểu của Nam Bộ. Nhiều phát hiện khảo cổ cho thấy nơi đây từng là trung tâm tôn giáo lớn của cư dân đô thị cổ Óc Eo, phản ánh đời sống văn hoá đặc sắc trong lịch sử.
Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê nằm trên địa bàn xã Óc Eo và xã Mỹ Thuận, tỉnh An Giang, được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2012. Đến năm 2021, Thủ tướng phê duyệt quy hoạch bảo tồn, tu bổ, phục hồi di tích. Năm 2022, Trung tâm di sản thế giới đã đưa khu vực này vào Danh sách dự kiến lập hồ sơ di sản thế giới.
Khu vực khảo cổ này lưu giữ hàng trăm di tích, cổ vật quý, 10 bảo vật quốc gia. Trong đó, Ban Quản lý di tích văn hóa Óc Eo lưu giữ 4 bảo vật gồm Phù điêu Phật Linh Sơn Bắc, nhẫn Nandin Giồng Cát, đầu tượng Phật Linh Sơn Bắc, mộ vò Gò Cây Trâm.
Bảo tàng tỉnh An Giang lưu giữ 6 bảo vật quốc gia gồm tượng thần Brahma, tượng Phật gỗ, tượng Phật đá, bộ Linga - Yoni đá nổi, Mukhalinga Ba Thê, bộ Linga - Yoni.
Văn hóa Óc Eo là nền văn hóa cổ phát triển ở Nam Bộ từ thế kỷ I đến thế kỷ VII sau Công nguyên, được nhà khảo cổ người Pháp Louis Malleret phát hiện vào năm 1944. Di tích Óc Eo - Ba Thê là trung tâm lớn nhất của nền văn hóa này, hội đủ các yếu tố về giá trị nổi bật toàn cầu, tính xác thực và toàn vẹn - đáp ứng các tiêu chí để lập hồ sơ trình UNESCO công nhận Di sản Văn hóa thế giới.
