Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam lý giải việc thiếu sách giáo khoa nghiêm trọng tại TPHCM

TPO - Theo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, hiện tượng thiếu sách giáo khoa tại các cửa hàng bán lẻ trong những ngày gần khai giảng không xuất phát từ việc thiếu nguồn cung tổng thể mà do sự đứt gãy, gián đoạn tạm thời trong kênh đăng kí mua sách truyền thống tại nhà trường và các vướng mắc về mặt lộ trình chính sách từ phía Sở GD&ĐT TP.HCM.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết, hiện tượng phụ huynh học sinh tập trung xếp hàng tại các cửa hàng bán lẻ trong những ngày gần khai giảng xuất phát từ các nguyên nhân liên quan đến đứt gãy trong kênh đăng kí tại trường và vướng mắc về lộ trình chính sách.

Gián đoạn trong kênh đăng kí mua sách

Giai đoạn trước 30/7, đơn cử tại TP.HCM, chỉ có 925/1.501 cơ sở giáo dục (chiếm 62%) gửi đơn đặt hàng SGK qua các đơn vị phát hành thuộc hệ thống Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Đối với toàn bộ sản lượng đặt trước 30/7, nhà xuất bản đã hoàn thành giao sách đầy đủ đến các trường.

1787458031185-5476640327753581661-5476640327753581661-869498728dab9c110af8ac40e28922b6.jpg
Phụ huynh mua SGK tại hệ thống cửa hàng sách của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Ảnh: NXB cung cấp

Theo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, do từ ngày 19/5 và tháng 6, Sở GD&ĐT TP.HCM có thông tin khẩn yêu cầu các trường dừng đặt sách để chờ chỉ đạo về đề xuất cấp phát miễn phí SGK nên kéo theo việc số trường đăng kí đơn đặt hàng SGK thấp. Đến ngày 14/7, Sở GD&ĐT TPHCM mới tiếp tục có Công văn 6858 về khảo sát nhu cầu mượn SGK và chưa có hướng dẫn mới về việc đăng kí mua sách như hàng năm. Điều này càng khiến tình trạng đặt sách của các trường bị 'nghẽn' do phải chờ chỉ đạo.

Đến ngày 14/8, UBND TP.HCM mới chính thức ban hành Kế hoạch số 446 về việc triển khai miễn phí SGK trên địa bàn TP.HCM. Theo văn bản này, năm học 2026 - 2027 “triển khai miễn phí SGK theo nhu cầu mượn sách thực tế của phụ huynh học sinh để đảm bảo tiết kiệm, tránh lãng phí”.

Ngay sau khi Kế hoạch 446 được ban hành, các trường mới bắt đầu dồn dập gửi đơn đặt hàng đến các đơn vị phát hành của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (tại thời điểm gần kề năm học mới) với sản lượng rất lớn.

Cùng với đó, các trường đến thời điểm này mới yêu cầu phụ huynh tự trang bị sách cho học sinh dẫn đến việc phụ huynh ồ ạt đến các cửa hàng lẻ để mua SGK dẫn đến cảnh ùn tắc, xếp hàng dài trên địa bàn TP.HCM.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết, tính đến sau ngày 15/8, có tổng cộng 385 trường tại TP.HCM mới đặt hàng lần đầu (chiếm gần 26%) và 222 trường đặt bổ sung với sản lượng rất lớn. Đặc biệt, tính đến ngày 25/8, vẫn còn 197 trường tại TP.HCM không gửi đơn đặt hàng SGK.

Vướng mắc về thời gian và quy trình triển khai chính sách miễn phí SGK

Do quy trình đấu thầu, sản xuất và hoàn thiện SGK cần thời gian tối thiểu 6 tháng nên việc triển khai miễn phí ngay trong năm học 2026 – 2027 khi Nghị định ban hành vào tháng 7 là không đủ quỹ thời gian thực hiện (trừ các địa phương đã đăng kí và lập kế hoạch từ trước).

