Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Một trong những nội dung được Bộ Tài chính góp ý là sự cần thiết tiếp tục duy trì Quỹ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia.
Theo quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước hiện hành, hằng năm Ngân hàng Nhà nước được trích một phần kết quả tài chính để lập Quỹ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia. Quỹ được sử dụng để cho vay hỗ trợ các tổ chức tín dụng hoặc thành viên hệ thống thanh toán khi xảy ra sự cố ảnh hưởng đến an toàn hệ thống, đồng thời thực hiện một số nhiệm vụ khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho biết trên thực tế quỹ chưa từng được sử dụng để hỗ trợ các tổ chức tín dụng theo đúng mục tiêu ban đầu. Thay vào đó, nguồn quỹ chủ yếu được dùng để cấp vốn điều lệ cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam, cấp vốn điều lệ cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên In tiền Quốc gia và xử lý một số khoản phải thu của Ngân hàng Hợp tác xã.
Theo Bộ Tài chính, do quy mô quỹ còn nhỏ và chưa phát huy đúng chức năng ban đầu, cần rà soát, đánh giá rõ vai trò cũng như sự cần thiết tiếp tục duy trì quỹ này.
Giải trình về nội dung trên, Ngân hàng Nhà nước cho biết Quỹ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia đã được hình thành từ năm 1990 và được bổ sung từ 20% chênh lệch thu, chi hằng năm theo quy định. Đây là nguồn lực dự phòng để xử lý các tình huống khẩn cấp có thể ảnh hưởng đến an toàn của hệ thống ngân hàng và hệ thống thanh toán.
Theo Ngân hàng Nhà nước, từ trước đến nay chưa phát sinh trường hợp phải sử dụng quỹ đúng với mục đích này do chưa xảy ra sự cố nghiêm trọng. Vì vậy, việc quỹ chưa được sử dụng không đồng nghĩa với việc không cần thiết phải duy trì.
Cơ quan này cũng cho biết nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới đều duy trì các quỹ dự trữ tương tự, được hình thành từ lợi nhuận hằng năm nhằm bù đắp tổn thất, hỗ trợ điều hành chính sách tiền tệ hoặc bổ sung vốn. So với thông lệ quốc tế, quy mô Quỹ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia của Việt Nam hiện vẫn ở mức khá nhỏ.
Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước đề xuất giữ nguyên quy định về Quỹ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Cơ quan này cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu bổ sung các mục đích sử dụng của quỹ, như dự trữ hoặc bổ sung vốn pháp định, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường năng lực ứng phó với các rủi ro có thể phát sinh trong quá trình điều hành chính sách tiền tệ và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính - ngân hàng.
