Ngành bảo hiểm - "mảnh đất màu mỡ" chờ AI khai phá
Trong nhiều năm, ngành bảo hiểm được xem là một trong những lĩnh vực vận hành ổn định nhưng ít đổi mới, nơi các quy trình xử lý hồ sơ, định phí (xác định mức phí khách hàng phải trả), và bồi thường diễn ra theo những mô hình gần như không thay đổi. Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn chuyển đổi số, ngành này bắt đầu đối mặt với hàng loạt thách thức mới: khối lượng dữ liệu và số lượng yêu cầu bồi thường tăng nhanh; gian lận bảo hiểm ngày càng tinh vi, gây tổn thất lớn và làm suy giảm niềm tin của khách hàng. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng chịu áp lực phải cải thiện trải nghiệm, rút ngắn thời gian xử lý và liên tục đưa ra các sản phẩm mới. Trong khi đó, nhiều tổ chức bảo hiểm vẫn vận hành trên các hệ thống rời rạc cho từng nghiệp vụ như định phí, phát hành hợp đồng hay xử lý bồi thường, khiến quy trình trở nên phức tạp, chi phí cao và khó mở rộng. Chính trong bối cảnh này, làn sóng AI (trí tuệ nhân tạo), đặc biệt là AI tạo sinh (Generative AI), đang nổi lên như một yếu tố thay đổi cuộc chơi, từng bước định hình lại cách ngành bảo hiểm vận hành.Theo báo cáo của McKinsey, riêng Generative AI được ước tính có thể tạo thêm từ 50–70 tỷ USD doanh thu mới cho ngành bảo hiểm toàn cầu. Điều này cho thấy đây không còn là câu chuyện tối ưu chi phí, mà là một động lực tăng trưởng mới.
Cũng theo phân tích của McKinsey, AI không chỉ tác động đến một vài khâu riêng lẻ mà đang lan rộng ra toàn bộ chuỗi giá trị bảo hiểm, từ định phí phân phối sản phẩm cho tới xử lý bồi thường và chăm sóc khách hàng. Ở khâu định phí, thay vì dựa vào các nhóm khách hàng chung như trước đây, AI cho phép doanh nghiệp phân tích dữ liệu theo từng cá nhân, từ hành vi, lịch sử giao dịch đến dữ liệu thời gian thực. Điều này mở ra khả năng định giá chính xác hơn, đồng thời tạo ra các sản phẩm bảo hiểm được “đo ni đóng giày” cho từng khách hàng. Trong khi đó, ở khâu bồi thường vốn được xem là “nút thắt cổ chai” của ngành, AI đang giúp tự động hóa quy trình xử lý hồ sơ, nhận diện hình ảnh thiệt hại và phát hiện gian lận. Điều này rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ bồi thường, đặc biệt với các quy trình xử lý nhiều tài liệu. Quan trọng hơn, AI đang giúp ngành bảo hiểm chuyển từ mô hình “phản ứng sau rủi ro” sang “dự đoán và phòng ngừa rủi ro” – một bước chuyển mang tính bản chất.
Việt Nam không đứng ngoài cuộc chơi: Những bước đi từ doanh nghiệp công nghệ
Thực tế cho thấy, các doanh nghiệp bảo hiểm dẫn đầu về AI đang vượt trội so với các đối thủ cùng ngành. Nghiên cứu của McKinsey cho thấy trong 5 năm qua, nhóm dẫn đầu về AI trong ngành bảo hiểm đã tạo ra tổng lợi nhuận cho cổ đông (TSR) cao gấp 6,1 lần so với nhóm chậm triển khai. Chính vì điều này, nhiều công ty bảo hiểm trên thế giới sẵn sàng ký hợp đồng để nâng cấp hệ thống và đưa AI vào quy trình. Một trong số những doanh nghiệp Việt Nam được khách hàng quốc tế “chọn mặt gửi vàng” để giải bài toán này là FPT.
Năm 2025, FPT ghi nhận 60 triệu USD doanh thu từ các khách hàng ngành bảo hiểm, tăng 21% so với năm 2024; riêng AI đóng góp khoảng 10 triệu USD. Theo thông tin trên báo cáo thường niên năm 2025 của tập đoàn, một trong những khách hàng lớn của FPT là tập đoàn bảo hiểm quốc tế với hơn 150 năm hoạt động, hiện diện tại hơn 30 quốc gia và sở hữu mạng lưới khoảng 50.000 nhân sự. Khách hàng này cũng đang đối mặt với những thách thức điển hình của ngành. Trong ba năm liên tiếp, doanh nghiệp này ghi nhận biên lợi nhuận suy giảm do chi phí vận hành gia tăng, đặc biệt ở các quy trình xử lý bồi thường và quản lý hợp đồng, trong khi tình trạng gian lận ngày càng tinh vi tiếp tục tạo thêm áp lực lên hiệu quả kinh doanh.
Để giải quyết bài toán đó, FPT đã triển khai nền tảng bảo hiểm toàn trình iSuite, tích hợp toàn bộ các quy trình nghiệp vụ cốt lõi trên một hệ thống thống nhất. Nền tảng này kết hợp các công nghệ như AI, công nghệ nhận dạng ký tự quang học (OCR) và tự động hóa quy trình nhằm chuẩn hóa dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao năng lực phân tích. Thông qua các mô-đun chuyên biệt, iSuite cho phép doanh nghiệp tự động hóa các khâu từ thẩm định, phát hành hợp đồng, xử lý bồi thường cho tới quản lý mạng lưới phân phối và nâng cao trải nghiệm khách hàng trên nền tảng số.
Sau khi triển khai, doanh nghiệp đã ghi nhận những cải thiện rõ rệt về hiệu quả vận hành. Chi phí vận hành được cắt giảm từ 20–30%, trong khi thời gian phát hành hợp đồng rút ngắn tới 70%, giúp tăng đáng kể tốc độ phục vụ khách hàng. Đồng thời, việc ứng dụng AI trong phân tích và phát hiện gian lận giúp nâng cao 50% khả năng nhận diện các trường hợp bất thường, qua đó giảm khoảng 15% tổn thất liên quan đến gian lận bảo hiểm.
Không chỉ dừng lại ở tối ưu chi phí, hệ thống còn giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về hành vi khách hàng và xu hướng thị trường, từ đó cải thiện chiến lược định giá và bán chéo sản phẩm. Nhờ những thay đổi này, doanh nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu khoảng 18% chỉ sau một năm, đồng thời cải thiện từ 3–5 điểm phần trăm biên lợi nhuận và giảm tỷ lệ khách hàng hủy hợp đồng nhờ trải nghiệm dịch vụ được nâng cao.
Trong bối cảnh AI đang định hình lại ngành bảo hiểm và nhiều lĩnh vực khác, đây được xem là “cửa sổ cơ hội” cho các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam. Các doanh nghiệp như FPT đang từng bước dịch chuyển lên các nấc thang giá trị cao hơn, tham gia tư vấn, thiết kế và triển khai các hệ thống công nghệ lõi.