Vì vậy, ngày 21/7, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã có công văn gửi Bộ GD&ĐT và các Sở GD&ĐT về việc triển khai thực hiện miễn phí SGK phục vụ năm học 2026 – 2027 và các năm tiếp theo, trong đó có giải thích rõ quy trình và lộ trình này. Công văn nêu rõ: “Căn cứ quy định tại Nghị định 271 của Chính phủ, UBND tỉnh, thành phố có trách nhiệm: Phê duyệt kế hoạch dự báo nhu cầu SGK hằng năm trước ngày 30/10 để làm căn cứ lập dự toán; bảo đảm sách giáo khoa được nhập kho thư viện các cơ sở giáo dục chậm nhất vào ngày 15/6 hằng năm”.

Như vậy, nếu thực hiện cung cấp SGK miễn phí cho học sinh năm học 2026 - 2027 thì chậm nhất 30/10/2025, UBND tỉnh, thành phố phải phê duyệt kế hoạch dự báo nhu cầu làm căn cứ lập dự toán, bảo đảm SGK được nhập kho các cơ sở giáo dục chậm nhất vào ngày 15/6. Do đó, việc các địa phương có kế hoạch miễn phí SGK ngay trong năm học 2026 - 2027 là chưa phù hợp với quy định của Nghị định 271 về thời điểm phê duyệt kế hoạch dự báo và thời điểm nhập kho thư viện các cơ sở giáo dục.

Mặt khác, trên thực tế, nếu địa phương tổ chức đấu thầu mua SGK tại thời điểm này (thời gian thực hiện còn lại rất ngắn) thì không có nguồn cung, vì SGK in trong kế hoạch đã có địa chỉ cung ứng theo đăng kí, đặt hàng của học sinh và các cơ sở giáo dục. Việc này có nguy cơ dẫn đến thiếu sách và thừa sách cục bộ, gây lãng phí nguồn lực.

"Để giải quyết tình trạng ùn cục bộ, các đơn vị phát hành của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã nỗ lực triển khai linh hoạt phát hành SGK đến toàn bộ đại lí, cửa hàng sách tại địa bàn TPHCM, đồng thời chủ động thuyết phục các trường triển khai đặt sách", Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho hay.

Bên cạnh đó, nhà xuất bản đang phối hợp chặt chẽ với các Sở GD&ĐT triển khai các giải pháp khẩn cấp như liên tục vận chuyển sách từ các kho trung chuyển bổ sung về các nhà sách, cửa hàng bán lẻ và các đại lý để phục vụ phụ huynh; kích hoạt lại kênh đăng kí tại nhà trường; công khai danh sách điểm bán chính thống: Khuyến cáo phụ huynh chủ động tra cứu danh sách các cửa hàng cung ứng SGK chính thống thuộc hệ thống Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tại địa chỉ website: https://nxbgd.vn/bai-viet/danh-sach-cac-cua-hang-cung-ung-sach-giao-khoa-phuc-vu-nam-hoc-2026-2027-trong-he-thong-cua-nxbgdvn; tăng cường nhân lực tại các hệ thống nhà sách, mở rộng thời gian phục vụ trong ngày và đẩy mạnh các kênh đặt hàng online giao tận nhà; cung cấp SGK điện tử hoàn toàn miễn phí.

Năm học 2026 – 2027 là năm đầu tiên triển khai chủ trương thống nhất sử dụng bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam trên toàn quốc.

Tính đến ngày 25/8, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã in và phát hành 225 triệu bản SGK và hơn 76 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo, hoàn thành vượt kế hoạch đăng ký ban đầu của các địa phương.

Từ nay đến khai giảng, nhà xuất bản sẽ phát hành bổ sung ra thị trường 10 triệu bản SGK theo nhu cầu thực tiễn từ các nhà trường, địa phương. Ngoài ra, ban lãnh đạo nhà xuất bản đã phê duyệt kế hoạch in bổ sung 8 triệu bản SGK để đảm bảo an ninh an toàn SGK, khắc phục thiên tai, bão lũ và các tình huống thực tiễn phát sinh khác.

Riêng tại TP.HCM, tính đến ngày 24/8, đã có 25,5 triệu bản SGK được cung ứng, đạt 102% so với kế hoạch dự kiến ban đầu (25,1 triệu bản). Ngoài cung ứng đến các nhà trường theo đặt hàng, nhà xuất bản còn trực tiếp đáp ứng nhu cầu mua sắm SGK của đông đảo phụ huynh học sinh tại các cửa hàng thuộc hệ thống.

Như vậy, về tổng sản lượng, Nhà xuất bản khẳng định hoàn toàn không có sự thiếu hụt nguồn cung SGK.

