Sáng 7/8, tại Hội nghị thông tin chuyên đề và triển khai nhiệm vụ tuyên truyền trên báo chí tháng 8/2026 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội tổ chức, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Trương Hải Long đã thông tin về các giải pháp xử lý úng ngập trên địa bàn Thành phố.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long thông tin tại hội nghị.
Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, biến đổi khí hậu khiến các trận mưa lớn xuất hiện với tần suất ngày càng cao. Năm 2025, hoàn lưu bão số 10 và 11 gây mưa 500-600mm (vượt gần 200% năng lực thiết kế), làm xuất hiện 220 điểm ngập cục bộ. Trước thực trạng này, Hà Nội xác định úng ngập là 1 trong 5 "điểm nghẽn" trọng tâm và triển khai 10 dự án khẩn cấp giai đoạn I (gồm 5 dự án thoát nước và 5 hồ điều hòa).
Đến nay, cả 10 dự án đã đưa vào vận hành, gồm các hồ điều hòa Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương cùng các công trình cải tạo hệ thống thoát nước hạ lưu sông Kim Ngưu, kênh Thụy Phương, trạm bơm Đại lộ Thăng Long, khu vực Ngoại Giao Đoàn - Ressco Ecohome - Tây Hồ Tây và trạm bơm điều tiết sông Tô Lịch. Qua các trận mưa vừa qua, nhiều "điểm nóng" đã cải thiện rõ rệt, nước rút sau khoảng 30 phút khi mưa kết thúc và không còn ngập kéo dài.
Thông tin cụ thể hơn về các chỉ số kỹ thuật, ông Trương Hải Long cho biết, 10 dự án khẩn cấp vừa qua đã bổ sung 33 m3/giây công suất trạm bơm và 9 ha diện tích hồ điều hòa. So với quy hoạch toàn Thành phố (1.325 m3/giây công suất bơm và 5.400 ha hồ điều hòa), đợt đầu tư khẩn cấp này đã nâng tỷ trọng năng lực tiêu thoát lên thêm khoảng 3%. Hiện tổng diện tích hồ điều hòa đạt khoảng 1.100 ha (đạt 21,7% quy hoạch) và tổng công suất trạm bơm đạt khoảng 297,5 m3/giây (đạt khoảng 22,4% quy hoạch).
Chủ động kịch bản với các trận mưa dị thường
Giải thích về việc một số khu vực vẫn còn ngập cục bộ, lãnh đạo Sở Xây dựng phân tích do tốc độ đô thị hóa nhanh trong khi tỷ lệ đầu tư hạ tầng thoát nước theo quy hoạch mới đạt hơn 18%, nhiều đường cống ngõ xóm được phân cấp cho cấp xã/phường quản lý chưa hoàn chỉnh kết nối. Ngoài ra, chênh lệch cao độ mặt đường, các điểm lõm cục bộ (ổ gà, mép nhựa) khiến nước chưa kịp chảy về hệ thống. Trung tâm Quản lý Hạ tầng kỹ thuật và Ban Duy tu các công trình hạ tầng đô thị đang phối hợp với các địa phương rà soát để khắc phục chênh lệch cao độ nền.
Đặc biệt, về khả năng chịu tải của hệ thống, ông Trương Hải Long làm rõ, toàn bộ hệ thống thoát nước hiện nay được thiết kế dựa trên tính toán lượng mưa 310mm/2 ngày đêm (310mm/48 giờ). Do đó, khi xảy ra mưa cực đoan đạt 100mm trong 30 phút (tương đương cường độ 200mm/giờ), hệ thống sẽ bị ngập úng cục bộ và cần thời gian để tiêu thoát.
Nếu mưa lớn đạt 500-600mm/ngày đêm như năm 2025 (gấp đôi công suất thiết kế), hệ thống bắt buộc phải tiêu thoát chậm hơn. Việc xây dựng hệ thống đáp ứng ngay các trận mưa 500-600mm đòi hỏi nguồn ngân sách rất lớn để đào gấp đôi diện tích hồ và nâng gấp đôi công suất trạm bơm.
Đối với các bể ngầm điều tiết, đại diện Sở Xây dựng cho biết đây là giải pháp hỗ trợ rút bớt nước tràn để giảm ùn tắc giao thông cục bộ khi mưa vượt công suất, không phải giải pháp giải quyết triệt để nếu mưa quá lớn.
Thời gian tới, Hà Nội tiếp tục duy trì 100% lực lượng ứng trực, bảo dưỡng trạm bơm, nạo vét kênh mương, đồng thời diễn tập 4 phương án phân luồng giao thông tương ứng với các mức độ ngập (dưới 10cm, 10-20cm, 20-30cm và trên 30cm) tại 141 điểm trọng yếu.
Thành phố cũng siết chặt trách nhiệm người đứng đầu, yêu cầu các chủ đầu tư khớp nối hạ tầng nội khu với hệ thống chung; đồng thời xây dựng Đề án xử lý úng ngập giai đoạn 2026-2030, hướng tới ứng dụng công nghệ điều hành thông minh và từng bước áp dụng mô hình "thành phố bọt biển" để tăng khả năng giữ, thấm và tái sử dụng nước mưa.
