Nhà thơ, nhà tiểu luận người Canada Anne Carson được trao Nobel Văn học 2026, trở thành chủ nhân của giải thưởng danh giá được Viện Hàn lâm Thụy Điển công bố chiều 8/10 (giờ Việt Nam).
Viện Hàn lâm Thụy Điển đánh giá cao sự nghiệp văn chương táo bạo, giàu sáng tạo của Anne Carson, đặc biệt là cách bà đưa những chất liệu kinh điển vào các hình thức thể hiện mới, tạo dấu ấn riêng trong văn học đương đại.
Anne Patricia Carson (sinh năm 1950) là nhà thơ, nhà tiểu luận, dịch giả, nhà nghiên cứu văn học cổ điển và giáo sư người Canada.
Carson nổi tiếng với phong cách sáng tác khó phân loại, kết hợp thơ, văn xuôi, đối thoại, tiểu luận và dịch thuật. Các tác phẩm của bà thường đặt văn học đương đại trong cuộc đối thoại với văn chương và thần thoại Hy Lạp cổ đại.
Một trong những tác phẩm được biết đến rộng rãi nhất của Carson là Autobiography of Red (1998), tiểu thuyết bằng thơ lấy cảm hứng từ câu chuyện về người khổng lồ Geryon trong thần thoại Hy Lạp.
Bà cũng gây chú ý với Norma Jeane Baker of Troy (2019), tác phẩm kết hợp câu chuyện Helen thành Troy trong bi kịch của Euripides với hình tượng Marilyn Monroe.
Bên cạnh sáng tác, Carson có ảnh hưởng đáng kể trong lĩnh vực nghiên cứu và chuyển ngữ văn học cổ điển Hy Lạp. Chính sự pha trộn giữa các thể loại và khả năng đưa chất liệu cổ điển vào những hình thức nghệ thuật mới giúp bà trở thành một trong những cây bút đặc biệt của văn học đương đại.
Trước khi kết quả được công bố, Carson đã nằm trong nhóm ứng viên được giới quan sát quốc tế chú ý. The Guardian cho biết bà cùng nhà văn Trung Quốc Tàn Tuyết là hai cái tên được các nhà cái đánh giá cao nhất. Haruki Murakami, Gerald Murnane và Margaret Atwood cũng nằm trong nhóm được dự đoán.
Nobel Văn học 2026 có giá trị 12 triệu krona Thụy Điển, tương đương khoảng 1,2 triệu USD, cùng huy chương và bằng chứng nhận. Đây là giải Nobel thứ tư được công bố trong mùa Nobel năm nay, sau các giải Y sinh, Vật lý và Hóa học.
Theo truyền thông quốc tế, Anne Carson trở thành người Canada thứ ba và người phụ nữ thứ 19 nhận Nobel Văn học kể từ khi giải thưởng được thành lập năm 1901.
Năm 2025, Nobel Văn học thuộc về nhà văn Hungary László Krasznahorkai, được vinh danh vì những tác phẩm thể hiện “tầm nhìn sâu sắc giữa thời đại của nỗi sợ hãi về ngày tận thế” và khẳng định sức mạnh của nghệ thuật.
Lễ trao giải Nobel dự kiến diễn ra tại Stockholm vào ngày 10/12, ngày mất của Alfred Nobel.