Cùng chuyên mục

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có tân Chủ tịch, Tổng giám đốc

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có tân Chủ tịch, Tổng giám đốc

TPO - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn vừa kí quyết định điều động, bổ nhiệm ông Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng thành viên đồng thời là Tổng giám đốc công ty TNHH Một thành viên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Cô giáo suốt gần 30 năm chọn cách bước vào thế giới của những học trò mặc cảm

Cô giáo suốt gần 30 năm chọn cách bước vào thế giới của những học trò mặc cảm

TPO - Một bài kiểm tra để giấy trắng, vài dòng chữ nguệch ngoạc từng khiến cô giáo Bùi Thị Hương, Trường THCS xã Cúc Phương (Ninh Bình) trăn trở nhiều ngày. Nhưng suốt gần 30 năm đứng lớp ở vùng khó khăn, cô đã chọn kiên nhẫn thay vì trách phạt, chọn yêu thương để đánh thức niềm tin và khơi dậy khát vọng học tập trong những đứa trẻ còn nhiều mặc cảm.

Tri ân thầy cô ngày 20/11: Đừng để lòng biết ơn thành áp lực

Tri ân thầy cô ngày 20/11: Đừng để lòng biết ơn thành áp lực

TPO - Những tấm thiệp tự làm, bó hoa giấy hay lời chúc viết nắn nót vẫn là món quà khiến thầy cô xúc động trong ngày 20/11. Thế nhưng, phía sau ngày tri ân đôi khi lại là những cuộc bàn bạc về quà cáp, mức đóng góp và cả nỗi lo con bị thiệt thòi nếu gia đình không tham gia. Khi nào món quà thực sự xuất phát từ lòng biết ơn và khi nào nó trở thành áp lực?

Nghiên cứu trong phòng lab tại trường ĐH Ảnh: NTCC

Dự thảo chuẩn giáo sư, phó giáo sư: Tự chủ nửa vời, rào cản chồng rào cản

TP - Dự thảo quy định mới về tiêu chuẩn, quy trình bổ nhiệm giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS) của Bộ GD&ĐT hướng tới trao quyền cho các trường đại học. Tuy nhiên, những rào cản về hạn mức số lượng, công bố khoa học, ghi nhận sản phẩm đổi mới sáng tạo và cơ chế đánh giá đang tạo ra nhiều nghịch lí, có nguy cơ làm giảm ý nghĩa của chủ trương tự chủ.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc dự kỷ niệm 60 năm thành lập trường ở Ninh Bình

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc dự kỷ niệm 60 năm thành lập trường ở Ninh Bình

TPO - Ngày 15/11, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Trường THPT A Trần Hưng Đạo (phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình). Cùng dự có Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo tỉnh Ninh Bình.

TPHCM tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu

TPHCM tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu

TPO - Trong năm 2026, Ban Tổ chức giải thưởng tiếp nhận 1.645 hồ sơ giới thiệu từ 158 đơn vị, 349 trường học. Qua quá trình xét chọn, thẩm định, Ban Thường vụ Thành Đoàn TPHCM quyết định tuyên dương 1.113 nhà giáo trẻ tiêu biểu TPHCM.

Trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm kỷ niệm 65 năm thành lập

Trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm kỷ niệm 65 năm thành lập

Ngày 15/11, Trường THPT Cao Bá Quát – Gia Lâm (Hà Nội) đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 65 năm thành lập trường (1961–2026). Buổi lễ có sự tề tựu đông đủ của hàng nghìn thầy cô giáo và các thế hệ học trò, cùng nhau ôn lại chặng đường vẻ vang nửa thập kỷ "dạy chữ, dạy người".

Vì sao nhà vô địch Vovinam thế giới chọn làm thầy giáo?

Vì sao nhà vô địch Vovinam thế giới chọn làm thầy giáo?

TPO - Từng nghĩ sẽ dành trọn thời gian cho thi đấu, thầy Phan Tấn Thành chọn làm giáo viên thể dục khi vẫn đang theo đuổi Vovinam chuyên nghiệp. Nhớ tiết dạy đầu tiên, thầy kể điều khiến mình hồi hộp nhất là làm sao để học trò hiểu động tác và muốn tập cùng thầy.