Mùa khai thác ghẹ chính tại vùng biển Hà Tĩnh thường bắt đầu từ tháng 4 và kéo dài đến hết tháng 7 âm lịch (khoảng tháng 5 đến tháng 8 dương lịch). Đây là thời điểm tiết trời bắt đầu chuyển sang ấm áp, mặt biển hiền hòa tạo môi trường lý tưởng để sản vật này sinh trưởng nhanh và đạt chất lượng tốt nhất. Ghẹ trong giai đoạn này vốn nức tiếng bởi độ chắc thịt, giàu gạch và mang vị ngọt đậm đà đặc trưng.
Dựa vào kích cỡ và đặc điểm sinh học, bà con ngư dân thường phân chia sản vật thành 5 nhóm khác nhau. Tuy nhiên, vào cao điểm hiện tại, chiếm đa số và mang lại giá trị kinh tế cao nhất vẫn là những mẻ ghẹ đỏ. Hình ảnh những con đỏ tươi rói, nhảy tanh tách trong khoang thuyền chính là minh chứng cho sự trù phú mà đại dương ban tặng cho những người thợ biển cần cù.
Giữa không khí nhộn nhịp tại khu vực bờ kè Cửa Nhượng, anh Phạm Văn Hạnh (trú tại xã Cẩm Trung), một ngư dân đã có hơn 10 năm kinh nghiệm trong nghề đánh bắt ghẹ, đang tất bật cùng các bạn thuyền kiểm tra lại những mẻ hàng vừa cập bến. Anh Hạnh cho biết, chuyến đi của tàu anh thường kéo dài tùy theo luồng ghẹ, có khi chỉ một ngày là vào bến nhưng cũng có lúc phải đi hai ngày mới đủ chuyến hàng. Tàu anh đi thường đánh bắt xa bờ ở những vùng nước có độ sâu khoảng 15m để tìm kiếm những con ghẹ to và chắc nhất.
Với kinh nghiệm dày dặn, anh Hạnh trải lòng: “Nghề biển tuy vất vả nhưng mùa này ghẹ nhiều nên anh em ai nấy đều phấn khởi. Giá ghẹ hiện tại dao động từ 70.000 đến 200.000 đồng/kg tùy theo loại và kích cỡ, mang lại nguồn thu nhập rất khá. Để đảm bảo sức khỏe cho những chuyến biển dài ngày, đội tàu của chúng tôi duy trì lịch trình ra khơi từ thứ Hai đến thứ Bảy, còn ngày Chủ nhật sẽ dành toàn bộ thời gian để nghỉ ngơi và bảo dưỡng trang thiết bị”.
“Xuất phát ra khơi từ khoảng 3 đến 4 giờ sáng để kịp chạy ra ngư trường cách đất liền tầm 15 đến 20 hải lý. Đến khoảng 7 giờ sáng, anh em chúng tôi bắt đầu thả lồng và công việc này kết thúc vào tầm 9 giờ. Sau khi nghỉ ngơi ăn uống ngay trên tàu để lấy lại sức, đến 23 giờ đêm, anh em lại thức dậy để bắt đầu kéo lồng, làm việc liên tục giữa màn đêm cho đến tận 6 hoặc 7 giờ sáng hôm sau mới thu xong toàn bộ thành quả. Trung bình mỗi ngày tàu thu về khoảng 2 tạ ghẹ”, ngư dân Lê Xuân Cường (trú tại xã Thiên Cầm) chia sẻ.
Trên chiếc tàu dài 15 m, đội ngũ 6 người phối hợp nhịp nhàng vận hành tới 1.700 cái lồng, được kết nối với nhau bằng những sợi dây thừng dài chắc chắn, với khoảng cách giữa mỗi chiếc tầm 20m nhằm đảm bảo độ bao phủ rộng dưới đáy biển. Để săn được những con đạt chất lượng ở vùng nước sâu, người thợ biển phải sử dụng loại lồng hình tròn bọc lưới đặc dụng, có thiết kế cửa trổ khéo léo để dẫn dụ chúng bò vào mà không thể thoát ra. Mồi nhử bên trong thường là cá trích tươi nhằm kích thích khứu giác của sản vật này.
“Do đặc thù mùa hè nắng nóng gay gắt, nước biển ấm khiến hải sản rất dễ bị chết nhanh sau khi đưa ra khỏi môi trường tự nhiên. Chính vì vậy, chúng tôi phải thực hiện phân loại ghẹ thành 5 loại khác nhau ngay từ khi còn ở ngoài khơi để thuận tiện cho việc giao dịch ngay khi cập bến”, ông Cường cho biết thêm.
Để đảm bảo những mẻ lưới đạt giá trị kinh tế cao nhất, trước khi tàu cập bến, ngư dân thường chủ động gọi điện báo trước cho các đơn vị thu mua để họ chuẩn bị sẵn phương tiện vận chuyển và đá lạnh ngay tại khu vực bờ kè. Hình ảnh những túi lưới ghẹ đỏ tươi, chắc nịch được chuyển nhanh từ tàu lên bờ kè trong ánh nắng sớm đã trở thành một phần không thể thiếu trong nhịp sống hối hả tại bờ kè Cửa Nhượng.
Nguồn lợi dồi dào từ biển cả trong những tháng cao điểm này đã mang lại sự khởi sắc rõ rệt cho đời sống của. Giữa muôn trùng sóng vỗ, hành trình mưu sinh dẫu nhọc nhằn của nhiều gia đình tại vùng biển Hà Tĩnh vẫn luôn mang theo nhiều niềm vui và hy vọng.